Ὁ εὐρωβουλευτὴς τοῦ ΠΑΣΟΚ Νικόλας Φαραντούρης κατηγορεῖ τὴν κυβέρνηση ὅτι παρουσιάζει ὡς ἐπιτυχία μία ἀνύπαρκτη «συμφωνία» γιὰ τὴ Μονὴ Σινά. Ζητᾶ νὰ δημοσιοποιηθεῖ τὸ σχέδιο καὶ ἀπαντήσεις γιὰ τὴν κυριότητα τῶν ἀκινήτων της.
Γράφει ὁ Νικόλαος Φαραντούρης,
εὐρωβουλευτής τοῦ ΠΑΣΟΚ
Ἡ ὑπόθεση τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης Σινᾶ ἀποτελεῖ μεῖζον ζήτημα ἐθνικῆς, ἐκκλησιαστικῆς καὶ διπλωματικῆς εὐθύνης. Φάρος τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ χριστιανισμοῦ γιὰ 1600 χρόνια, τὸ ἀρχαιότερο μοναστήρι στὸν κόσμο, μία ζῶσα μοναστικὴ κοινότητα μὲ τὸ σημαντικότερο ἀρχεῖο χειρογράφων, κωδίκων καὶ εἰκόνων ἀπ’ τὸν 3ο αἰώνα μ.χ., μνημεῖο παγκόσμιας κληρονομιᾶς τῆς UNESCO καὶ κρίσιμο γεωπολιτικὸ σημεῖο, μὲ ἀναλλοίωτο καθεστὼς 1600 ἐτῶν, τὸ ὁποῖο σεβάστηκαν, προστάτευσαν καὶ ἐγγυήθηκαν αὐτοκράτορες, σουλτάνοι, ὁ Ναπολέων καὶ ὁ ἴδιος ὁ προφήτης τοῦ Ἰσλὰμ Μωάμεθ μὲ τὸν περίφημο Ἀχτιναμέ του, ποὺ ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο μέρος τῆς Σαρία.
Σήμερα, ὁ Πρωθυπουργὸς παρουσιάζει ὡς «ἐπιτυχία» μία «συμφωνία» τῆς αἰγυπτιακῆς πλευρᾶς γιὰ τὰ ἀκίνητα τῆς Μονῆς, χωρὶς ὅμως ἀντισυμβαλλόμενο μέρος καὶ χωρὶς νὰ εἶναι γνωστὸ τὸ περιεχόμενο αὐτῆς τῆς «συμφωνίας» πρὸς δημόσια κρίση!
Ἀπ’ τὴν πλευρά τους, οἱ αἰγυπτιακὲς πηγὲς πανηγυρίζουν ὅτι ἡ «ἑλληνικὴ πλευρὰ» ἀποδέχθηκε τὴν ἀπόφαση τοῦ Ἐφετείου τῆς Ἰσμαηλίας τοῦ Μαΐου 2025, ποὺ ἔκρινε ὅτι τὰ ἀκίνητα τὰ ὁποῖα ἡ Μονὴ νέμεται καὶ κατέχει μὲ διάνοια κυρίου γιὰ 1600 χρόνια, δὲν τῆς ἀνήκουν!
Ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν καθησυχάζουν τὸ κοινὸ λέγοντας ὅτι προστατεύεται ὁ «θρησκευτικὸς χαρακτήρας» τῆς Μονῆς. Γιὰ τὴν κυριότητα τῶν ἀκινήτων τῆς Μονῆς καὶ τὸ ἰδιοκτησιακὸ καθεστώς, ἐκκωφαντικὴ σιωπή.
Ἂς δοῦμε λοιπὸν τὰ δεδομένα:
Πρῶτα καὶ κύρια: Δὲν ὑπάρχει καμία συμφωνία, ἀλλὰ ἕνα σχέδιο συμφωνίας, τὸ ὁποῖο ὁ Ἡγούμενος τῆς Μονῆς, Ἀρχιεπίσκοπος Σινᾶ κ. Συμεών, δήλωσε χθὲς κατόπιν ἀσφυκτικῶν πιέσεων ὅτι σκοπεύει νὰ ὑποστηρίξει, ΟΤΑΝ ἀναρρώσει καὶ ΟΤΑΝ ἐπιστρέψει στὴ Μονὴ γιὰ τὰ περαιτέρω (ἀπουσιάζει ἀπὸ τὶς 10 Αὐγούστου).
Δεύτερον: Κανεὶς δὲν ξέρει τί περιλαμβάνει αὐτὸ τὸ σχέδιο. Ἀλλὰ γιὰ νὰ σιωποῦν γιὰ τὸ ἰδιοκτησιακὸ ὁ ἐπισπεύδων Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ Ὑπουργός του, εἰκάζουμε βάσιμα ὅτι τὸ σχέδιο συμφωνίας προβλέπει τὴν ἀπώλεια τῆς κυριότητας τῶν ἀκινήτων της Μονῆς.
Τρίτον: Ἡ στήριξη τῶν Πατριαρχείων καὶ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ποὺ ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν ἐπικαλοῦνται, ἀποτελεῖ στήριξη πρὸς τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Σινὰ Συμεὼν ὅπως διαπραγματευθεῖ μία συμφωνία ἐπ’ ὠφελεία καὶ ὄχι ἐπὶ ζημία τῆς Μονῆς. Τίποτα παραπάνω.
Τέταρτον: Ἄλλο κυριότητα τῶν ἀκινήτων τῆς Μονῆς, ἄλλο λατρευτικὴ δραστηριότητα. Ἡ διατήρηση τῆς λατρευτικῆς δραστηριότητας δὲν ταυτίζεται αὐτομάτως μὲ τὴ διασφάλιση τῆς περιουσίας, τῆς αὐτονομίας καὶ τῶν ἱστορικῶν δικαιωμάτων τῆς Μονῆς. Ἐκχώρηση καὶ ἀπώλεια τῆς κυριότητας θὰ σημαίνει ὅτι οἱ μοναχοὶ καὶ ἡ Μονὴ θὰ εἶναι φιλοξενούμενοι στὸν τόπο τους μετὰ ἀπὸ 1600 χρόνια.
Πέμπτον: Τὸ 2024 εἶχε διαμορφωθεῖ ἕνα πλαίσιο συνεννόησης μεταξὺ Ἀθήνας καὶ Καΐρου ποὺ προέβλεπε τὴν ἀναγνώριση ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ τῆς Μονῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν 71 ἐπίδικων ἀκινήτων, τὴν κατοχύρωση τῆς αὐτονομίας της στὴν ἐσωτερικὴ διαχείριση καὶ τὴ συνεργασία μὲ τὸ Ἀνώτατο Συμβούλιο Ἀρχαιοτήτων τῆς Αἰγύπτου. Ἡ ὑπογραφὴ τοῦ πλαισίου αὐτοῦ δὲν προχώρησε διότι μεσούσης τῆς διαπραγμάτευσης, ἐκδόθηκε (ἄλλως, ἐπισπεύστηκε) ἡ δικαστικὴ ἀπόφαση τοῦ Μαΐου 2025, προφανῶς ὡς διαπραγματευτικὴ πίεση. Σήμερα, κατόπιν τούτου, προωθεῖται διευθέτηση χωρὶς ἀναγνώριση τῆς κυριότητας. Τί μεσολάβησε; Γιατί δὲν ὁλοκληρώθηκε ἡ προηγούμενη προσπάθεια;
Βάσει τῶν ἀνωτέρω, ἐγείρει σοβαρὰ ἐρωτηματικὰ ὁ παραπλανητικὸς τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο παρουσιάστηκε ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργὸ καὶ τὸν Ὑπουργὸ Ἐξωτερικῶν μία «συμφωνία» ποὺ ΔΕΝ ὑπάρχει!
Περισσότερα ἐρωτηματικὰ ἐγείρει ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο παρουσιάστηκε ἡ στάση τῶν Ὀρθόδοξων Ἐκκλησιῶν. Ἡ ὑποστήριξή τους πρὸς τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Συμεὼν νὰ συνεχίσει τὶς διαπραγματεύσεις βαφτίστηκε ἔγκριση τῶν τελικῶν ὅρων μίας συμφωνίας ποὺ δὲν τοὺς ἔχει γνωστοποιηθεῖ. Ἡ στήριξη ἑνὸς ἐκκλησιαστικοῦ ἡγέτη στὴν προσπάθειά του νὰ διαπραγματευτεῖ, δὲν ἰσοδυναμεῖ μὲ ἔγκριση τοῦ περιεχομένου μίας συγκεκριμένης διευθέτησης.
Τὸ ζήτημα παραμένει ἀνοικτὸ
Τὸ ζήτημα δὲν μπορεῖ νὰ κλείσει ἐρήμην της Σιναϊτικῆς Ἀδελφότητας. Οἱ μοναχοὶ δὲν εἶναι ἁπλοὶ παρατηρητὲς μίας διαπραγμάτευσης ποὺ ἀφορᾶ τὸ ἴδιο τὸ μέλλον τοῦ θεσμοῦ ποὺ ὑπηρετοῦν. Ἡ γνώμη τους, ἡ θεσμική τους συμμετοχὴ καὶ ἡ σαφὴς ἀποτύπωση τῆς συναίνεσής τους, ἀποτελοῦν οὐσιαστικὴ ἀλλὰ καὶ τυπικὴ προϋπόθεση ὁποιασδήποτε «διευθέτησης».
Ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν ὀφείλουν νὰ ἐξηγήσουν ποιὰ διαδικασία ἀκολουθήθηκε, πῶς ἐνημερώθηκε ἡ Ἀδελφότητα, πότε συνεδρίασε, ἐὰν καὶ πότε ἀποφάσισε, τί ἐξουσιοδότησε τὸν καθηγούμενο Ἀρχιεπίσκοπο καὶ μὲ ποιὲς ἐγγυήσεις.
Ἐμεῖς ζητᾶμε τὸ αὐτονόητο: τὴ δημοσιοποίηση τοῦ πλήρους ΣΧΕΔΙΟΥ συμφωνίας καὶ σαφεῖς ἀπαντήσεις στὰ ἀνωτέρω περὶ τοῦ ἰδιοκτησιακοῦ καθεστῶτος τῶν ἐπίδικων ἀκινήτων, τῆς αὐτονομίας τῆς Μονῆς καὶ τῶν ἐγγυήσεων τῆς αἰγυπτιακῆς πλευρᾶς.
Ζητᾶμε, ἐπίσης, πλήρη ἐνημέρωση γιὰ τὴν πορεία τῶν διαπραγματεύσεων ἀπὸ τὸ 2024 ἕως σήμερα καὶ γιὰ τὴ θεσμικὴ συμμετοχὴ τῆς Σιναϊτικῆς Ἀδελφότητας.
Καὶ ἀσφαλῶς ζητᾶμε ἀπαντήσεις γιὰ τὶς σοβαρὲς καταγγελίες τοῦ πρώην Ἀρχιεπισκόπου Σινᾶ κ. Δαμιανοῦ καὶ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ τύπου, ὅπως τῆς ἔγκριτης ἰταλικῆς ἐφημερίδας Corriere della Sera, ποὺ κάνουν λόγο γιὰ «ξεπούλημα» τῆς Μονῆς Σινᾶ ἀπ’ τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση ἔναντι ἀνταλλαγμάτων.
Εἶναι πέραν πάσης λογικῆς νὰ διαλαλοῦν ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν πρὸς τὴν ἑλληνικὴ κοινωνία ὡς ἐπιτυχία, μία ἀνύπαρκτη «συμφωνία», τοὺς ὅρους τῆς ὁποίας ἀρνοῦνται μάλιστα νὰ δημοσιοποιήσουν!
Ἡ Ι. Μονὴ Σινὰ δὲν εἶναι «ἕνα ἀκόμη ζήτημα» ποὺ μπορεῖ νὰ διευθετηθεῖ πίσω ἀπὸ κλειστὲς πόρτες καὶ νὰ παρουσιαστεῖ ἐκ τῶν ὑστέρων ὡς διπλωματικὸ ἐπίτευγμα. Ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο μέρος τῆς ἱστορικῆς παρουσίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τῆς Ὀρθοδοξίας σὲ μία περιοχὴ στρατηγικῆς σημασίας, σὲ μία κρίσιμη χρονικὴ συγκυρία.
Ἡ προστασία τῆς Μονῆς ἀπαιτεῖ συνείδηση τῆς ἱστορικῆς εὐθύνης, θεσμικὴ συνέπεια καὶ διαφάνεια — ὄχι φθηνὴ ἐπικοινωνιακὴ διαχείριση χάριν ἀντιπερισπασμοῦ γιὰ ἄλλες πρόσφατες διπλωματικὲς ἧττες (κύρωση τουρκολιβυκοὺ συμφώνου).
Ἡ βιασύνη τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν νὰ ἀνακοινώσουν καὶ νὰ προεξοφλήσουν τὴν «ἐπίτευξη συμφωνίας» ποὺ ἀλλοιώνει καθεστὼς 1600 ἐτῶν, εἶναι ὕποπτη καὶ ἐξόφθαλμα στρεψόδικη.
Ἀντὶ νὰ ἀνακοινώνουν ἀνύπαρκτες συμφωνίες, ὀφείλουν νὰ ὑποστηρίξουν τὴ Μονή. Δὲν τὸ ἔκαναν, δὲν τὸ κάνουν, δὲν διαφαίνεται ἡ πρόθεσή τους νὰ τὸ κάνουν. Τουλάχιστον νὰ σταματήσουν τὶς ἐκβιαστικὲς πιέσεις.
Ἐκτίθενται.
* Ὁ Νικόλας Φαραντούρης εἶναι εὐρωβουλευτὴς τοῦ ΠΑΣΟΚ, καθηγητὴς τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δικαίου στὸ Τμῆμα Διεθνῶν καὶ Εὐρωπαϊκῶν Σπουδῶν τοῦ Πανεπιστημίου Πειραιῶς, κάτοχός της Εὐρωπαϊκῆς Ἕδρας Jean Monnet. Ἐπισκέφθηκε καὶ διέμεινε στὴν Ι. Μονὴ Ἁγίας Αἰκατερίνης Σινᾶ, 25-27 Σεπτέμβρη 2026.