Μητρὸς μιᾶς κάλλιστα παιδία τρία,
Σὺν μητρὶ Βάσσῃ πρὸς τομὴν ψυχὴ μία.
Βάσσαν σὺν τοκέεσσι τάμε ξίφος εἰκάδι πρώτῃ.
Ἡ Ἁγία Βάσσα ἔζησε στὰ χρόνια του Διοκλητιανοῦ, καὶ κατοικοῦσε στὴν Ἔδεσσα (τὸ πιθανότερο τῆς Μακεδονίας). Εἶχε παντρευτεῖ εἰδωλολάτρη Ἱερέα, τὸν Οὐαλέριο, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἀπέκτησε τρεῖς γιούς, τὸν Θεόγνιο, τὸν Ἀγάπιο καὶ τὸν Πιστό. Στὴ Βάσσα ὅμως, ψυχὴ ποὺ ἀγαποῦσε τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἀρετή, δόθηκε ἡ εὐκαιρία νὰ διδαχθεῖ καὶ νὰ προσέλθει στὴ χριστιανικὴ πίστη. Μαζὶ τῆς ἔφερε καὶ τοὺς τρεῖς γιούς της, ποὺ τὴν ἀγαποῦσαν μὲ ὅλη τους τὴν καρδιά.
Ὅταν πληροφορήθηκε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὁ Οὐαλέριος (περὶ τὸ 290 μ.Χ.), προσπάθησε μὲ ποικίλα τεχνάσματα νὰ τοὺς ἐπαναφέρει στὴν εἰδωλολατρία. Μάταια ὅμως. Διότι ἀντίθετα ἡ Βάσσα, ἀγωνιζόταν αὐτὴ νὰ διαφωτίσει τὸν εἰδωλολάτρη ἄντρα της. Ἐξοργισμένος τότε ὁ Οὐαλέριος, κατάγγειλε καὶ τοὺς τέσσερις στὸν ἀνθύπατο Βικάριο, ποὺ ἀμέσως διέταξε τὴ σύλληψη τους. Καὶ ὁ μὲν πρωτότοκος Θεόγνιος, ὅταν ὁμολόγησε τὸν Ἰησοῦ ἀμέσως πέθανε, ἀφοῦ τοῦ ἔσχισαν τὰ στήθη καὶ τὶς πλευρές. Οἱ δὲ ὑπόλοιποι ρίχτηκαν στὴν φυλακή. Ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν κάμφθηκε τὸ φρόνημα τους, τὸν μὲν Ἀγάπιο τὸν σκότωσαν, ἀφοῦ τοῦ ἔγδαραν τὸ δέρμα ἀπὸ τὸ κεφάλι μέχρι τὸ στῆθος καὶ κατόπιν ἔκαψαν τὸ γδαρμένο σῶμα. Τὸ μαρτύριο ἦταν φρικτό, ἀλλὰ ὁ νεαρὸς ἀθλητὴς φώναξε: «οὐδὲν οὕτως ἡδύ, ὡς τὸ πάσχειν ὑπὲρ Χριστοῦ». Τὸν δὲ τρίτο γιό, τὸν Πιστό, τὸν ἀποκεφάλισαν. Τὴ μητέρα τὴν ἄφησαν ἐλεύθερη. Κατόπιν ὅμως τὴν συνέλαβε ὁ ἔπαρχος Κυζίκου, καὶ ἀφοῦ τῆς ἔσπασε πόδια καὶ χέρια, τὴν ἀποκεφάλισε.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.
Ὡς καλλίτεκνος μήτηρ τὴ Τριάδι προσήγαγες, Βάσσα Ἀθληφόρε θεόφρον, τοὺς καρποὺς τῆς κοιλίας σου, Θέογνιον Ἀγάπιον Πιστόν, ἀθλήσαντας τῷ λόγῳ σου στερρῶς, μεθ’ ὧν θείας ἀπολαύουσα χαρμονῆς, σῷζε τοὺς ἐκβοώντας σοὶ· δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι διὰ σου, πάσιν ἰάματα.
ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
21 Αὐγούστου 2025 ἑορτάζουν:
Ἅγιος Θαδδαῖος ὁ Ἀπόστολος
Ἁγία Βάσσα καὶ τὰ παιδιά της Θεόγνιος, Ἀγάπιος καὶ Πιστός
Ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Πατελλάρος, ὁ Καθήμενος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως
Ὅσιος Ἀλέξανδρος «ὁ ἐν Ἰκονίῳ»
Ὅσιος Ἀβράμιος ὁ Ἀρχιμανδρίτης Σμολένσκης ὁ Θαυματουργός
Ὁσία Μάρθα του Ντιβέεβο