Πάνω στὴν γῆ κανείς δέν εἶναι ἀναμάρτητος, ὅλοι εἴμεθα ἁμαρτωλοί, ἔνοχοι καί σηκώνουμε φορτίο ἀπό ἁμαρτίες πού οἱ ἀπροσεξίες, τα πάθη καί οἱ ἀδυναμίες μας μᾶς ἔχουν ἐπιφορτίσει. Ὅλοι μας ἔχουμε ἀνάγκη να πάρουμε συγχώρηση ἀπό τόν Θεό. Γιά νά πετύχουμε την καταλλαγή, τήν συγγνώμη καί τήν συμφιλίωση μέ τόν Θεό πρέπει να τηρήσουμε τόν εὐαγγελικό ὅρο, πού λέγει· «ἐάν ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τά παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καί ὑμῖν ὁ πατήρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος», τά παραπτώματα ὑμῶν. Ὑπό τόν ὅρο αὐτόν θά πάρουμε συγγνώμη ἀπό τόν Θεό γιά τό μεγάλο φορτίο τῶν ἁμαρτιῶν πού κουβαλᾶμε στίς πλάτες μας…
Δέν πρόκειται να πάρουμε τήν συγγνώμη σε καμία περίπτωση ἀπό τόν Θεό, ἐάν ἐμεῖς δέν συγχωρήσουμε τόν πλησίον μας ἀπό καρδίας.
Ἡ συγγνώμη δέν ἔχει κόπο καί δυσκολία. Χρειάζεται ταπείνωση. Θα πάρουμε τήν συγγνώμη τῶν ἀναριθμήτων ἁμαρτημάτων μας, ἐάν δώσουμε καί ἐμεῖς συγγνώμη στόν ἀδελφό μας.
Ὅσο μποροῦμε, παιδιά μου, νά συγχωροῦμε μέ ὅλη μας τήν καρδιά, διά νά μᾶς συγχωρήση καί ἐμᾶς ὁ Θεός. Αὐτός εἶναι ὁ ὅρος, ή συνθήκη Θεοῦ καί ἀνθρώπων… Συγχωρώντας καί ἐμεῖς μέ ὅλη μας τήν καρδιά, θά εἴμαστε συγχωρημένοι ἀπό τόν Θεό.
Ὁλόκληρη ἡ ζωή μας συνεχίζει νά μᾶς παράγη ἁμαρτίες. Συνεχῶς ἁμαρτάνουμε, μέ τήν σκέψη, μέ τήν καρδιά, γενικότερα μέ ὅλες τίς αἰσθήσεις τίς σωματικές καί τίς πνευματικές τῆς ψυχῆς. Σκεφθῆτε τί μεγάλη παραγωγή ἁμαρτιῶν ἔχουμε. Ἐάν συγχωρήσουμε τοῦ πλησίον μας τὰ ἁμαρτήματα, ἀκυρώνουμε ὅλη αὐτή την παραγωγή τῶν ἁμαρτημάτων.
Ὅταν δέν ἔχουμε ἀγάπη καί συγχωρητικότητα μᾶς ἐγκαταλείπει ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ.
Πῶς ὁ Θεός θά διαγράψη ὅλους τούς τόμους με τά δικά μας ἁμαρτήματα, ὅταν ἐμεῖς δέν θελήσαμε μόνο μία σελίδα νά διαγράψουμε ἀπό τῶν ἀδελφῶν μας τα πταίσματα; Ἀπαιτεῖται ἀγώνας ἐναντίον τῆς μνησικακίας, τῆς ἐχθρότητος καί τῆς ἐκδικητικότητος. Τί κέρδισαν ὅλοι ὅσοι ἔφυγαν χωρίς νά δώσουν στούς ἄλλους συγχώρηση; Δέν θά ἔχουν τώρα μετανοήσει πικρά χωρίς ὠφέλεια καί διόρθωση;… Ἐφ’ ὅσον ἀκόμη βρισκόμαστε στή ζωή αὐτή, ἐφ’ ὅσον ἡ αὐλαία τοῦ θεάτρου τοῦ παρόντος κόσμου δέν ἔπεσε καί τό νῆμα τῆς ζωῆς μας δέν κόπηκε, μποροῦμε νά συγχωρήσουμε.
Πρέπει στή ζωή μας νά ἔχουμε σάν πρῶτο μέλημα νά συγχωροῦμε καί νά προσευχώμεθα γιά τούς ἀνθρώπους, ποὺ μᾶς ἔκαναν κακό. Αὐτός πού παρέχει συγγνώμη ὁλόκαρδα καί προσεύχεται γιά τούς ἐχθρούς του, θά ἔχη καί τήν συγγνώμη τοῦ Θεοῦ γιά τίς ἁμαρτίες του. Ὅ,τι σπέρνουμε, αὐτό καί θά θερίσουμε. Ὁ κόπος, ἡ νηστεία, ἡ προσευχή, ἡ νῆψις, ἡ ἐλεημοσύνη θά μεταποιήσουν τήν καρδιά μας, θά την κάνουν εὔσπλαγχνη καί συγχωρητική πρός τόν πλησίον καί ὁ πόνος τοῦ ἄλλου θα γίνη καί δικός μας πόνος. Νά μελετᾶμε ὅσα διδασκόμεθα ἀπό τὸ Εὐαγγέλιο, γιά νά μορφώνεται μέσα μας ὁ Χριστός καί νά γίνουμε κι ἐμεῖς σιγά-σιγά κατά χάριν θεοί.
Ἀγάπησον τούς ἀδελφούς˙ καί ἡ ἀγάπη σου θά φανῆ, ὅταν παρ’ ὅλες τίς ἀδυναμίες τους, ἐσύ εἰς οὐδέν τίς λογίζεσαι καί τούς ἀγαπᾶς. Ἡ ἀγάπη θά σε φυλάξη ἀπό ὅλες τίς ἁμαρτίες. Ἔξω ἀπό τόν ἑαυτό σου μή σκέπτεσαι τίποτε· ἀλλά τόν ἑαυτό σου συνεχῶς μέμφου καί αὐτός εἶναι ὁ καλύτερος δρόμος.
Ἐσύ, παιδί μου, κάνε τό καθῆκόν σου· ἐάν οἱ ἄλλοι δέν κάμνουν ὑπακοή, ἄφηνέ τους εἰς τόν Θεό καί ἡσύχαζε. Εἶναι φθόνος τοῦ διαβόλου, παιδί μου· μήπως ὁ διάβολος εἰς τά βουνά θά πάη; Πηγαίνει ἐκεῖ πού ἀγωνίζονται διά νά σωθοῦν· καί ἐπειδή καί ἐμεῖς θέλομε νά σωθοῦμε, μᾶς ἀνακατεύει χωρίς νά τό ἐννοοῦμε.
Ὅσον περισσότερο φωτίζεται ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου νά κατανοῆ τήν ἀγάπη τοῦ Πλάστου πρός τό πλάσμα Του, τόσον περισσότερο φανεροῦται ἡ ἀχαριστία μας καί ἡ παραγνώριση ἑνός φιλοστόργου καί γνησίου Πατρός.
Ὁ ἄνθρωπος, τό ἐκλεκτό καί μοναδικό πλάσμα τοῦ Θεοῦ, ὁ διπλοῦς τῇ φύσει, γεννιέται πάνω σ’ αὐτόν τον πλανήτη, τήν γῆ, καί σιγά – σιγά κάποια ἡμέρα πεθαίνει σωματικά, ἀνίκανος ἐντελῶς νά κρατήση τόν ἑαυτό του στή ζωή. Ἡ φαντασία τόν φουσκώνει σάν μπαλόνι, πού μέ μιά ἀρρώστια πεθαίνει καί χάνεται.
Πηγή: «Δοκιμασμένες Νουθεσίες σὲ Πνευματικὰ Ζητήματα», Γέροντος Ἐφραὶμ Φιλοθεΐτου, ἐκδ. Ὀρθόδοξος Κυψέλη, σέλ.84-86