π. Εὐάγγελος Παπανικολάου:
Ὁ πατήρ Εὐμένιος σιγὰ-σιγὰ ἄρχισε νὰ ἀνεβαίνει πολύ πνευματικά. Εἶχε ἀφοσιωθεῖ στὴ θεία Λειτουργία καὶ παράλληλα τοῦ ἄρεσε πολύ νὰ πηγαίνει σὲ διάφορα προσκυνήματα καὶ νὰ ἐπισκέπτεται πνευματικούς ἀνθρώπους. Πήγαινε στὸ Ἅγιον Ὄρος μία μὲ δυό φορές τὸν χρόνο. Πήγαινε στὰ Κατουνάκια, ἀλλὰ δὲν ξέρω ἂν εἶχε πάει στὸν Γέροντα Ἐφραίμ τὸν Κατουνακιώτη. Πάνω στὰ Κατουνάκια, ὅμως, ἦταν κάτι Παλαιοημερολογίτες ποὺ ἁγιογραφοῦσαν πάρα πολὺ ὡραῖα γιὰ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη. (Βλέπετε δὲν εἶχε καθιερωθεῖ ἀκόμα ὁ τρόπος ἁγιογράφησης κατὰ τὸ ὀρθόδοξον τῆς βυζαντινῆς ἁγιογραφίας, ἀλλὰ γινόταν ἀκόμη μιὰ πάλη.) Πῆγε, λοιπόν, στὸν πατέρα Κύριλλο, ποὺ ἔκανε τὶς εἰκόνες, καὶ τοῦ παρήγγειλε μάλιστα αρκετές. Μετὰ ἐπέρασε καὶ ἀπ’ τὸν Γερο-Παΐσιο. Επήγαινε καὶ στὸν πατέρα Νικόδημο, ποὺ σᾶς ἔλεγα. Ἔμενε γιὰ πολύ καιρό στὸ Περιβόλι τῆς Παναγίας μας, περίπου ἕναν μὲ δύο μῆνες κάθε χρόνο.
Μιὰ φορὰ εἶχα ἀνέβει κι ἐγὼ στὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ πῆγα στὴν Ἁγίου Παύλου, ποὺ ἦταν ἡ ἀγαπημένη του μονή. Καὶ μιὰ μέρα, σὲ μιὰ Λειτουργία, τὴν ὥρα ποὺ ἔψαλλαν τὸ Χερουβικό, ξαφνικά βλέπω τὸν πατέρα Ευμένιο νὰ λειτουργεῖ.
(Τὸν ἀγαποῦσαν πάρα πολύ στὴν Ἁγίου Παύλου. Ὁ Παρθένιος, ποὺ εἶναι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, τὸν εἶχε καταλάβει καὶ τὸν εἶχε βάλει νὰ κάνει μιὰ Λειτουργία.) Λειτουργοῦσε, λοιπόν, ὁ παπα-Εὐμένιος, καὶ ἀπὸ τὴ χαρὰ ποὺ εἶχε, τὴν ὥρα τοῦ Χερουβικοῦ ὕμνου ἐβγῆκε ἔξω καὶ πῆγε καὶ λιβάνισε τὰ πάντα. Μέχρι τὶς τουαλέτες ἔφτασε νὰ λιβανίζει καὶ μετὰ ξαναγύρισε μέσα. Οἱ πατέρες κοιταζόντουσαν, ἀλλὰ δὲν ἔλεγαν τίποτα. Οἱ ἄλλοι στὸ μεταξύ ἔψαλαν τὸ Χερουβικό δυὁ-τρεῖς φορές. Ξαναμπῆκε ὁ Γέροντας μέσα καὶ ἄρχισε νὰ θυμιατίζει ὅλα τὰ στασίδια καὶ τοὺς πατέρες. Καὶ κανεὶς δὲν μίλησε, οὔτε κανεὶς κουνήθηκε ἀπὸ τὴ θέση του, οὔτε κανεὶς τοῦ εἶπε, «τί κάνεις ἐκεῖ;».
Μόνο ἐγὼ τοῦ εἶπα:
– Πάτερ, δὲν κάνουνε ἔτσι στὰ μοναστήρια ὅταν θυμιατίζουν.
– Ξέρω ἐγώ, Βαγγέλη μου, εἶναι ὡραῖα, εἶναι ὡραῖα! μοῦ ἀπάντησε.
Ὁ Γέροντας ἀγαποῦσε πολὺ τὸ μοναστήρι αὐτό, ὅπως καὶ ὅλο τὸ Ἅγιον Ὄρος. Καὶ πολλές φορές, ποὺ πήγαινε γιὰ ἕνα-ἐνάμιση μῆνα, τὸ γύριζε ὅλο. Εἶχε καὶ στὸ μπογαλάκι του διάφορα πράγματα, λιβάνια, χρήματα καὶ τὰ μοίραζε σὲ ὅλους.
Μιὰ μέρα, λοιπόν, μοῦ λέει:
– Βαγγέλη, ὅλα τὰ μοναστήρια τ’ άγαπῶ. Αλλὰ στὸ Δοχειάριο ἔκαμα κι ἕνα διακόνημα.
– Τί διακόνημα, Γέροντα;
– Ἔ, νά. Ἡ ἐκκλησία ἐκεῖ εἶναι μεγάλη. Καὶ καθόμουν ἀπ’ ἔξω, ἐκεῖ ἔξω ἀπὸ τὴν πόρτα ποὺ ἔχει ἕνα ὡραῖο βοτσαλωτό κάτω κι ἕνα μπεντένι. Καθόμουν στο μπεντενάκι κι εἶχα μιὰ μεγάλη χαρά, χαρά! Ἐδῶ εἶναι ἡ Παναγία ἡ Γοργοεπήκοος, ὡραία εἰκόνα, καὶ τὴ μουτζούρωνε ἡ καπνιά. Ἡ Παναγία τοῦ ἔλεγε τοῦ μοναχοῦ, «Καπνίζεις, μπρέ, τὴ μορφή μου», ἀλλὰ τίποτα αὐτός. Πήγαινε κι ἐρχότανε. Κι ἐγώ, Βαγγέλη, μᾶλλον τὰ ἴδια θὰ ἔκανα. Θὰ πήγαινα καὶ θὰ ‘ρχόμουν, δὲν θὰ ἔδινα προσοχή. Ἅμα μοῦ ‘λεγε κι ἡ Παναγία «μή μοῦ μαυρίζεις τὴν εἰκόνα», μπορεῖ νὰ γέλαγα κιόλας. Καὶ τότε λέει ἡ Παναγία στὸν μοναχό, «Μοναχέ ἀμόναχε…». Πώ-πώ, Βαγγέλη. Τὸ φοβᾶμαι αὐτό. Φοβᾶμαι μὴν ἀκούσουμε μιὰ μέρα: «Μοναχέ ἀμόναχε…». Καθόμουν, λοιπόν, στὸ μπεντένι καὶ τά ‘βαζα τοῦτα στὸ μυαλό μου καὶ ἐξομολογιόμουν στὸν Θεό καὶ εἶχα χαρὰ ποὺ μὲ ἀξίωσε νὰ εἶμαι ἐκεῖ πέρα, σ’ αὐτὸ τὸ ὡραῖο μοναστήρι. Κι ἐκεῖ ποὺ καθόμουν, ἔρχεται ἕνα καλογεράκι καὶ κάθεται δίπλα μου ἀκριβῶς. Καὶ τὸν ρωτάω:
«Πῶς σὲ λένε;».
«Μαρτύριο».
Τόνε κοιτάζω, ἦταν καλός. Ἀλλὰ δὲν ἔβλεπε καλά. Μᾶλλον δὲν μὲ ἔβλεπε. Καὶ τὰ δικά μου μάτια δὲν ἦταν καλά, ἀλλὰ αὐτὸς ἦταν χειρότερα.
«Γέροντα», μοῦ λέει, «μοῦ εἶπαν τὴν ἱστορία σου, ὅτι ἤσουν λεπρός. Κι ἐγὼ δὲν ἔχω δεῖ ποτὲ λεπρὸ στὴ ζωή μου».
«Ἔ, ναί», τοῦ λέω, «εἶμαι λεπρός».
«Γέροντα, νὰ πιάσω λίγο τὰ χέρια σου; Γιατί δὲν βλέπω καλά, νὰ σὲ δῶ. Σοῦ λείπουν δάχτυλα;».
«Πιάσε», τοῦ λέω, «πιάσε. Ἀλλὰ δὲν εἶμαι καὶ πολύ λεπρός. Ἔπρεπε νὰ γνώριζες τὸν Γέροντά μου, τὸν Νικηφόρο. Αὐτὸς μαρτύρησε –μιά που σὲ λένε καὶ Μαρτύριο-, αὐτὸς ἦταν μάρτυρας. Ἔχουμε κι ἄλλους πολλούς κάτω. Τὴν Ἀργυρώ, τὴ Ντῖνα, τὴ Φωφώ, τὸν Χαράλαμπο, τὸν Ἀριστείδη. Ἔλα μιὰ μέρα στὸ Λοιμωδῶν, γιὰ νὰ καταλάβεις».
Ὅσο μιλοῦσε, ὅμως, Βαγγέλη, καταλάβαινα ὅτι αὐτὸς εἶχε μιὰ εὐωδία ἀπὸ λιβάνι.
«Γιὰ περίμενε, Μαρτύριε», τοῦ λέω καὶ βγάζω ἀπὸ τὰ πράγματά μου μισό κιλό λιβάνι καὶ τοῦ τὸ δίνω.
«Πάτερ Εὐμένιε, κι ἐγὼ φτιάχνω λιβάνι», μοῦ λέει.
«Μμμ…, τὸ κατάλαβα ἀπὸ τὴ μυρωδιά, Μαρτύριε. Ποῦ τὸ φτιάχνεις;».
«Πᾶμε νὰ δεῖς».
Αὐτὸς ἦταν τυφλός, Βαγγέλη, κι ἔφτιαχνε καὶ λιβάνι, καὶ μαγείρευε κι ἔκανε καλά φαγητά. Καὶ πήγαμε ἐκεῖ ποὺ ἔφτιαχνε τὰ λιβάνια του, τοῦ εἶπα τὰ δικά μου μυστικά, κι αὐτὸς τὰ δικά του.
«Μαρτύριε, φτιάχνεις καρβουνόσκονη;» τὸν ρωτάω.
«Ναί, πάτερ Εὐμένιε, φτιάχνω. Ἀλλὰ δὲν κρατάει πολύ».
«Ἀπὸ τί δέντρο τὸ φτιάχνεις;».
«Ἀπὸ αὐτό…».
«Ὄχι, τοῦ λέω. Δὲν κάνει αὐτό. Θέλει ἄλλο δέντρο. Πᾶμε νὰ βροῦμε τὸ δέντρο».
«Πᾶμε», μοῦ λέει.
Ἔβαλε, λοιπόν, τὸ χέρι του ἐπάνω στὸν ὦμο μου καὶ σιγά-σιγὰ βγήκαμε καὶ πήγαμε σὲ κάποια μέρη, ὅπου εἶχα δεῖ τὸ δέντρο τὸ κατάλληλο. Καὶ καθὼς πηγαίναμε, ἤμαστε πολύ ὡραῖο θέαμα. Δυό τυφλοὶ νὰ πηγαίνουν μαζὶ καὶ ὁ ἕνας νὰ κρατᾶ τὸν ἄλλο. Ἐγὼ μπροστά, κι αὐτὸς πίσω, ἔχοντας τὸ χέρι του στὸν ὦμο μου.
Καὶ πήγαμε καὶ βρήκαμε τὸ ξύλο. Κόψαμε μερικά κομμάτια, γυρίσαμε, τὸ κάναμε καρβουνόσκονη, τ’ ἀνάψαμε καὶ χαιρόμασταν.
Τόση ἦταν ἡ χαρά μας, ὥστε δὲν ἀκούσαμε τὸ καμπανάκι τοῦ φαγητοῦ καὶ πήγαμε καθυστερημένοι στὴν τράπεζα. Ὁπότε, ὁ Γρηγόριος ὁ ήγούμενος, μᾶς ἔβαλε τὶς φωνές. Ἀλλὰ ἦταν καλός, καλός! Καὶ μᾶς λέει:
«Ἐσεῖς οἱ δύο καθίστε στὸν πάγκο τῶν ραθυμούντων».
Εἶχε ἕναν πάγκο καὶ ἔγραφε πάνω σὲ μιὰ ταμπέλα «Τῶν ραθυμούντων», τῶν τεμπέληδων δηλαδή.
Καθίσαμε, λοιπόν, καὶ μᾶς εἶχαν βάλει μόνο ἕνα φαγητό. Οἱ ἄλλοι εἶχαν σαλάτα, ψωμί κ.λπ. ἐνῶ ἐμεῖς οὔτε ψωμί οὔτε σαλάτα. Ἀλλὰ ἦταν ὡραῖα, Βαγγέλη.
– Σοῦ ἄρεσε, Γέροντα;
– Ἦταν πολύ ὡραῖα, Βαγγέλη! Καὶ τὴν ἄλλη μέρα τὸ πρωὶ λειτούργησα στὸ παρεκκλήσι τῆς Γοργοεπηκόου. Πώ-πώ, Βαγγέλη! Ἐκεῖ σ’ ἀκούει ἡ Παναγία ἡ ἴδια. Ὅπως ψέλνουν αὐτοὶ τὴν Παράκληση, ἀναγκάζεται ἡ Παναγία ν’ ἀκούσει αὐτὸ ποὺ τῆς ζητᾶς. Ψέλνουνε πολύ ὡραῖα, Βαγγέλη. Μέσα ἀπὸ τὴν καρδιά τους ψέλνουνε αὐτοί, Βαγγέλη, καὶ ἡ Παναγία τοὺς ἀκούει!
Πηγή: «Γράφει ὁ ἄγγελος, Βαγγέλη! Ἀναμνήσεις καὶ ἐμπειρίες ἀπό τὸν Ὅσιο Εὐμένιο», π. Εὐάγγελος Παπανικολάου, ἐκδ. Άθως, Γ’ ἔκδοση, σελ.137-142