Κοντά στον σταυρό τοῦ Ἰησοῦ στέκονταν ἡ μητέρα του, ἡ ἀδερφή της ἡ Μαρία, γυναίκα τοῦ Κλωπᾶ, καί ἡ Μαρία ἡ Μαγδαληνή. Ὁ Ἰησοῦς, ὅταν εἶδε τή μητέρα του καί τό μαθητή πού ἀγαποῦσε, να στέκεται πλάι της, λέει στη μητέρα του: «Αὐτός τώρα εἶναι ὁ γιός σου». Ὕστερα λέει στό μαθητή: «Αὐτή τώρα εἶναι ἡ μητέρα σου». Ἀπό κείνη τήν ὥρα ὁ μαθητής τήν πῆρε στο σπίτι του. […] Αὐτός εἶναι ὁ μαθητής πού ἐπιβεβαιώνει αὐτά τά γεγονότα καί πού τά ἔγραψε. Κι ἐμεῖς ξέρουμε πώς λέει τήν ἀλήθεια. Υπάρχουν κι ἄλλα πολλά πού ἔκανε ὁ Ἰησοῦς, πού, ἄν γραφτοῦν ἕνα πρός ἕνα, οὔτε ὁ κόσμος ὁλόκληρος δέ θά χωροῦσε, νομίζω, τά βιβλία πού θά ‘πρεπε να γραφτοῦν. Ἀμήν. (Ἰω. 19:25-27, 21:24-25).
(Κήρυγμα τοῦ Πατριάρχη Σερβίας Παῦλου κατὰ τὴ Θεία Λειτουργία στὸ Τμῆμα Ὀρθόδοξης Θεολογίας, στὸ Πανεπιστήμιο Βελιγραδίου στὶς 26-9-1996)
Στό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀδελφοί και αδελφές προσευχηθήκαμε, μεταλάβαμε Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ καί τούτη τή μεγάλη μέρα, κατά τήν ὁποία γιορτάζουμε τόν Ἅγιο Εὐαγγελιστή Ἰωάννη. Ὁ ναός στον ὁποῖο βρισκόμαστε καί τό πανεπιστημιακό ἵδρυμα ποὺ μᾶς φιλοξενεῖ εἶναι ἀφιερωμένα στή μνήμη του.
Ὁ Ἀπόστολος Ἰωάννης ὀνομάζεται καί «Ἀπόστολος τῆς Ἀγάπης», ὄχι ἐπειδή οἱ ὑπόλοιποι δέ γνώριζαν πῶς ν᾿ ἀγαποῦν ἤ δὲ διέθεταν ἀγάπη, ἀλλά διότι αὐτός ξεχείλιζε ἀπό τούτη τήν ἀρετή. Τοῦτο παρατηρεῖται καί σ’ ἄλλους ἁγίους. Γιά παράδειγμα, ἔχουμε τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Ἐλεήμονα. Κι αὐτός ξεχείλιζε ἀπό ἔλεος, χωρίς τοῦτο να σημαίνει ὅτι οἱ ἄλλοι ἦταν σκληρόκαρδοι. Γι’ αὐτό ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης μᾶς συμβουλεύει συνεχῶς: «Ὁ Θεός εἶναι ἀγάπη· κι ὅποιος ζεῖ μέσα στήν ἀγάπη, ζεῖ μέσα στον Θεό, κι ὁ Θεός μέσα σ’ αὐτόν» (Α’ Ἰω. 4:16). Ἀπό τήν ἄλλη, μήν ξεχνᾶμε ὅτι ὁ Θεός εἶναι καί ἡ δικαιοσύνη καί ἡ ἀλήθεια καί κάθε ἄλλη ἀρετή. Δέν πρέπει, συνεπῶς, να παρασυρθοῦμε καί, ἐπειδή ὁ Θεός εἶναι ἀγάπη, νά ὁδηγηθοῦμε στό ἄλλο ἄκρο, νομίζοντας ὅτι θά συγχωρεῖ κάθε φορά τὰ πάντα, ἀνεξάρτητα ἀπό τὸ ἄν διορθωνόμαστε, ἄν ζοῦμε κατά τίς ἐντολές Του, ἄν ἐκπληρώνουμε το θέλημά Του – δηλαδή ὅλα αὐτά πού ἀποτελοῦν τὴν οὐσία, τήν ἀξία καί τό μεγαλεῖο, τόσο σ’ αὐτόν τόν κόσμο ὅσο καί στόν ἄλλο.
Ὁ ἴδιος ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης γράφει ὅτι «ὅποιος ἁμαρτάνει παραβαίνει τόν νόμο τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἁμαρτία εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἀνομία. Καί ξέρετε πώς ὁ Χριστός ἦρθε στον κόσμο γιά νά πάρει ἀπό πάνω μας τίς ἁμαρτίες μας, ἐνῶ στόν ἴδιο δὲν ὑπάρχει οὔτε ἴχνος ἁμαρτίας» (Α’ Ἰω. 3: 4-5). Ὁ Θεός ἀναμένει ἀπό μᾶς τήν τήρηση τοῦ νόμου καί τῶν ἐντολῶν Του, διότι μᾶς ἐξασφάλισε τη δύναμη καί τό σθένος γιά τό ἔργο αὐτό. Το ἴδιο μᾶς διδάσκει κι ὁ Μέγας Βασίλειος, λέγοντας ὅτι «ή ἀλήθεια, ἡ δικαιοσύνη, ἡ ἀγάπη καί κάθε καλό ἔχουν οὐσία, ζωή καί ὕπαρξη, ἐνῶ τὸ ψέμα, ἡ ἀδικία, το μίσος, το κακό κι ἡ ἁμαρτία δέν ἔχουν οὔτε οὐσία ἤ ὕπαρξη. Ὅλο τὸ εἶναι τοῦ Σατανᾶ ἔγκειται στην ἄρνηση τῆς ἀλήθειας, τῆς δικαιοσύνης καί τῆς ἀγάπης, στὴν ἄρνηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ». Τό δίδαγμα αὐτό πρέπει να διαποτίσει τήν καρδιά μας.
Ὅσο πιό πιστά τηροῦμε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, τόσο πιό ζωντανοί θά εἴμαστε, δηλαδή τόσο κοντύτερά Του. Ὁ Θεός θά κατοικεῖ μέσα μας, ἐμεῖς μέσα Του: Γι’ αὐτό ν’ ἀγωνιζόμαστε.
Εἰδικά ἐσεῖς, οἱ νέοι, πού τώρα μπαίνετε στην κοινωνία, δῶστε τή μαρτυρία σας γιά τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ μέ τήν ἴδια σας τή ζωή· ὄχι μόνο μέ τόν λόγο σας. Μήν ξεχνᾶτε ὅτι δέ γίνεται νά εἶσαι χριστιανός καί νά μή ζεῖς στό ὕψος αὐτῶν που λές, τῆς ἀλήθειας πού καταθέτεις, ὅσο μελιστάλαχτες κι ἄν εἶναι οἱ λέξεις που χρησιμοποιεῖς γιά τήν ἀλήθεια πού ἐκστομίζεις. Αὐτή τήν κουβέντα τήν ἐναποθέτω στην ψυχή καί τήν καρδιά σας· τήν ἐπαναλαμβάνω σε μένα τὸν ἴδιο καί προτρέπω ὅσους ἔχουν αὐτιά νά τήν ἀκούσουν. Οὔτε ἡ Ἐκκλησία, οὔτε τὸ ἔθνος μας, οὔτε ἡ οἰκογένειά μας, οὔτε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι κανείς δέ θά κερδίσει τίποτα ἄν δέ ζοῦμε στό ὕψος τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι ἀσυγκρίτως πολυτιμότερο να συναχθοῦν δύο ἤ τρεῖς στὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ καί νά ἐκπληρώσουν το θέλημά Του, παρά ἑκατομμύρια ἄλλοι πού τό παραβιάζουν με κάθε τρόπο. «Μήν ἀγαπᾶτε τον κόσμο», λέει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης, «μήτε ὅσα εἶναι τοῦ κόσμου. Ἄν κάποιος ἀγαπάει τον κόσμο, δέν ἔχει μέσα του τήν ἀγάπη γιά τόν Πατέρα. Γιατί ὅλα ὅσα εἶναι τοῦ κόσμου –οἱ ἁμαρτωλές ἐπιθυμίες τοῦ ἐγώ, ἡ λαχτάρα ν’ ἀποχτήσουμε ὅ,τι βλέπουν τά μάτια μας, καί ἡ ὑπεροψία πώς κατέχουμε γήινα ἀγαθά-δέν προέρχονται ἀπό τόν Πατέρα ἀλλά ἀπό τόν ἁμαρτωλό κόσμο. Ὁ κόσμος ὅμως παρέρχεται καί μαζί του ὅλα ὅσα ἐπιθυμοῦν οἱ ἄνθρωποι να κατέχουν μέσα σ’ αὐτόν· ἐνῶ ὅποιος ἐκτελεῖ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ θά ζήσει αἰώνια» (Α’ Ιω. 2:15-17).
Ὁ Θεός θέλει τή σωτηρία ὅλων, ἀλλά δέν ἐξαναγκάζει κανέναν. Χάρισε στόν ἄνθρωπο ἐλευθερία -καί τό νόημά της εἶναι ὅτι μποροῦμε νά μήν ἁμαρτάνουμε. Ν’ ἀγωνιζόμαστε, λοιπόν, ὥστε ν’ ἀγγίξουμε τήν ἐλευθερία πού ἀπολαμβάνουν οἱ ἄγγελοι, μέσω τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ, οἱ ἅγιοι χάρη στον ἀγώνα τους κι ὁ Θεός ἕνεκα τῆς οὐσίας Του. Ἄς τό παλέψουμε – τό ἅλμα εἶναι τεράστιο. Ἀπό μᾶς ἐξαρτᾶται ποῦ θά βρεθοῦμε, ὅπως ἐπίσης ἀπό μᾶς ἐξαρτᾶται ἐξίσου ἄν οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι θά πλησιάσουν τόν Θεό καί θά πιστέψουν: «Ἔτσι νά λάμψει καί το δικό σας φῶς μπροστά στούς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ δοῦν τὰ καλά σας ἔργα καί νά δοξολογήσουν τὸν οὐράνιο Πατέρα σᾶς» (Ματθ. 5:16). Εἰδικά γιά μᾶς τοὺς ἱερεῖς, ἀλλά καί γιά ἐσᾶς, τούς σπουδαστές, που διδάσκεστε τον λόγο τοῦ Θεοῦ ὥστε κατόπιν νὰ τὸν μεταλαμπαδεύσετε σέ ἄλλους, αὐτό εἶναι τὸ σχέδιο τῆς ζωῆς μας.
Μακάρι ὁ Κύριος καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής νά εἶναι πάντα πλάι μας. Καί θά εἶναι, ἄν ἐμεῖς δὲν ἀπομακρυνθοῦμε. Οἱ καιροί εἶναι δύσκολοι, ἀλλά πρέπει ν’ ἀνταποκριθοῦμε γιά νά στηρίξουμε τό ταλαίπωρο ἔθνος μας, τίς οἰκογένειές μας κι ἐμᾶς τούς ἴδιους. Ὁ Θεός νὰ σᾶς εὐλογεῖ καί νά σᾶς δίνει κάθε καλό. Χρόνια πολλά στόν κοσμήτορα, τούς καθηγητές καί ὅλους τούς σπουδαστές τοῦ Τμήματος! Ἀμήν!
Πηγή: «Ἔτσι νὰ λάμψει το φῶς!», Λόγοι Ποιμαντικῆς Παρηγοριᾶς τοῦ Πατριάρχη Σερβίας Παύλου, ἐκδ. Ἐν πλῷ, σέλ.119-123