Σταυροῦ παγέντος, ἡγιάσθη γῆ πάλαι.
Καὶ νῦν φανέντος, ἡγιάσθη καὶ πόλος.
Ἑβδομάτῃ Σταυροῖο τύπος πόλῳ ἀμφετανύθη.
Ἡ πρώτη ἐμφάνιση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἔγινε στὸ Μεγάλο Κωνσταντῖνο, μὲ τὸ θριαμβευτικὸ ἔμβλημα τῆς νίκης: «ἐν τοὺτῳ νίκα». Ἐδῶ ἔχουμε μιὰ ἄλλη ἐμφάνιση, ποὺ ἔγινε στὴν Ἱερουσαλήμ, περίπου τὸ 346 μ.Χ. Τότε ἀρχιεπίσκοπος Ἱεροσολύμων ἦταν ὁ Κύριλλος καὶ βασιλιᾶς ὁ Κωνσταντῖνος, γιὸς τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου.
Ἡ ἐμφάνιση αὐτὴ ἔγινε στὶς 7 Μαΐου, κατὰ μιὰ τῶν ἡμερῶν τῆς Πεντηκοστῆς. Ἦταν ἡ ὥρα (βυζαντινὴ) τρίτη, ὅταν ξαφνικὰ στὸν οὐρανὸ φάνηκε ὁ Τίμιος καὶ Ζωοποιὸς Σταυρός, σχηματισμένος ἀπὸ ἐκθαμβωτικὸ φῶς, πάνω ἀπὸ τὸ Γολγοθᾶ, μέχρι καὶ τὸ ὅρος τῶν Ἐλαίων. Τὸ ὑπερφυσικὸ αὐτὸ θέαμα προκάλεσε μεγάλο θαυμασμὸ καὶ συγκίνηση σὲ ὅλους τοὺς εὑρισκόμενους στὴν Ἱερουσαλήμ. Νέοι καὶ γέροι, γυναῖκες καὶ παιδιά, ὅλοι μαζί, ἔτρεξαν στὴν ἐκκλησία καὶ μὲ πολλὴ χαρὰ καὶ θερμὴ κατάνυξη εὐχαρίστησαν καὶ δόξασαν τὸ Θεό, τὸν Κύριο μᾶς Ἰησοῦ Χριστό, ποὺ ἁγίασε τὸ ξύλο τοῦ σταυροῦ καὶ κατέστησε τὸ σημεῖο αὐτοῦ ἰσχυρότατο ὅπλο τῶν ἀγωνιζόμενων χριστιανῶν κατὰ τοῦ διαβόλου.
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’.
Τοῦ Σταυροῦ σου ὁ τύπος νῦν ὑπὲρ ἤλιον ἔλαμψεν, ὅνπερ ἐξ ὄρους ἁγίου, τόπῳ Κρανίου ἐφήπλωσας· καὶ τὴν ἐν αὐτῷ σου Σῶτερ ἰσχὺν ἐτράνωσας, διὰ τούτου κρατύνας καὶ τοὺς πιστοὺς Βασιλεῖς ἡμῶν· οὓς καὶ περίσωζε διαπαντὸς ἐν εἰρήνῃ, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου Χριστὲ ὁ Θεός, καὶ σῶσον ἡμᾶς.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’.
Ὦ τρισμακάριστε Σταυρὲ καὶ Πανσεβάσμιε, σὲ ἀνυμνῶν καὶ προσκυνῶν νῦν ἁγιάζομαι, ἐν ᾧ Χριστὸς ἀνυψούμενος κόσμον ἔσωσεν, ἀλλὰ πρόφθασον καὶ σῶσον τῇ δυνάμει σου, καὶ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον, ἵνα κράζω σοι· Χαῖρε Ξύλον μακάριον.
ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
7 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:
Ἀνάμνηση τοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ φανέντος σημείου τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἐπὶ Κωνσταντίου
Ἅγιος Κοδράτος καὶ οἱ μαζὶ μ’ αὐτὸν μαρτυρήσαντες
Εὕρεσις τοῦ Τιμίου Λειψάνου τοῦ Ὁσίου Νείλου τοῦ Νέου του Μυροβλήτη
Ἅγιος Ἀκάκιος
Ἅγιοι Ρουφίνος καὶ Σατορνίνος
Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ψυχαΐτης
Ἅγιος Μάξιμος
Ὅσιος Ταράσιος ὁ θαυματουργὸς «ὁ ἐν Λυκαονίᾳ»
Μετάθεση τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ὁσίου Εὐθυμίου τοῦ Μεγάλου
Ἅγιος Ἰουβενάλιος ὁ Μάρτυρας
Ἅγιος Φλάβιος ὁ Ἱερομάρτυρας καὶ τῶν σὺν αὐτῷ Ἁγίων Μαρτύρων Αὐγούστου καὶ Αὐγουστίνου τῶν αὐταδέλφων
Ὅσιος Ἰωάννης καὶ οἱ μαθητὲς αὐτοῦ
Ὅσιος Νεῖλος ἐκ Ρωσίας
Ἅγιος Ἀλέξιος Τὸθ ὁ Ὑπερασπιστὴς τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως στὴν Ἀμερική
Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν Λιοῦμπεχ Ρωσίας
Σύναξη Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν Ζίροβιτς Ρωσίας
Ἅγιος Κύριλλος ὁ μάρτυρας