Ἄρτου στερήσει Λουκιανὸς ἀντέχει,
Τοῦ ζῶντος ἄρτου μὴ στερηθῆναι θέλων.
Λιμῷ Λουκιανὸς δεκάτῃ θάνεν ἠδέ τε Πέμπτῃ.

Ὁ Ἅγιος Λουκιανὸς καταγόταν ἀπὸ τὰ Σαμόσατα τῆς Συρίας καὶ ἦταν γόνος εὐσεβοῦς οἰκογενείας. Ἔλαβε τὴν ἀπαραίτητη μόρφωση καὶ μετὰ τὸ θάνατο τῶν γονέων του, σὲ ἡλικία 12 ἐτῶν, μοίρασε τὴν περιουσία του στοὺς πτωχούς. Ἐντρύφησε στὴν μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ ὄντας γνώστης τῆς ἑβραϊκῆς, διόρθωσε καὶ συμπλήρωσε τὶς μεταφράσεις τῶν Ο’, τοῦ Ἀκύλα, τοῦ Συμμάχου καὶ τοῦ Διοκλητιανοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρωτοτύπου, δωρίζοντας τὴν μετάφρασή του στὴν ἐκκλησία της Νικομηδείας. Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος στὴν Ἀντιόχεια καὶ διακρίθηκε γιὰ τὴν ζέση τοῦ κηρύγματός του, μὲ τὸ ὁποῖο παρακινοῦσε τοὺς πιστοὺς στὸ μαρτύριο. Ὅταν πληροφορήθηκε ὅτι ὁ Διοκλητιανὸς καταδίωκε στὴ Νικομήδεια τοὺς Χριστιανοὺς ἐγκατέλειψε τὴν Ἀντιόχεια καὶ πῆγε ἐκεῖ γιὰ νὰ τοὺς συμπαρασταθεῖ. Συνελήφθη ὅμως ἀπὸ τὸν Διοκλητιανό, φυλακίσθηκε καὶ ἐτελεύτησε ἀπὸ πεῖνα.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Ὡς καλὸς στρατιώτης Χριστοῦ τοῦ πάντων Θεοῦ, ἐν τῇ χάριτι τούτου, ἐνδυναμούμενος, ὅλον μετέθηκας σαυτόν, ἐν τῇ ἀγάπῃ Αὐτοῦ, Λουκιανὲ θαυματουργέ, Μάρτυς ἔνδοξε Χριστοῦ, διὸ νομίμως ἀθλήσας, ἀξίως ἐστεφανώθης, ὑπὸ Κυρίου τοῦ σὲ δοξάσαντος.

Κοντάκιον
Ἦχος β’. Τὴν ἐv πρεσβείαις.

Τὸv ἐν ἀσκήσει τὸ πρότεροv λαμπρυνθέντα, καὶ ἐν ἀθλήσει τὸ δεύτερον φαιδρυvθέντα, πάντες ὡς φωστῆρά σε φαιδρότατον, Λουκιανὲ τοῖς ὕμvοις, ἐνδόξως σε γεραίρομεν. Πρεσβεύων μὴ παύσῃ ὑπὲρ πάντων ἠμῶv.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
15 Οκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιος Λουκιανὸς ὁ ἱερομάρτυρας Πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιοχείας

Ὅσιος Σαβίνος ὁ ἐπίσκοπος

Ὅσιος Βάρσος

Ἅγιος Εὐθύμιος ὁ Νέος

Διήγηση μοναχοῦ ὑποτακτικοῦ περὶ ὑπακοῆς

Ἅγιος Λουκιανὸς ὃ Ἱερομάρτυρας πρεσβύτερος ἐν σπηλαίῳ Κιέβου

Ἅγιος Διονύσιος Ἀρχιεπίσκοπος Σουζδαλίας

The post Ἅγιος Λουκιανὸς ὁ ἱερομάρτυρας Πρεσβύτερος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιοχείας (15/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Ἀπῆλθε Κοσμᾶς ἔνθα πᾶσα τερπνότης,
Μέλη λιπὼν τέρποντα τὴν Ἐκκλησίαν.

Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Μελωδὸς ἀνατράφηκε ἀπὸ τὸν εὐσεβῆ Σέργιο, ποὺ ἦταν πατέρας τοῦ Ἰωάννη τοῦ Δαμασκηνοῦ.

Ὁ Σέργιος ἦταν ὑπουργὸς οἰκονομικῶν τοῦ Χαλίφη τῶν Ἀράβων. Ὁ Ἰωάννης καὶ ὁ Κοσμᾶς εἶχαν ἀγάπη καὶ ἔφεση πρὸς τὴν μάθηση εἴτε αὐτὴ ἀφοροῦσε τὶς ἐπιστημονικὲς γνώσεις εἴτε τὶς ἱερὲς γνώσεις τῆς θρησκείας μας. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ὁ Σέργιος προσπαθοῦσε νὰ τοὺς βρεῖ ἕνα σοφὸ δάσκαλο.

Ἡ εὐκαιρία ποὺ ἔψαχνε παρουσιάστηκε ὅταν οἱ Ἄραβες σὲ μία λεηλασία ποὺ ἔκαναν στὴ Σικελία ἔπιασαν αἰχμάλωτο τὸν μοναχὸ Κοσμᾶ ἀπὸ τὴν Καλαβρία. Ὁ Σέργιος τὸν ἐλευθέρωσε καὶ τοῦ πρόσφερε τὴν φιλοξενία του μὲ ἀντάλλαγμα νὰ διδάξει τοὺς υἱούς του. Ὁ Κοσμᾶς ἦταν ἄνδρας ἐγκυκλοπαιδικώτατος, εἶχε σπουδάσει Θεολογία, Φιλολογία, Μαθηματικὰ καὶ ἦταν ἱκανὸς νὰ διδάξει φιλοσοφία καὶ ρητορική. Γνώριζε ἐπίσης μουσικὴ καὶ ποίηση. Ὑπὸ τὴν καθοδήγησή του λοιπὸν ὁ Ἰωάννης καὶ ὁ Κοσμᾶς προέκοψαν λαμπρῶς.

Μετέβησαν στὰ Ἱεροσόλυμα, ὅπου ἔγιναν δεκτοὶ ἀπὸ τὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Σάββα. Ὁ Κοσμᾶς μετὰ ἀπὸ προτροπὴ τοῦ Πατριάρχη τῶν Ἱεροσολύμων χειροτονήθηκε τὸ 743 μ.Χ. ἐπίσκοπος Μαϊουμά, ἡ ὁποία ἀρχαιότερα ὀνομαζόταν Ἀνδήδων καὶ ἦταν παραθαλάσσια πόλη στὴν Παλαιστίνη. Διετέλεσε τὰ καθήκοντά του μὲ ἐπιμέλεια καὶ εὐσυνειδησία.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ’.

Ὀρθοδοξίας ὁδηγέ, εὐσεβείας Διδάσκαλε καὶ σεμνότητος, τῆς Οἰκουμένης ὁ φωστήρ, τῶν Μοναζόντων θεόπνευστον ἐγκαλλώπισμα, Κοσμᾶ σοφέ, ταῖς διδαχαῖς σου πάντας ἐφώτισας, λύρα τοῦ Πνεύματος. Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Οὐράνιον ἅμιλλαν, διατυπῶν ἐν σαρκί, ἐπίγειον αἴνεσιν, τῷ ἐν ὑψίστοις θεῶ, πανσόφως συνήρμοσας, σὺ γὰρ ὥσπερ κιθάρα, τῆς εὐσήμου σοφίας, ἤνεσας ὑψηγόρως, τοῦ Σωτῆρος τὴν δόξαν. Διὸ σὲ Κοσμᾶ θεηγόρε, ὕμνοις γεραίρομεν.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
14 Οκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιοι Ναζάριος, Προτάσιος, Γερβάσιος καὶ Κέλσιος

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Μελωδὸς ἐπίσκοπος Μαϊουμά

Ὁσία Παρασκευὴ ἡ Νέα ἡ «Ἐπιβατηνή»

Ὅσιος Σιλβανὸς ὁ Γέρων Ἱερομάρτυρας

Ἅγιοι Σαράντα Μάρτυρες ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο καὶ Παλαιστίνη

Ἅγιος Πέτρος ὁ Αὐσελάμου

Ἅγιος Εὐθύμιος ὁ Νέος ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ

Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Ἀγαλλιανός, Ἀρχιεπίσκοπος Μηθύμνης, ὁ Θαυματουργός

Ἀνάμνηση θαύματος Ὁσιομάρτυρος Παρασκευῆς ἐν Xίῳ

Ὅσιος Νικόλαος ὁ ἁπλὸς καὶ θαυματουργὸς δούκας Τζερνηγοβιγίας «ὁ ἐν τῷ Σπηλαίῳ»

Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τοῦ Γιαχρόμ

The post Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Μελωδὸς ἐπίσκοπος Μαϊουμὰ (14/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Eν ταῖς βασάνοις χρυσὸς οἷον καμίνῳ,
Xρυσὴ ἐδείχθης ἠγλαϊσμένη ὅλη.

Ἡ Ἁγία Χρυσῆ γεννήθηκε στὸ χωριὸ Σλάτενα (σημερινὴ Χρυσῆ) τῆς ἐπαρχίας Ἀλμωπίας Νομοῦ Πέλλης. Ὁ πατέρας της ἦταν φτωχὸς καὶ εἶχε τέσσερις θυγατέρες. Ἡ Χρυσῆ ἦταν ὡραῖα στὸ σῶμα καὶ στὴν ψυχή.

Κάποτε, ἐνῷ βρισκόταν μαζὶ μὲ ἄλλες γυναῖκες στοὺς ἀγροὺς καὶ μάζευε καυσόξυλα, τὴν ἀπήγαγε κάποιος Τοῦρκος καὶ τὴ μετέφερε στὸ σπίτι του. Ὁ Τοῦρκος προσπάθησε μὲ κολακεῖες νὰ τὴν ἐξισλαμίσει καὶ νὰ τὴν κάνει γυναῖκα του. Ἡ Χρυσῆ ὅμως ἀντιστάθηκε καὶ δυναμικὰ ἀπάντησε: «Ἐγὼ τὸν Χριστὸ μόνο γνωρίζω γιὰ νυμφίο μου, ποὺ δὲν θὰ ἀρνηθῶ καὶ ἂν ἀκόμα μὲ κομματιάσεις». Οἱ γονεῖς καὶ οἱ συγγενεῖς τῆς Χρυσῆς, μὲ ἐξαναγκασμὸ τῶν Τούρκων, τὴν παρακαλοῦσαν νὰ δεχτεῖ τον μωαμεθανισμὸ γιὰ νὰ σωθεῖ. Ἀλλὰ ἡ μεγαλόψυχη Χρυσῆ τοὺς ἀπάντησε ὅτι: «πατέρα ἔχω τὸν Κύριό μου Ἰησοῦ Χριστό, μητέρα τὴν Κυρία Θεοτόκο, ἀδελφοὺς δὲ καὶ ἀδελφὲς ἔχω τοὺς Ἁγίους καὶ τὶς Ἀγίες τῆς Ἐκκλησίας μας».

Μπροστὰ λοιπὸν στὴ σταθερότητα τῆς Χρυσῆς, οἱ Τοῦρκοι ἀπάντησαν μὲ φρικτὰ βασανιστήρια. Τελικὰ στὶς 13 Ὀκτωβρίου 1795 μ.Χ., κατέκοψαν τὸ σῶμα της μὲ μαχαίρια καὶ ἔτσι πανάξια ἔλαβε τὸ στεφάνι τοῦ μαρτυρίου ἀπὸ τὸν Νυμφίο Χριστό.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας Πίστεως.

Σκεῦος χρύσεον, τῆς παρθενίας, καὶ ἀκήρατος, νύμφη Κυρίου, ἐχρημάτισας Χρυσῆ καλλιπάρθενε· τὴν γὰρ ἁγνείαν ἀμέμπτως φυλάττουσα, ὐπὲρ Χριστοῦ θεοφρόνως ἐνήθλησας· Μάρτυς ἔνδοξε, ἱκέτευε τὸν Νυμφίον σου, δωρήσασθε ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Χρυσωθεῖσα Πνεύματι, Τῷ Παναγίῳ, τὴν ἁγνείαν ἔφθορον, τὴν σὴν ἐτήρησας Χριστῷ, καὶ ὑπὲρ φύσιν ἠγώνισαι, παρθενομάρτυς, Χρυσῆ ἀξιάγαστε.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
13 Ὁκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιοι Κάρπος, Πάπυλος, Ἀγαθόδωρος καὶ Ἀγαθονίκη

Ἁγία Χρυσῆ ἡ Νεομάρτυς

Ἅγιος Βενιαμὶν ὁ Διάκονος ὁ Ἱερομάρτυρας ποὺ μαρτύρησε στὴν Περσία

Ἅγιος Φλωρέντιος

Ἅγιος Διόσκορος

Ὅσιος Νικήτας ὁ Ὁμολογητὴς καὶ Πατρίκιος

Ἅγιος Ἀντίγονος

Ἅγιος Διοκλητιανός

Ὅσιος Βενιαμὶν ὁ Ἔγκλειστος ὁ «ἐν τῷ Σπηλαίω»

Ἅγιος Ἰάκωβος o Χαματουρίτης

Ἅγιος Μαρτύροχος

The post Ἁγία Χρυσῆ ἡ Νεομάρτυς (13/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Τοῦ Λάμπρου Κ. Σκόντζου
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Ἡ ὀρθόδοξη θεολογία μας δὲν εἶναι θεωρητικὸ σχῆμα καὶ δὲν ὑπάρχει γιὰ νὰ ἱκανοποιεῖ τὴ διάνοιά μας, ἀλλὰ εἶναι βίωμα, τρόπος ζωῆς, μέθεξη τῆς Θεότητας καὶ κατὰ χάριν θέωση.

Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ εἰδοποιὸς διαφορά της μὲ τὴ δυτικὴ καὶ γενικὰ τὴ θεολογία τῶν αἱρετικῶν, ἡ ὁποία ἱκανοποιεῖ διανοητικὰ σχήματα, δίνει τὴν ψευδαίσθηση τῆς δῆθεν πληρότητας τῆς ἀλήθειας καὶ γι’ αὐτὸ ὁδηγεῖ ἀπὸ κακοδοξία σὲ κακοδοξία καὶ ἀπὸ αἵρεση σὲ αἵρεση. Ἀντίθετα ἡ προσέγγιση τῆς θεολογίας τῆς Ἐκκλησίας μας ὡς ἐκκλησιαστικὸ βίωμα, ὡς κατὰ φύσιν τρόπο ὑπάρξεως, δὲ διδάσκει ἁπλᾶ τὴν ἀλήθεια, ἀλλὰ τὴν μεταποιεῖ σὲ μεταμόρφωση τῶν πιστῶν, μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἔχουν θεοπτία, ζωντανὴ αἴσθηση τῶν ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ στὴν καθημερινή τους ζωή. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ βίωσαν οἱ ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ ἀξιώθηκε νὰ δεῖ τὸ ἄκτιστο φῶς τοῦ Θεοῦ μὲ τὰ σωματικά του μάτια, εἶναι καὶ ὁ ἅγιος Συμεῶν ὁ Νέος Θεολόγος, ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλυτέρους Πατέρες καὶ Θεολόγους τῆς Ἐκκλησίας μας. Γεννήθηκε τὸ 957 στὴ μικρασιατικὴ πόλη Γαλάτεια τῆς Παφλαγονίας καὶ τὸ βαπτιστικό του ὄνομα ἦταν Γεώργιος. Οἱ εὐγενεῖς γονεῖς του φρόντισαν νὰ τοῦ δώσουν σοβαρὴ παιδεία, διότι τὸν προόριζαν γιὰ ὑψηλὰ κρατικὰ ἀξιώματα. Σὲ ἡλικία ἕξι χρονῶν τὸν ἔστειλαν στὴν Κωνσταντινούπολη νὰ σπουδάσει. Ἀναδεικνύεται σύντομα μιὰ σημαίνουσα προσωπικότητα τῆς Βασιλεύουσας. Μὲ τὴ βοήθεια ἑνὸς θείου τοῦ εὐγενοῦς ὁρίζεται ὡς σπαθαροκουβιλάριος, μὲ τὴ δυνατότητα νὰ ἀναχθεῖ συγκλητικός. Ἀσκεῖ τὰ καθήκοντά του μὲ ἐπιτυχία, ἀλλὰ καὶ ταπείνωση. Δὲν τὸν συνεπαίρνει ἡ λαμπρότητα τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας καὶ δὲ σκόπευε νὰ περάσει ὅλη του τὴ ζωὴ ἀνάμεσα στοὺς μωροφιλόδοξους εὐγενεῖς τῆς ἐξουσίας.

Ἡ γνωριμία του καὶ ἡ πνευματικὴ σχέση τοῦ μὲ τὸν στουδίτη ἅγιο Συμεῶν τὸν Εὐλαβῆ, τοῦ ἀλλάζει τὴ ζωή. Μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Νικηφόρου Φωκὰ τὸ 969, ἐγκαταλείπει τὴ θέση του καὶ ἀποσύρεται στὴν ὀνομαστὴ Μονὴ γιὰ νὰ ζήσει κοντὰ στὸν πνευματικό του. Ἐκεῖνος δὲ συμφωνεῖ, διότι ἦταν μόνο 14 ἐτῶν, καὶ τὸν συμβουλεύει νὰ γυρίσει ξανὰ στὴ θέση του.

Σὲ ἡλικία 20 ἐτῶν δέχτηκε μιὰ ἰδιαίτερη εὐλογία ἀπὸ τὸ Θεό. Μιὰ νύχτα ἐνῷ προσευχόταν θερμά, γέμισε τὸ δωμάτιό του ἀπὸ ἕνα ἐκτυφλωτικὸ καὶ ἀνεξήγητο φῶς. Ὁ Συμεῶν ἔπεσε σὲ ἔκσταση καὶ εἶχε τὴν αἴσθηση ὅτι εἶχε ἀνυψωθεῖ στὸν οὐρανό. Μιὰ ἀνεξήγητη χαρὰ γέμισε τὴν ψυχή του γιὰ τὴ θεία ὀπτασία. Ἔτρεξε ἀμέσως στὸν πνευματικό του στὸν ὁποῖο διηγήθηκε τὴν ὀπτασία καὶ τὸν παρακάλεσε νὰ τὸν δεχτεῖ κοντά του. Ἐκεῖνος καὶ πάλι ἀρνήθηκε, προφανῶς, ἀπὸ θεία ἔμπνευση γιὰ νὰ σμιλευτεῖ ἀκόμα ἡ θέληση τοῦ μαθητῆ του.

Σὲ ἡλικία 26 ἐτῶν ἐπαναλήφτηκε ἡ θαυμαστὴ ὀπτασία. Ἐκεῖνο τὸν καιρό του εἶχε ἀνατεθεῖ μιὰ ὑπηρεσιακὴ ἀποστολὴ στὴν πατρίδα του. Πρὶν ἀναχωρήσει ἀνακοίνωσε στὸν πνευματικό του καὶ τὴ νέα ὀπτασία. Ἐκεῖνος τοῦ ἀποκάλυψε ὅτι ἦταν σὲ ἡλικία ποὺ μποροῦσε νὰ γίνει μοναχός. Ἡ χαρά του ὑπῆρξε ἀπρόσμενη. Πραγματοποίησε τὸ ταξίδι του καὶ μὲ τὴν εὐκαιρία, ἀνακοίνωσε στοὺς γονεῖς του τὴν πρόθεσή του νὰ ἀκολουθήσει τὸ μοναχικὸ βίο. Ἐκεῖνοι ἀντέδρασαν βίαια καὶ προσπάθησαν νὰ τὸν μεταπείσουν, διότι ἔβλεπαν τὴ λαμπρὴ καριέρα ποὺ ἁπλωνόταν μπροστά του. Ἐκεῖνος παραμένει ἀμετάπειστος. Ἀποσύρθηκε στὴ Μονή του Στουδίου, ὅπου ἐκάρη μοναχὸς καὶ ἔλαβε τὸ μοναχικὸ ὄνομα τοῦ πνευματικοῦ του, Συμεῶν.

Ἀλλὰ δὲν ἄργησαν οἱ πειρασμοί. Ἡ ὑπακοή του στὸν πνευματικὸ τοῦ κίνησε τὸ φθόνο των συμμοναστών του, διότι ἔπρεπε νὰ ὑπακούει μόνο στὸ ἡγούμενο Πέτρο. Γι’ αὐτὸ ἀναγκάστηκε νὰ φύγει. Τότε ἦταν ποὺ εἶδε καὶ τρίτη κατὰ σειρὰν θεία ὀπτασία. Ἐγκαταστάθηκε στὴν παρακείμενη Μονὴ τοῦ Ἁγίου Μάμαντα τοῦ Ξηροκέρκου, ὅπου ἡγούμενος ἦταν ὁ εὐλαβὴς Ἀντώνιος. Ἦρθε ὁ πατέρας του μὲ ἀρκετοὺς συγκλητικοὺς γιὰ νὰ τὸν μεταπείσουν νὰ γυρίσει στὸν κόσμο. Ἐκεῖνος ἀρνεῖται καὶ πάλι, ἐνῷ ταυτόχρονα βλέπει καὶ τέταρτη θεία ὀπτασία. Ἦταν 29 ἐτῶν, ὅπου ὁ ἡγούμενος κοιμήθηκε.

Ὕστερα ἀπὸ ἀπαίτηση τῆς ἀδελφότητας τῆς Μονῆς καὶ τὴ σύμφωνη γνώμη τοῦ Πατριάρχη Νικολάου Β’ του Χρυσοβέργη, ἐκλέχτηκε ἡγούμενος τῆς Μονῆς. Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς χειροτονίας του σὲ πρεσβύτερο εἶδε καὶ πέμπτη θεία ὀπτασία.

Ὡς ἡγούμενος τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Μάμαντα ὁ Συμεῶν κλήθηκε νὰ ἀντιμετωπίσει πολλὰ προβλήματα, ἀπὸ οἰκοδομικὲς ἐργασίες τῆς Μονῆς ὡς καὶ αὐτὴ τὴν πνευματικὴ καλλιέργεια τῆς ἀδελφότητας. Ὡς νηπτικὸς μοναχὸς καὶ μυστικὸς θεολόγος ὁμιλοῦσε γιὰ «θεῖο ἔρωτα» καὶ γιὰ ἔλλαμψη τοῦ «θείου φωτός». Οἱ μοναχοὶ ἐπειδὴ δὲν τὸν καταλάβαιναν τὸν θεώρησαν αἱρετικὸ καὶ τοῦ κήρυξαν τὸν πόλεμο. Μερικοὶ κατέφυγαν στὸν Πατριάρχη γιὰ νὰ καθαιρεθεῖ. Ἐκεῖνος τὸν κήρυξε ἀθῶο. Παρέμεινε στὴ θέση τοῦ ἡγουμένου γιὰ 25 χρόνια. Τὸ 1013, σὲ ἡλικία 57 ἐτῶν, ἀφοῦ παρέδωσε τὴν ἠγουμενία στὸν μαθητή του Ἀρσένιο ἀποσύρθηκε σὲ κοντινὸ ἡσυχαστήριο καὶ ἐπιδόθηκε στὴν ἄσκηση καὶ τὸ συγγραφικὸ ἔργο. Ὅμως ὁ μητροπολίτης Νικομήδειας Στέφανος κατόρθωσε νὰ πείσει τὸν Πατριάρχη νὰ τὸν στείλει ἐξορία, στὴν περιοχή της Χρυσούπολης, ἐπειδὴ θεωροῦσε τὸν πνευματικό του πατέρα Συμεῶν, ἅγιο. Ἐγκαταστάθηκε σὲ κάποιο ἐρημοκκλήσι τῆς Ἁγίας Μαρίνας, ὅπου κοιμήθηκε εἰρηνικὰ τὸ ἔτος 1037 σὲ ἡλικία 80 ἐτῶν, ἀφοῦ εἶχε προβλέψει τὸν θάνατό του. Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται στὶς 12 Ὀκτωβρίου.

Ὁ ἅγιος Συμεῶν ἔλαβε τὸν τίτλο τοῦ νέου θεολόγου, διότι ἀνήκει στοὺς μεγάλους διδασκάλους τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀνήκει στοὺς μυστικοὺς θεολόγους, ὁ ὁποῖος καλλιέργησε καὶ βίωσε τὴ μυστικὴ θεολογία, ὡς θεοπτία. Τὰ ἔργα του «Ὕμνοι Θείων Ἐρώτων», «Κατηχήσεις» καὶ «Πρακτικὰ καὶ Θεολογικὰ Κεφάλαια», ἀποτέλεσαν τὴ βάση τῆς μετέπειτα μυστικῆς θεολογίας καὶ τῆς πνευματικῆς ζωῆς τῶν πιστῶν.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.

Θείαν ἔλλαμψιν, Συμεὼν Πάτερ, εἰσδεξάμενος, ἐν τὴ ψυχή σου, φωστὴρ ἐν κόσμῳ ἐδείχθης λαμπρότατος, διασκεδάζων αὐτοῦ τὴν σκοτόμαιναν, καὶ πάντας πείθων ζητείν, ἣν ἀπώλεσαν, χάριν Πνεύματος. Αὐτὸν ἐκτενῶς ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
12 Ὀκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιοι Πρόβος, Τάραχος καὶ Ἀνδρόνικος

Ὅσιος Συμεῶν ὁ Νέος Θεολόγος

Ἅγιος Ἐπίκτητος ὁ θαυματουργός

Ἁγία Δομνίνη

Ἁγία Ἀναστασία ἡ Παρθένος

Ἅγιοι Ἑβδομήκοντα Μάρτυρες

Ἅγιος Θεόδοτος ἐπίσκοπος Ἐφέσου

Ἁγία Μαλφεθά

Ἁγία Ἀνθία

Ἅγιοι Ἰουβεντίνος καὶ Μάξιμος

Ἅγιος Ἰάσων ἐπίσκοπος Δαμασκοῦ

Ἅγιοι Ἀνδρομάχος καὶ Διόδωρος

Ἅγιος Wilfrid τῆς Ὑόρκης

Σύναξις τῶν ἐν Ἀθήναις Ἁγίων

Ὅσιος Θεοσέβιος ὁ Ἀρσινοΐτης

Ἅγιοι Βαλάντιος, Βαρλαάμ, Βαρνάβας ὁ μοναχός, Βασίλειος ὁ ἐπίσκοπος, Γεώργιος ὁ Βαβατσινιώτης, Γεώργιος ὁ ἐπιτηδειώτης, Γεώργιος ὁ περαχωρίτης, Γεώργιος ὁ Σαλαμάνης, Δημητριανὸς ὁ ἐπίσκοπος, Εἰρηνικός, Ἐλπίδιος, Ἐπαφρόδιτος

Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου της Ἰβηριτίσσης στὴ Μόσχα

Σύναξη τῆς Παναγίας Ἐλευθερώτριας στὴ Σαλαμῖνα

The post Ἅγιος Συμεῶν ὁ Νέος Θεολόγος: Ὁ Μεγάλος Μυστικὸς τῆς Ἐκκλησίας μας (12/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Τοῦ Λάμπρου Κ. Σκόντζου
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Μιὰ ἀπὸ τὶς ἡρωικότερες περιόδους τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ἱστορίας εἶναι καὶ ἡ περίοδος τῆς εἰκονομαχίας (726-842), κατὰ τὴν ὁποία ἀνεδείχθησαν πλῆθος ὁμολογητῶν τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως. Ὑπερασπίσθηκαν μὲ σθένος τὴν Ὀρθοδοξία, ὀρθώνοντας τὸ ἀνάστημά τους στοὺς διῶκτες τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων, οἱ ὁποῖοι ἔχοντας τὴν αὐτοκρατορικὴ δύναμη, δίωκαν μὲ μανία τοὺς ὁμολογητὲς τῆς Ὀρθοδοξίας.

Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ὑπῆρξε ὁ ἅγιος Θεοφάνης ὁ ἐπονομαζόμενος Γραπτός. Γεννήθηκε στὴν Παλαιστίνη τὸ 745. Πατέρας του ἦταν ὁ εὐσεβὴς Ἰωαννάς, ὁ ὁποῖος φρόντισε νὰ μεταδώσει, τόσο στὸν ἴδιο, ὅσο καὶ στὸν ἀδελφό του Θεόδωρο τὴν εὐσέβεια. Φρόντισε ἐπίσης νὰ τοὺς μορφώσει, στέλνοντάς τους στὴ φημισμένη Μονὴ τοῦ Ἁγίου Σάββα, κοντὰ στὸ σοφὸ διδάσκαλο Γέροντα Μιχαήλ, νὰ σπουδάσουν τὴν ἱερὴ ἐπιστήμη τῆς Θεολογίας, καθὼς καὶ ἀρχαία Ἑλληνικά, γραμματική, ποίηση, μουσικὴ κλπ.

Τὰ δύο ἀδέλφια ἔδειξαν ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον καὶ ἐπιμέλεια στὶς σπουδές τους καὶ ἐπίσης μυήθηκαν στὴν ὀρθόδοξη πνευματικότητα καὶ στὸ μοναχικὸ ἀσκητικὸ πνεῦμα. Ὁ δάσκαλός τους Μιχαὴλ τὸ 811 τοὺς πῆρε μαζί του, ὡς ὑποτακτικούς του στὴ Μονὴ τῶν Σπουδαίων, κοντὰ στὸ ναὸ τῆς Ἀναστάσεως. Κατόπιν ὁ Πατριάρχης Θωμᾶς τους χειροτόνησε ἱερεῖς καὶ τοὺς ἔστειλε πρέσβεις στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ στὴ Ρώμη, προκειμένου νὰ στηρίξουν τοὺς διωκόμενους Ὀρθοδόξους ἀπὸ τοὺς διῶκτες τοὺς εἰκονομάχους, ἀλλὰ καὶ νὰ ζητήσουν τὴ στήριξη γιὰ τὶς ἀπειλὲς καὶ τὶς διώξεις ποὺ ἀσκοῦσαν οἱ Ἄραβες μουσουλμᾶνοι κατὰ τοῦ Πατριαρχείου τῶν Ἱεροσολύμων. Ἐγκαταστάθηκαν στὴν περίφημη Μονὴ τῆς Χώρας.

Ἀλλά, λίγο ἀργότερα, τὸ 815 πέθανε ὁ αὐτοκράτορας Μιχαὴλ Α’ Ραγκαβὲς (811-813) καὶ ἀνέβηκε στὸ θρόνο ὁ Λέων Ε’ ὁ Ἀρμένιος (813-820), ὁ ὁποῖος ἐγκαινίασε τὴ δεύτερη περίοδο τῆς εἰκονομαχικῆς ἔριδας. Διέταξε τὴν πλήρη ἀπαγόρευση προσκύνησης καὶ τιμῆς τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων, ἀκόμα καὶ μὲ τὴν ποινὴ τοῦ θανάτου, τὴν καταστροφὴ ὅλων τῶν Εἰκόνων καὶ τὸ ἀσβέστωμα τῶν τοιχογραφιῶν τῶν ναῶν. Τότε τὰ δύο ἀδέλφια, Θεοφάνης καὶ Θεόδωρος, μαζὶ μὲ τὸ δάσκαλό τους Μιχαήλ, παρουσιάστηκαν στὸν ἀσεβῆ αὐτοκράτορα καὶ τὸν ἤλεγξαν γιὰ τὸ διάταγμά του. Ὁ Λέων, ὄχι μόνον δὲν ἔδειξε σημάδια συνετισμοῦ, ἀλλὰ διέταξε τὸν ἄγριο βασανισμό τους. Τοὺς μαστίγωσαν ἄγρια καὶ τοὺς ἔκλεισαν στὴ φυλακή. Ἀφοῦ ἀπέκρουσαν καὶ τὶς προσπάθειες τοῦ μελλοντικοῦ εἰκονομάχου Πατριάρχη Ἰωάννου Γραμματικοῦ, νὰ συμμορφωθοῦν μὲ τὸ αὐτοκρατορικὸ διάταγμα, τοὺς ξεχώρισαν. Ἔκλεισαν τὰ δύο ἀδέλφια σὲ ἕνα φρούριο στὸ Βόσπορο, στερῶντας τους ἀκόμα καὶ τὴν τροφή.

Μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ Λέοντα (820) κόπασαν οἱ διωγμοὶ τῶν Ὀρθοδόξων καὶ τὰ δύο ἀδέλφια ἐγκαταστάθηκαν στὴν Ἱερὰ Μονὴ Ἀρχαγγέλου Μιχαὴλ τοῦ Σωσθενίου στὸ Βόσπορο, οἱ ὁποῖοι μὲ τὸν ὑποδειγματικὸ ἀσκητικό τους ἀγῶνα καὶ τὶς πολλὲς ἐπιστολές τους στερέωσαν τὴν ὀρθόδοξη πίστη.

Ἀλλὰ τὸ 829 ἀνέβηκε στὸ θρόνο ὁ ἐπίσης φανατικὸς εἰκονομάχος αὐτοκράτορας Θεόφιλος (829-842), ὁ ὁποῖος ἐγκαινίασε νέα σφοδρὴ εἰκονομαχικὴ περίοδο, καταδιώκοντας ἀπηνῶς τοὺς ὁμολογητὲς Ὀρθοδόξους. Τὰ δυὸ ἀδέλφια ἐξορίστηκαν στὴ νῆσο Ἀφουσία, τὸ 834, μαζὶ μὲ ἄλλους ὀρθοδόξους ὁμολογητές. Ἐπειδὴ δὲν πειθάρχησαν, καὶ ἀσκοῦσαν σφοδρὴ κριτικὴ κατὰ τῶν εἰκονομάχων καὶ τοῦ Παλατίου, κλήθηκαν τὸ 836 σὲ νέα ἀνάκριση ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα. Οἱ δύο ὁμολογητὲς μοναχοὶ ἤλεγξαν καὶ πάλι μὲ θάρρος καὶ παρρησία τὸν ἀσεβῆ αὐτοκράτορα, ὁμολογῶντας τὴν ὀρθόδοξη πίστη. Ὑποβλήθηκαν καὶ πάλι σὲ νέα βασανιστήρια. Μὲ πυρωμένο σίδερο ἔγραψαν στὰ μέτωπά τους δώδεκα ἰμαβικοὺς στίχους, μὲ τὴν αἰτία τῶν διώξεών τους. Γι’ αὐτὸ ὀνομάστηκαν ἀπὸ τότε Γραπτοί. Στὴ συνέχεια τοὺς ἔριξαν στὴν πιὸ ὑγρὴ καὶ σκοτεινὴ φυλακὴ τοῦ Πραιτωρίου, μὲ στόχο νὰ πεθάνουν ἀπομονωμένοι. Τότε πῆραν ἐπιστολὲς παρηγορητικὲς ἀπὸ τὸ δάσκαλό τους Μιχαὴλ καὶ τὸν ἅγιο Μεθόδιο, ἐνθαρρύνοντας τοὺς νὰ ὑπομείνουν ὡς τέλους τὰ μαρτύρια. Σὲ λίγο καιρό τους ἔστειλαν σὲ νέα ἐξορία στὴν Ἀπάμεια τῆς Βιθυνίας (Μουδανιά), ὅπου ὅμως ἔγιναν ἐνθουσιωδῶς δεκτοὶ ἀπὸ τὸ λαό. Ὁ Θεόδωρος, κοιμήθηκε τὸ 838, ἐξουθενωμένος ἀπὸ τὶς κακουχίες. Ὁ ἀδελφός του Θεοφάνης, ἀψηφῶντας τὴν διαταγὴ τοῦ αὐτοκράτορα, νὰ μείνει ἄταφο τὸ σῶμα του, τὸ ἐνταφίασε, συνθέτοντας καὶ ἕναν ἐξαίσιο ποιητικὸ κανόνα.

Μετὰ ἀπὸ τὴν θαρραλέα αὐτὴ πράξη του, ὁ Θεοφάνης ἐξορίστηκε στὴ Θεσσαλονίκη, ὅπου ἐργάστηκε δραστήρια γιὰ τὴν ἐπικράτηση τοῦ Ὀρθοδόξου Δόγματος καὶ τὴν ἀπόκρουση τῆς αἱρέσεως τῆς εἰκονομαχίας. Ἀλλὰ τὸ 842 πέθανε ὁ ἀσεβὴς Θεόφιλος καὶ στὸ θρόνο ἀνέβηκε ὁ ἀνήλικος γιὸς τοῦ Μιχαὴλ Γ’ (842-867), τὸν ὁποῖο ἐπιτρόπευε ἡ εὐσεβὴς αὐτοκράτειρα ἁγία Θεοδώρα, ἡ ὁποία ἔπαυσε ἀμέσως τοὺς διωγμούς, ἐπανέφερε σὲ ἰσχὺ τὶς ἀποφάσεις τῆς Ζ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου (787) καὶ τὸ 842 ἀναστήλωσε ὁριστικὰ τὶς ἅγιες Εἰκόνες. Παράλληλα ἐπανέφερε ἀπὸ τὴν ἐξορία καὶ ἔβγαλε ἀπὸ τὶς φυλακὲς τοὺς ὁμολογητὲς τῆς πίστεως. Ὁ Θεοφάνης ἀνακλήθηκε ἀπὸ τὴν ἐξορία καὶ ὁ Πατριάρχης ἅγιος Μεθόδιος τὸ 842 τὸν χειροτόνησε Μητροπολίτη Νικαίας. Ἐκεῖ πέρασε τὸ ὑπόλοιπο τοῦ πολυτάραχου ἐπίγειου βίου του, ποιμαίνοντας θεοφιλῶς τὸ ποίμνιό του, προσευχόμενος καὶ ἀσκούμενος. Ὡς ἄφθαστος ποιητὴς καὶ ὑμνογράφος συνέθεσε πλῆθος ἐκκλησιαστικῶν ὕμνων, οἱ ὁποῖοι ψάλλονται μέχρι σήμερα κατὰ τὶς δεσποτικὲς καὶ θεομητορικὲς ἑορτὲς καὶ σὲ μνῆμες ἁγίων. Κοιμήθηκε εἰρηνικὰ τὴν 11η Ὀκτωβρίου τοῦ 845. Ἀνακηρύχτηκε ἅγιος καὶ ἡ σεπτὴ μνήμη του ἑορτάζεται τὴν ἡμέρα τῆς ὁσιακῆς κοιμήσεώς του.

Ὁ ἅγιος Θεοφάνης ὁ Γραπτὸς συγκαταλέγεται στοὺς μεγάλους Πατέρες, Ὁμολογητὲς καὶ ὑμνογράφους τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ ὁποῖος ἀφιέρωσε ὁλόκληρη τὴ ζωή του στὴν ὁμολογία καὶ τὴν προάσπιση τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, τῆς μόνης ἀληθινῆς καὶ σώζουσας πίστεως. Τόσον αὐτός, ὅσο καὶ οἱ ἄλλοι μεγάλοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶναι (πρέπει νὰ εἶναι) καὶ σὲ μᾶς σήμερα τὰ μεγάλα ζωντανὰ παραδείγματα, νὰ μὴν κάνουμε τὴν παραμικρὴ ἔκπτωση καὶ ὑποχώρηση στὰ θέματα τῆς πίστεως, ὅπως ἔκαμαν καὶ ἐκεῖνοι!

Ἀπολυτίκιον
Ήχος πλ α’. Τον συνάναρχον λόγον.

Μυηθεῖς τῶν Ἀγγέλων Πάτερ τὸ σύντονον, θεοφανείας ἀρρήτου ἐδείχθης σάλπιγξ χρυσή, περιούσιον λαὸν τρέφων τοὶς λόγοις σου, τῶν γὰρ πανσόφων σου ᾠδῶν, ἡ πανεύσημος μολπή, εὐφραίνει τὴν Ἐκκλησίαν, δι’ ἣν λαμπρῶς ἠγωνίσω, θεομακάριστε Θεόφανες.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Ἀνεφάνης Ὅσιε, τῇ Ἐκκλησίᾳ ὥσπερ ἄλλος ἥλιος, ταύτην φωτίζων ἀστραπαῖς, τῶν σῶν δογμάτων Θεόφανες, ὣς θυηπόλος, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
11 Ὀκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιος Φίλιππος ὁ Ἀπόστολος ἕνας ἀπὸ τοὺς ἑπτὰ Διακόνους

Μνήμη τῆς Ζ' Οἰκουμενικῆς Συνόδου

Ὅσιος Θεοφάνης ὁ Γραπτός, ὁ Ὁμολογητὴς ἐπίσκοπος Νίκαιας

Ἅγιοι Νεκτάριος, Ἀρσάκιος καὶ Σισίνιος Πατριάρχες Κωνσταντινούπολης

Ἅγιος Ἰωνᾶς ὁ ἐν Περγάμῳ τῆς Κύπρου

Ἀγίες Ζηναΐδα καὶ Φιλονίλλα οἱ ἀδελφές

Ἅγιος Φιλόθεος ὁ Κόκκινος Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης

Ὅσιος Γερμανὸς ὁ Ἁγιορείτης ὁ Μαρουλής

Ἁγία Ethelburga

Ἅγιος Kenneth

Ὅσιος Σάββας ὁ Βατοπεδινός

Σύναξη τῶν ἐν Κίῳ Ἁγίων

Ἅγιος Ἠλίας ἐπίσκοπος Γορτύνης

Ἅγιος Ἰωάννης Ἐπίσκοπος Ἀρκαδίας

Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου της «Ναυπακτιώτισσας»

The post Ἅγιος Θεοφάνης ὁ Γραπτός: Ὁ μεγάλος ὁμολογητὴς τῆς Ὀρθοδοξίας μας (11/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Καὶ προφθάσασα τὴν τομὴν Εὐλαμπία.
Εὐλαμπίῳ τμηθέντι κοινωνεῖ στέφους.
Τμήθησαν δεκάτῃ Εὐλάμπιος ἠδὲ ἀδελφή.

Τὰ ἀδέλφια Εὐλάμπιος καὶ Εὐλαμπία ἔζησαν στὰ χρόνια του αὐτοκράτορα Μαξιμιανοῦ (296 μ.Χ.).

Ὁ διωγμὸς κατὰ τῶν χριστιανῶν ἦταν σκληρὸς καὶ ἀνελέητος. Γι’ αὐτό, ὁ Εὐλάμπιος καὶ ἡ ἀδελφή του Εὐλαμπία κρύβονταν μαζὶ μὲ ἄλλους χριστιανοὺς στὸ βουνό. Ἐκεῖ, ζοῦσαν καλλιεργῶντας τὴν προσευχὴ καὶ τὴ μελέτη τῶν Ἱερῶν Γραφῶν.

Κάποια μέρα, ὁ Εὐλάμπιος πῆγε στὴ Νικομήδεια νὰ προμηθευθεῖ τροφές. Ἀλλὰ οἱ εἰδωλολάτρες τὸν ἀναγνώρισαν καὶ ἀμέσως τὸν συνέλαβαν. Βέβαια, στὴν ἐρώτηση τοῦ βασιλιᾶ ἂν πιστεύει στὸ Χριστό, ὁμολόγησε φανερὰ ὅτι εἶναι χριστιανός, ὁπότε τὸν ἔβαλαν μέσα σὲ εἰδωλολατρικὸ ναὸ γιὰ νὰ θυσιάσει μὲ τὴ βία. Ὁ Εὐλάμπιος, ὅμως, διὰ τῆς προσευχῆς συνέτριψε τὸ εἴδωλο τοῦ θεοῦ Ἄρη. Καὶ ἐνῷ ἄρχισαν νὰ τὸν μαστιγώνουν μὲ τὸν πιὸ ἀπάνθρωπο τρόπο, ὅρμησε ἡ ἀδελφή του Εὐλαμπία, καὶ ἀφοῦ τὸν ἀγκάλιασε, παρακάλεσε τὸ Θεὸ νὰ τὴν ἀξιώσει νὰ συμμαρτυρήσει μὲ τὸν ἀδελφό της. Τότε ἔβαλαν καὶ τοὺς δύο σὲ ἕνα καζάνι μὲ βραστὸ νερό. Ἀλλὰ διὰ θαύματος αὐτοὶ δροσίζονταν, καὶ ἔτσι βγῆκαν σῶοι καὶ ἀβλαβεῖς. Αὐτὸ ἔκανε νὰ πιστέψουν στὸ Χριστὸ 200 εἰδωλολάτρες, οἱ ὅποιοι μαζὶ μὲ τὸν Εὐλάμπιο καὶ τὴν Εὐλαμπία ἀποκεφαλίστηκαν ὑπὲρ τῆς ἀλήθειας τοῦ Κυρίου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τὸν τάφον σου Σωτὴρ.

Τῆς φύσεως θεσμῶ, συνημμένοι ἐνθέως, ὁμόψυχοι στερρῶς, ὡς ὀμαίμονες θεῖοι, αὐτάδελφοι Μάρτυρες, ἐν ἀθλήσει ὠράθητε, ὦ Εὐλάμπιε, σὺν τὴ σεμνὴ Εὐλαμπία, ὅθεν στέφανον, νικητικὸν δεδεγμένοι, ἠμᾶς διασῴζετε.

Κοντάκιον
Ἦχος γ’. Ἡ Παρθένος σήμερον.

Τοὺς γενναίους Μάρτυρας, καὶ ἀδελφοὺς κατὰ σάρκα, τὸν σοφὸν Εὐλάμπιον, καὶ Εὐλαμπίαν τιμῶμεν, οὗτοι γὰρ τῶν τυραννούντων μηχανουργίας, ᾔσχυναν τῇ δυναστείᾳ τοῦ σταυρωθέντος· ἀνεδείχθησαν διόπερ, Μαρτύρων δόξα, ὁμοῦ καὶ καύχημα.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
10 Ὀκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιοι Εὐλάμπιος καὶ Εὐλαμπία τὰ ἀδέλφια

Ὅσιοι Θεόφιλος ὁ Ὁμολογητὴς καὶ Λογγίνος ὁ Στυλίτης

Ἅγιοι Διακόσιοι Μάρτυρες

Ἅγιος Βασιανός

Ἅγιος Paulinus Ἀρχιεπίσκοπος Ὑόρκης

Ὅσιος Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα

Ἅγιος Ἀνδρέας της Τότμα

Ἅγιος Διονύσιος ὁ φιλόσοφος

Σύναξη τῶν Ἁγίων της Βολυνίας

Ἅγιοι Εἴκοσι Ἕξι Ὁσιομάρτυρες Ζωγραφίτες

The post Ἅγιοι Εὐλάμπιος καὶ Εὐλαμπία τὰ ἀδέλφια (10/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Τὸν σταυρὸν Ἰάκωβος αἴρων ἠδέως,
Ὡς ἔστι Σῶτερ ἄξιός σου δεικνύει.
Ἀμφ‘ ἐνάτην Ἰάκωβος ἑνὶ Σταυρῷ τετάνυστο.

Ὁ Ἅγιος Ἰάκωβος τοῦ Ἀλφαίου ἦταν ἕνας ἀπὸ τοὺς δώδεκα μαθητὲς τοῦ Κυρίου, ἀδελφὸς τοῦ Ματθαίου τοῦ εὐαγγελιστῆ καὶ γιός του Ἀλφαίου. Ὁ Ἰάκωβος, ἀφοῦ ἀγωνίστηκε γιὰ τὴν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ στὴν Ἱερουσαλήμ, ἔπειτα πῆγε καὶ σὲ ἄλλες χῶρες γιὰ νὰ κηρύξει τὸ Εὐαγγέλιο. Ἐκεῖ, κατέστρεφε τοὺς βωμοὺς τῶν εἰδώλων καὶ μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ γιάτρευε ἀρρώστιες καὶ ἐξεδίωκε τὰ ἀκάθαρτα πνεύματα. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ εἰδωλολάτρες τὸν ὀνόμαζαν θεῖο σπέρμα. Ὁ ἱδρῶτας, οἱ μόχθοι καὶ οἱ κίνδυνοι ποὺ ὑπέστη γιὰ τὴ διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου, ἦταν πολλοί. Ὁ θάνατος πολλὲς φορὲς τὸν πλησίασε, ἀλλὰ στὴ σκέψη τοῦ Ἰακώβου κυριαρχοῦσαν ἐνθαρρυντικὰ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου, «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοὶ» (Μάρκου, ἡ’ 34). Ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ μὲ ἀκολουθεῖ σὰν γνήσιος μαθητής μου, λέει ὁ Κύριος, ἂς ἀπαρνηθεῖ τὸ διεφθαρμένο ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἑαυτό του, καὶ ἂς πάρει τὴν ἀπόφαση νὰ ὑποστεῖ γιὰ μένα ὄχι μόνο θλίψη καὶ δοκιμασία, ἀλλὰ ἀκόμα καὶ θάνατο σταυρικό. Καὶ τότε ἂς μὲ ἀκολουθεῖ, μιμούμενος τὸ παράδειγμα μου. Ἔτσι καὶ ὁ Ἰάκωβος, μιμούμενος τὸ Διδάσκαλο του, ὑπέστη σταυρικὸ θάνατο.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, γλωσσοπυρσεύτω πνοή, ὡς θεῖος ἀπόστολος, ὑποδεχθεῖς τὴ ψυχή, Ἰάκωβε ἔνδοξε, ἔλαμψας ἐν τῷ κόσμῳ, ὡς ἀστὴρ ἑωσφόρος, ἔλυσας τῶν εἰδώλων, τὴν πολύθεον νύκτα. Καὶ νῦν ἀπαύστως δυσώπει, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἠμῶν.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. β’. Τὴν ἐν πρεσβείαις.

Ὡς ἑωσφόρον ἐκλάμποντα πᾶσαν κτίσιν, τὸν τοῦ Χριστοῦ αὐτόπτην τε καὶ θεηγόρον, ὕμνοις Ἰάκωβον εὐφημήσωμεν, γεραίροντες τὴν τούτου πανήγυριν σήμερον· πρεσβεύει γὰρ ἀεὶ ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
9 Ὀκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιος Ἰάκωβος τοῦ Ἀλφαίου, ὁ Ἀπόστολος

Ὅσιοι Ἀνδρόνικος καὶ Ἀθανασία ἡ συμβία του

Δικαίων Ἀβραὰμ καὶ Λὼτ τοῦ ἀνεψιοῦ του

Ὁσία Ποπλία ἡ Ὁμολογήτρια

Ὅσιος Πέτρος «ὁ ἀπὸ στρατιωτῶν»

Ἅγιος Τύχων Πατριάρχης Μόσχας

The post Ἅγιος Ἰάκωβος τοῦ Ἀλφαίου, ὁ Ἀπόστολος (9/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Αἴσχους πλυθεῖσα καὶ λιποῦσα τὸν σάλον,
Πρὸς ὅρμον ἥκεις οὐρανοῦ Πελαγία.
Ὀγδοάτῃ ὑπάλυξε βίου πέλαγος Πελαγία.

Ἡ Ὁσία Πελαγία ζοῦσε στὴν Ἀντιόχεια καὶ ἀνῆκε στὴν τάξη τῶν ἐλαφρῶν γυναικῶν. Ἦταν πόρνη. Ἡ ζωή της ἦταν βουτηγμένη μέσα στὸν οἶστρο τῶν ἁμαρτωλῶν ἡδονῶν. Ἡ ἀκολασία εἶχε πωρώσει τόσο τὴ συνείδησή της, ὥστε καμιὰ ἔννοια μετανοίας νὰ μὴ μπορεῖ νὰ εἰσχωρήσει στὴν ψυχή της. Ἑπομένως, θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ κανείς, ἦταν καταδικασμένη ἀπὸ τὴν ἐπίγεια ζωή της στὸ πῦρ τῆς κολάσεως. Ὅμως ὄχι! Ὁ πολυεύσπλαχνος Κύριός μας διαβεβαίωσε ὅτι «αἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρνοι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ». Δηλαδή, οἱ τελῶνες καὶ οἱ πόρνες, ποὺ στὴν ἀρχὴ ἔδειξαν ἀπείθεια στὸ Νόμο τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ κατόπιν εἰλικρινὰ μετάνιωσαν, προλαμβάνουν στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐσᾶς, ποὺ μόνο μὲ τὰ λόγια δείξατε ὑπακοὴ στὸ Θεό, στὴν πράξη ὅμως ὑπήρξατε ἀπειθεῖς καὶ ἄπιστοι.

Πράγματι ἡ Πελαγία τυχαία σὲ κάποια σύναξη χριστιανῶν ἄκουσε θερμὸ κήρυγμα περὶ ἁγνότητας, τοῦ ἐπισκόπου Νόννου (10 Νοεμβρίου). Τὰ λόγια του ἤλεγξαν καὶ συγκλόνισαν τὴν ψυχή της. Μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀπαρνήθηκε τὴν ἄσωτη ζωή της, πούλησε τὰ διάφορα κοσμήματά της καὶ τὰ χρήματα διαμοίρασε στοὺς φτωχούς. Ἀφοῦ κατηχήθηκε καὶ βαπτίσθηκε, μετὰ ὀκτὼ μέρες πῆγε στὴν Ἱερουσαλήμ, ὅπου μὲ σκληρὴ ἄσκηση πέρασε τὴν ὑπόλοιπη ζωή της.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεῖς ἐν τῷ Σταυρῷ.

Ἐξ ἀκανθῶν καθάπερ ρόδον εὐῶδες, τὴ Ἐκκλησία Πελαγία ἐδείχθης, ταὶς ἐναρέτοις πράξεσιν εὐφραίνουσα ἠμᾶς, ὅθεν καὶ προσήγαγες, ὡς ὀσμὴν εὐωδίας, τῷ σὲ θαυμαστώσαντι, τὸν σὸν βίον Ὁσία. Ὂν ἐκδυσώπει σώζεσθαι ἠμᾶς, παθῶν παντοίων, ψυχῆς τὲ καὶ σώματος.

Κοντάκιον
Ἦχος β’. Τὰ ἄνω ζητῶν

Τὸ σῶμα τὸ σὸν νηστείαις κατατήξασα, ἀγρύπνοις εὐχαῖς, τὸv Κτίστην καθικέτευες, τοῦ λαβεῖν σῶν πράξεων, τὴv τελείαν Μῆτερ συγχώρησιv, ἢν καὶ ἔλαβες ἀληθῶς, ὁδὸν μετανοίας ὑποδείξασα.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
8 Ὁκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ὁσία Πελαγία

Ἁγία Πελαγία ἡ Παρθένος

Ἁγία Ταϊσία

Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ νέος Ὁσιομάρτυρας

Ἅγιος Τρύφων της Βιάτκα

Ἅγιος Ἰγνάτιος ὁ Ὁσιομάρτυρας

Ἅγιος Φίλιππος ἐπίσκοπος Γορτύνης

The post Ὁσία Πελαγία (8/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Τοῦ Λάμπρου Κ. Σκόντζου
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Οἱ Μάρτυρες ἀποτελοῦν τὴν πλέον ἐπίλεκτη καὶ ἐκλεκτὴ χορεία τῶν ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας, διότι μὲ τὴν ὁμολογία τους στὸ Χριστὸ ἀντάλλαξαν τὴ δόξα, τὶς τιμὲς καὶ τὰ ἀξιώματα τοῦ κόσμου μὲ τὴν πίστη τους στὸν ἀληθινὸ Θεό. Αὐτοὶ ὑπῆρξαν οἱ ἰσχυροὶ κυματοθραῦστες κατὰ τῶν λυσσαλέων ἐπιθέσεων κατὰ τῆς Ἐκκλησίας. Μὲ τὸ τίμιο αἷμα τους πότισαν τὸ δένδρο τῆς σώζουσας πίστης. Δύο ἀπὸ τοὺς μυριάδες Μάρτυρες ὑπῆρξαν οἱ ἅγιοι Σέργιος καὶ Βάκχος, ἀξιωματικοὶ τοῦ Ρωμαϊκοῦ στρατοῦ.

Καταγόταν ἀπὸ τὴ Ρώμη καὶ ἔζησαν στὰ χρόνια του αὐτοκράτορα Μαξιμιανοῦ (286-305). Καταγόταν ἀπὸ εὐγενεῖς οἰκογένειες καὶ εἶχαν λάβει σοβαρὴ μόρφωση. Ἡ ἀριστοκρατική τους καταγωγή τους εὐνόησε νὰ κάνουν καριέρα στὸ ρωμαϊκὸ στρατό. Παρὰ τὸ νεαρὸ τῆς ἡλικίας τους εἶχαν ἀναχθεῖ σὲ ὑψηλὰ ἀξιώματα στὴ «Σχολὴ Κιντιλίων». Οἱ «Σχολὲς» ἦταν ἐπίλεκτες στρατιωτικὲς μονάδες, οἱ ὁποῖες εἶχαν καθιερωθεῖ ἀπὸ τὸν Διοκλητιανὸ (284-305) καὶ ὑπάγονταν κατ’ εὐθεῖαν στὸν αὐτοκράτορα. Λειτουργοῦσαν ὡς σώματα ὅπου ἐκπαιδεύονταν οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν ρωμαϊκῶν λεγεώνων. Γι’ αὐτὸ ὅσοι ὑπηρετοῦσαν σ’ αὐτές, ἐπιλέγονταν μὲ μεγάλη προσοχὴ καὶ ἐκτιμῶντο τὰ φυσικὰ καὶ πνευματικά τους πλεονεκτήματα καὶ οἱ σπάνιες στρατιωτικές τους ἱκανότητες. Οἱ δύο νέοι ἀξιωματικοὶ εἶχαν διαλεχτεῖ ἀνάμεσα σὲ χιλιάδες ἄλλους νέους γιὰ τὴν ἀξιοζήλευτη θέση τους στὴ «Σχολή». Ἔχοντας ἐπιδείξει ἀσυνήθιστη ἀνδρεία καὶ ἀρετή, σὲ σύντομο χρονικὸ διάστημα, ὁ μὲν Σέργιος εἶχε ὁριστεῖ Πριμηκήριος, ὁ δὲ Βάκχος Σεκουνικήριος.

Ὅμως οἱ δύο νέοι λαμπροὶ ἀξιωματικοὶ γνώρισαν τὴν νέα, χριστιανικὴ πίστη, κατηχήθηκαν καὶ ἔλαβαν τὸ ἅγιο Βάπτισμα. Ἡ κοινή τους πίστη στὸ Χριστὸ τοὺς ἕνωσε σὲ μιὰ ἀδελφικὴ φιλία.

Ὅμως δὲν τὸ ἀποκάλυψαν σὲ κανέναν διότι, ὅπως εἶναι γνωστό, οἱ χριστιανοὶ διώκονταν γιὰ τὴν πίστη τους, μὲ ἐξοντωτικὴ μανία ἀπὸ τὸ ρωμαϊκὸ κράτος, ὑπὸ τὴν παρότρυνση τῶν φανατικῶν εἰδωλολατρικῶν ἱερατείων καὶ τοῦ ἀμαθοῦς εἰδωλολατρικοῦ ὄχλου. Χιλιάδες χριστιανοὶ συλλαμβάνονταν καὶ ὁδηγοῦνταν μὲ τὴ βία στὰ εἰδωλολατρικὰ «ἱερὰ» γιὰ νὰ θυσιάσουν στοὺς δαιμονικοὺς «θεοὺς» τῶν εἰδώλων. Αὐτὸ θὰ τοὺς ἔσωζε τὴ ζωή, ἐνῷ ἂν ἀρνοῦνταν τὴ θυσία ὁδηγοῦνταν στὰ πλέον φρικτὰ μαρτύρια καὶ ἐν τέλει στὸ θάνατο.

Μάλιστα, οἱ ρωμαϊκὲς ἀρχὲς εἶχαν καθιερώσει καὶ τὴ δημόσια θυσία, ὥστε νὰ γνωρίζουν ποιοί εἶναι νομιμόφρονες καὶ ποιοί ὄχι. Ὅσοι ἀρνοῦνταν νὰ θυσιάσουν, θεωροῦνταν ἐχθροὶ τοῦ κράτους καὶ ἄρχιζαν οἱ διώξεις τους. Μιὰ τέτοια θυσία στοὺς «θεοὺς» τῆς Ρώμης εἶχε ὀργανώσει ὁ αὐτοκράτορας γιὰ νὰ διαπιστώσει τὸ στέρεο τῆς ἐξουσίας του. Οἱ δύο νεαροὶ ἀξιωματικοί του δὲν παρουσιάστηκαν νὰ θυσιάσουν. Αὐτὸ ἔβαλε σὲ ὑποψία καὶ ἀνησυχία τὸν αὐτοκράτορα. Θεώρησε τὴν ἄρνησή τους ὡς ἀνταρσία ἐναντίον τῆς ἐξουσίας του καὶ γι’ αὐτὸ διέταξε μὲ ὀργὴ νὰ παρουσιαστοῦν μπροστά του γιὰ νὰ ἀπολογηθοῦν γιὰ τὴν ἀνυπακοή τους.

Οἱ δύο νεαροὶ ἀξιωματικοὶ ὁδηγήθηκαν ἐνώπιών του καὶ ὁ αὐτοκράτορας τοὺς ζήτησε γιατί ἀθέτησαν τὴ διαταγή του, Μὲ ἕνα στόμα του ἀπάντησαν χωρὶς φόβο: «Ἔχουμε ὑποχρέωση βασιλιᾶ μας, νὰ ὑπακοῦμε καὶ νὰ ὑπηρετοῦμε την ἐπίγειο στράτευμά σας, ὡς δοῦλοι εὐγνώμονες. Ὅμως δὲν εἴμαστε καθόλου ὑποχρεωμένοι νὰ προσκυνοῦμε κωφοὺς καὶ ἀναίσθητους “θεούς”. Δὲν θὰ ἀρνηθοῦμε τὸν ἀληθινὸ Θεὸ καὶ δὲν θὰ χωριστοῦμε ἀπὸ Αὐτὸν μὲ καμιὰ δύναμη. Δὲν θὰ καμφθοῦμε οὔτε ἀπὸ τὰ σίδερα, οὔτε ἀπὸ τὴ φωτιά, οὔτε ἀπὸ ἄλλο βασανισμὸ τῆς σάρκας μας. Διότι τίποτε δὲν εἶναι πιὸ μακάριο ἀπὸ τὸ νὰ βασανίζεσαι καὶ νὰ πεθαίνεις γιὰ τὴν εὐσέβεια»!

Ἀκούγοντας ὁ φανατικὸς εἰδωλολάτρης αὐτοκράτορας τὴν θαρραλέα ἀπολογία τῶν δύο χριστιανῶν ἀξιωματικῶν του, ἔγινε θηρίο ἀπὸ τὸ θυμό του. Διέταξε νὰ καθαιρεθοῦν ἀμέσως ἀπὸ τὸ ἀξίωμά τους καὶ νὰ τοὺς διαπομπεύσουν. Τοὺς ἔντυσαν γυναικεῖα ἐνδύματα, τοὺς κρέμασαν βαρεῖς σιδερένιους κλοιοὺς στὸν τράχηλο καὶ τοὺς περιέφεραν στὴν πόλη γιὰ νὰ τοὺς χλευάσει ὁ ἀμαθὴς καὶ δεισιδαίμονας ὄχλος.

Κατόπιν παραδόθηκαν στὸν θηριώδη διοικητὴ τῆς ἐπαρχίας τῆς Ἀνατολῆς Ἀντίοχο, ὁ ὁποῖος ἦταν διαβόητος γιὰ τὶς ὠμότητές του, νὰ τοὺς συνετίσει. Ἡ ἕδρα του βρισκόταν στὶς ὄχθες του Εὐφράτη, στὴν πόλη Βαρβαλισσό, ἑκατὸ χιλιόμετρα ἀπὸ τὸ σημερινὸ Χαλέπι. Ὁδηγήθηκαν μπροστά του νὰ ἀπολογηθοῦν. Στὴν ἀρχὴ χρησιμοποίησε κολακεῖες καὶ ταξίματα γιὰ νὰ τοὺς κάνει νὰ θυσιάσουν στὰ εἴδωλα, ἀλλὰ οἱ δύο νέοι ἔμειναν ἀμετακίνητη στὴν ἀπόφασή τους νὰ μὴν προδώσουν τὴν πίστη τους στὸ Χριστό. Τότε ὁ Ἀντίοχος τοὺς ἔκλεισε στὴ φυλακή, ὅπου ἄρχισε νὰ βασανίζει ἀρχικά τον Βάκχο. Τὸν ἔδερναν ἀλύπητα γιὰ ὧρες ἀτέλειωτες μὲ φοβερὰ καὶ ἐπώδυνα βούνευρα. Τὸ σῶμα του εἶχε μεταβληθεῖ σὲ μιὰ πελώρια πληγή, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἄντεξε γιὰ πολύ. Παρέδωσε τὴν ἁγία του ψυχὴ στὸν Κύριο.

Τὴν ἄλλη μέρα ὁδήγησαν τὸν Σέργιο ἐνώπιον τοῦ Ἀντιόχου. Ὁ ἅγιος νέος ἦταν πολὺ θλιμμένος διότι ὁ ἐν Χριστῷ ἀγαπημένος ἀδελφός του Βάκχος ἦταν πλέον στὰ οὐράνια δώματα τοῦ θρόνου της μεγαλοσύνης τοῦ Θεοῦ καὶ γι’ αὐτὸ ἐπιθυμοῦσε νὰ τὸν ἀκολουθήσει τὸ συντομότερο.

Ὁ ἀνελέητος τύραννος τοῦ ζήτησε γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ νὰ ἀπαρνηθεῖ τὸ Χριστὸ γιὰ νὰ τοῦ χαρίσει τιμὲς καὶ ἀξιώματα. Τὸν ἀπείλησε μὲ φρικτὰ βασανιστήρια, ὅμως ἐκεῖνος ἔμεινε ἀμετακίνητος στὴν πίστη του. Τότε ἔδωσε διαταγὴ νὰ ἀρχίσουν τὰ μαρτύρια. Τοῦ φόρεσαν ὑποδήματα μὲ αἰχμηρὰ καρφιὰ στὸ ἐσωτερικό τους καὶ τὸν ὑποχρέωσαν νὰ τρέχει μπροστὰ ἀπὸ τὸ ἅρμα του. Δεκαπέντε ὁλόκληρα χιλιόμετρα διάνυσε. Τὰ καρφιὰ εἶχαν καρφωθεῖ στὰ πόδια του, τὸ αἷμα ἔτρεχε ποτάμι, οἱ πόνοι ἦταν ἀφόρητοι, ἀλλὰ ἐκεῖνος ὑπόμεινε μὲ ὑπεράνθρωπη καρτερία τὸ μαρτύριο καὶ ἀντὶ νὰ οὐρλιάζει ἀπὸ τοὺς πόνους, ἔψελνε ὕμνους στὸ Χριστό! Τὸ βράδυ τὸν ἔριξαν στὴ φυλακή, ὅπου ἄγγελος Κυρίου θεράπευσε τὶς πληγές του. Τὸ πρωὶ ὁ Ἀντίοχος ἔδωσε διαταγὴ νὰ τὸν ἀποκεφαλίσουν. Ὁ Μάρτυρας ἀφοῦ προσευχήθηκε θερμὰ γιὰ τὴ συγχώρηση τῶν βασανιστῶν του, ἔσκυψε τὸ κεφάλι καὶ δέχτηκε τὸ φονικὸ ξίφος, τὸ ὁποῖο τὸν ἕνωσε μὲ τὸ Χριστὸ καὶ ξαναβρῆκε τὸν ἀγαπημένο του φίλο Βάκχο.

Οἱ εὐσεβεῖς κάτοικοι τῆς περιοχῆς περιμάζεψαν τὰ τίμια λείψανα καὶ τὰ ἔθαψαν μὲ τιμὲς σὲ ἀσφαλὲς τόπο. Μετὰ τὴ λήξη τῶν διωγμῶν, μετονόμασαν τὴν περιοχὴ σὲ Σεργιούπολη. Τὸ 547 ὁ Ἰουστινιανὸς ἔκτισε περίλαμπρο ναὸ στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ἐναπέθεσε τὰ τίμια λείψανά τους. Ἡ μνήμη τους ἑορτάζεται στὶς 7 Ὀκτωβρίου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τοῦ λίθου σφραγισθέντος.

Τριάδος τῆς Ἁγίας ὀπλίται τροπαιοῦχοι, ἡ λαμπρὰ δυὰς τῶν Μαρτύρων, ὠράθητε ἐν ἄθλοις, Σέργιος ὁ θεῖος ἀριστεύς, καὶ Βάκχος ὁ γενναῖος ἀθλητής, διὰ τοῦτο δοξασθέντες περιφανῶς, προΐστασθε τῶν βοώντων Δόξα τῷ ἐνισχύσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ στεφανώσαντι, δόξα τῷ ἐνεργούντι δι’ ὑμῶν, πάσιν ἰάματα.

Κοντάκιον
Ἦχος β’. Τὰ ἄνω ζητῶν.

Τὸν νοῦν πρὸς ἐχθροὺς ἀνδρείως παρατάξαντες, τὴν πᾶσαν αὐτῶv ἀπάτην κατελύσατε, καὶ τὴν νίκην ἄνωθεv, εἰληφότες Μάρτυρες πανεύφημοι, ὁμοφρόνως ἐκράζετε. Καλὸν καὶ τερπνὸν τὸ συνεῖναι Χριστῷ.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
7 Ὀκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιοι Σέργιος καὶ Βάκχος

Ἅγιος Πολυχρόνιος ὁ Ἱερομάρτυρας

Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ἐρημίτης καὶ οἱ σὺν αὐτῷ Eνενήντα Oκτὼ Θεοφόροι Πατέρες ποὺ ἀσκήτευσαν στὴν Κρήτη

Ἅγιοι Ἰουλιανὸς ὁ πρεσβύτερος καὶ Καισάριος ὁ διάκονος

Ἅγιος Λεόντιος ὁ Ὑπατικός

Ἅγιοι Εὐσέβιος ὁ Πρεσβύτερος καὶ Φίληξ

Ὅσιος Σέργιος «ὁ ἐν τῷ Σπηλαίῳ»

Ἅγιοι Δέκα συναθλητὲς τοῦ Ἁγίου Πολυχρονίου

Ἅγιοι Μάρτυρες Φήλιξ ὁ ἐκ Σωλιὲν Γαλλίας, Ἀνδέχιος καὶ Θύρσος

Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Τρυφερῆς

Ἀνακομιδὴ Ἱερῶν Λειψάνων τοῦ Ἁγίου Μαρτινιανοῦ τῆς Λευκῆς Λίμνης

Ἀνακομιδὴ τῶν Ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τοῦ πρεσβυτέρου, τοῦ νέου Χρυσοστόμου καὶ ἐλεήμονος, ἐκ Χαλδίας Μικρᾶς Ἀσίας

The post Οἱ ἅγιοι Μάρτυρες Σέργιος καὶ Βάκχος (7/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Τοῦ Λάμπρου Κ. Σκόντζου
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Τὴν πρώτη Κυριακὴ μετὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τὴ μνήμη τοῦ ἁγίου ἐνδόξου ἀποστόλου Θωμᾶ καὶ διαβάζεται στὶς ἐκκλησίες ἡ σχετικὴ περικοπὴ τῆς ψηλάφησης τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ αὐτόν. Δὲν εἶναι τυχαία αὐτὴ ἡ ἐπιλογή. Ἔρχεται νὰ ἐπιβεβαιώσει, μαζὶ μὲ τὶς τόσες ἄλλες μαρτυρίες, ὅτι ὁ Κύριος ἀναστήθηκε ὄντως ἀπὸ τοὺς νεκρούς. Ὁ Θωμᾶς κατὰ θεία παραχώρηση ζήτησε νὰ ἔχει ἁπτὴ ἐμπειρία τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ. Νὰ βάλλει τὰ χέρια του «ἐπὶ τῶν τύπων τῶν ἥλων» καὶ νὰ πιστέψει στὸ ὑπέρτατο γεγονός.

Τὸ ὄνομά του στὴν ἀραμαϊκὴ γλῶσσα «Τέομα» σημαίνει δίδυμος. Στὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο τοῦ δίδεται ὄντως ἡ προσωνυμία «Δίδυμος» (Ἰωάν.11,16). Οἱ ἁγιογραφικὲς πληροφορίες γιὰ τὸ Θωμᾶ εἶναι σχετικὰ λίγες καὶ γι’ αὐτὸ ἔχουν ἐγερθεῖ κατὰ καιροὺς αὐθαίρετες ἑρμηνεῖες γιὰ τὸ πρόσωπό του. Προσπάθησαν νὰ ἐντοπίσουν τίνος δίδυμος ἀδελφὸς ἢ ἀδελφῆς ὑπῆρξε. Κάποιοι τὸν ταυτίζουν μὲ τὸν ἀναφερόμενο ἀπὸ τὸν Ματθαῖο (13,55) ἀδελφόθεο Ἰούδα. Μάλιστα οἱ πολέμιοι τοῦ Χριστοῦ συγγραφεῖς ὑποστηρίζουν ὅτι αὐτὸς ὑπῆρξε δίδυμος ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου, παρὰ τὶς ἀντίθετες μαρτυρίες τῶν Εὐαγγελίων, θέλοντας νὰ πλήξουν τὴν ὑπερφυσικὴ ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ Λόγου! Ἀρχαία παράδοση, τὴν ὁποία ἀποδέχεται ἡ Ἐκκλησία μας ὁ Θωμᾶς ἦταν δίδυμος ἀδελφὸς κάποιας Λυδίας ἢ Λυσίας. Κάποιοι ἄλλη παράδοση ἀναφέρει ὅτι ἦταν δίδυμος ἀδελφὸς κάποιου Ἐλεάζαρ.

Ὁ Θωμᾶς καταγόταν ἀπὸ τὴν Ἀντιόχεια, σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν πλειοψηφία τῶν μαθητῶν, ποὺ ἦταν Γαλιλαῖοι (Ἰωάν.21,2). Κλήθηκε ἀπὸ τὸν Κύριο νὰ τὸν ἀκολουθήσει καὶ αὐτὸς ὑπάκουσε (Μάτθ.10,3.Μάρκ.3,18.Λουκ.6,15). Γενικὰ ὑπῆρξε ἀπὸ τοὺς πιὸ ἀφοσιωμένους μαθητές, τὸν ὁποῖο διέκρινε τὸ θάρρος. Ὅταν οἱ ἄλλοι μαθητὲς προσπαθοῦσαν νὰ ἀποτρέψουν τὸ Χριστὸ νὰ μεταβεῖ στὴ Βηθανία νὰ ἀναστήσει τὸ Λάζαρο, γιὰ τὸ φόβο κακοποιήσεώς τους ἀπὸ τοὺς φανατικοὺς Ἰουδαίους, ὁ Θωμᾶς ἀψηφῶντας τὸν κίνδυνο τοὺς εἶπε: «ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα ἀποθάνωμεν μετ’ αὐτοῦ» (Ἰωάν.11,16). Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἀκούστηκε ἀπὸ μαθητὴ τοῦ Χριστοῦ νὰ ζητᾶ νὰ πεθάνει μαζὶ μὲ τὸν Κύριο! Ταυτόχρονα ὑπῆρξε καὶ σχετικὰ ὀρθολογιστής. Στὸ Μυστικὸ Δεῖπνο δὲ δίστασε νὰ ρωτήσει τὸν Κύριο: «Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποὺ ὑπάγεις καὶ πὼς δυνάμεθα τὴν ὁδὸν εἰδέναι;» (Ἰωάν.14,5).

Ἐπίσης ἦταν καὶ σκεπτικιστὴς καὶ δύσπιστος. Γιὰ νὰ πιστέψει στὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ζήτησε νὰ ἔχει ἁπτὴ βεβαίωση, νὰ ψηλαφίσει μὲ τὰ ἴδια του τὰ χέρια τὶς πληγὲς τοῦ διδασκάλου του. Μετὰ τὴν ψηλάφηση ὁμολόγησε μὲ ἐνθουσιασμὸ καὶ αὐθορμητισμό: «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου» (Ἰωάν.20,28).

Ἀρχαία παράδοση ἀναφέρει ὅτι κήρυξε τὸ Εὐαγγέλιο στὴν Περσία καὶ τὴν ἀχανῆ χώρα τῶν Ἰνδιῶν. Ὡς τὰ σήμερα θεωρεῖται ὁ φωτιστῇς τῶν χωρῶν αὐτῶν. Τὸ τέλος τῆς ζωῆς του ὑπῆρξε μαρτυρικό. Οἱ φανατικοὶ εἰδωλολάτρες τὸν θανάτωσαν διὰ λογχισμοῦ. Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται στὶς 6 Ὀκτωβρίου.

Στὸ ὄνομα τοῦ Θωμᾶ ἔχουν διασωθεῖ τρία ἀπόκρυφα κείμενα τοῦ 2ου μ. Χ. αἰῶνα. Πρόκειται ἀναμφίβολα γιὰ ψευδεπίγραφα κείμενα ἀρχαίων αἱρετικῶν γνωστικῶν, οἱ ὁποῖοι θέλοντας νὰ δώσουν κῦρος στὶς αἱρετικές τους δοξασίες, τὶς ἀπέδωσαν στὸν ἀπόστολο Θωμᾶ. Αὐτά τα κείμενα περιέχουν σοβαρὲς πλάνες καὶ κακοδοξίες καὶ γι’ αὐτὸ δὲ θὰ πρέπει νὰ τὰ ἐμπιστεύονται οἱ πιστοί, διότι τὰ χρησιμοποιοῦν οἱ χριστιανομάχοι γιὰ νὰ πλήξουν τὴν ἀξιοπιστία τῆς χριστιανικῆς διδασκαλίας καὶ ἰδιαίτερα τὸ Θεῖο Πρόσωπο τοῦ Λυτρωτῆ μας Χριστοῦ.

Πολλοὶ ἀποκαλοῦν τὸν ἀπόστολο Θωμᾶ ἄπιστο. Δὲν εἶναι σωστὸς αὐτὸς ὁ χαρακτηρισμός του. Ὁ Θωμᾶς δὲν ὑπῆρξε ἄπιστος, ἀλλὰ δύσπιστος. Ζητοῦσε ἀποδείξεις γιὰ νὰ βεβαιωθεῖ καὶ νὰ πιστέψει, ὅπως καὶ ἔγινε. Ὁ Κύριος δὲν τοῦ ἀρνήθηκε αὐτή του τὴν ἐπιθυμία, γεγονὸς ποὺ σημαίνει ὅτι ἡ πίστη μας στά διδάγματα τῆς Ἐκκλησίας μας, δὲν εἶναι, καὶ δὲν πρέπει νὰ εἶναι, παθητικὴ καὶ ἀπόλυτα ἄκριτη κατάσταση, ἀλλὰ προϊὸν ἐλεύθερης ἐπιλογῆς.

Ὁ ἀπόστολος Φίλιππος, ὅταν μίλησε στὸν φίλο τοῦ Ναθαναὴλ γιὰ τὸ Χριστὸ τοῦ εἶπε ἐκεῖνο τὸ περίφημο: «ἔρχου καὶ ἴδε» (Ἰωάν.1,47), «ἔλα φίλε μου νὰ διαπιστώσεις μὲ τὰ ἴδια σου τὰ μάτια αὐτὰ ποὺ σοῦ λέω γιὰ Ἐκεῖνον». Ἄρα δὲν εἶναι κακὸ νὰ ἐρευνοῦμε καλόπιστα. Κακὸ εἶναι νὰ κρατᾶμε στάση κακόπιστη, ἡ ὁποία καὶ θὰ μᾶς κρατήσει τελικὰ μακριὰ ἀπὸ τὴν ἀλήθεια.

Ὁ ἀπόστολος Θωμᾶς ἦταν καλόπιστος καὶ γι’ αὐτό, ἀφοῦ ἱκανοποίησε τὶς αἰσθήσεις του, ὁμολόγησε εὐθαρσῶς: «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου» (Ἰωάν.20,28)! Πόσοι καὶ πόσοι μεγάλοι ἄνδρες καὶ γυναῖκες στὴν ἱστορία δὲν ἔγιναν πιστοὶ ἀπὸ τὴν ἔρευνα! Μυριάδες πραγματικοὶ ἐπιστήμονες ἀνακάλυψαν τὴν πίστη τους μέσα ἀπὸ τὴν ἐπιστημονικὴ ἔρευνα, διότι στὰ θαυμαστά τους πορίσματα εἶδαν τὶς ἄκτιστες ἐνέργειες τοῦ Θεοῦ νὰ εἶναι παροῦσες, δημιουργικὲς καὶ συνεκτικὲς δυνάμεις τοῦ κόσμου! Ἀντίθετα ὑπάρχουν ἄλλοι ἐπιστήμονες, τοὺς ὁποίους δὲν ἀγγίζει τὸ γεγονὸς τῆς πανταχοῦ παρουσίας τοῦ Θεοῦ, διότι ὁρμῶνται ἐξ’ ἀρχῆς μὲ ὁδηγὸ τὴν τυφλὴ ἀπιστία. Αὐτοὶ δὲ θὰ βροῦν ποτὲ τὴν ἀλήθεια καὶ δὲ θὰ συναντήσουν τὸ Θεό!

Τὸ σκοτεινὸ μεσαίωνα κυκλοφόρησε στὴν αἱρετικὴ Δύση ἕνα σλόγκαν, τὸ ὁποῖο δὲν ἔχει τὸ παραμικρὸ ἔρεισμα στὴν ἁγία Γραφὴ καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας. Πρόκειται γιὰ τὸ «πίστευε καὶ μὴ ἐρεύνα», τὸ ὁποῖο καὶ ἔγινε παντιέρα των χριστιανομάχων τοὺς τελευταίους αἰῶνες κατὰ τῆς Ἐκκλησίας, ὅτι δῆθεν ἀρνεῖται τὴν ἐπιστημονικὴ ἔρευνα καὶ ζητᾶ τυφλὴ πίστη καὶ ὑπακοή. Ἀλλὰ αὐτὴ ἦταν τακτικὴ τοῦ αἱρετικοῦ παπισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε στοὺς πιστούς του ἄκριτη πίστη καὶ ἀφοσίωση, γιὰ νὰ ἀσκεῖ τὴν κοσμική του ἐξουσία. Ἀντίθετα, ἡ ἁγία Γραφὴ καὶ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, μᾶς παροτρύνουν: «ἐρευνᾶτε τὰς Γραφὰς» (Ἰωάν.5,39), καὶ «δράξασθε παιδείας» (Ψάλμ.2,12). Κριτήριό μας θὰ πρέπει νὰ εἶναι τὸ γεγονὸς τῆς ἐλευθερίας, ἡ ὁποία εἶναι ἡ προϋπόθεση καθορισμοῦ τοῦ προσώπου. Ὁ ἐλεύθερος ἄνθρωπος εἶναι ἡ γνήσια εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, σύμμορφος τῆς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ, διὰ τοῦ Χριστοῦ (Φιλιπ.3,23). Αὐτὸ ἔκανε καὶ ὁ ἀπόστολος Θωμᾶς.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Ὡς θεῖος Ἀπόστολος, θεολογίας κρουνούς, ἐνθέως ἐξήντλησας, ἐκ λογχονύκτου πλευρᾶς, Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἠμῶν. Ὅθεν τῆς εὐσέβειας, κατασπείρας τὸν λόγον, ἔλαμψας ἐν Ἰνδίᾳ, ὡς ἀκτὶς οὐρανία, Θωμὰ τῶν Ἀποστόλων, τὸ θεῖον ἀγλάισμα.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.

Ὁ τῆς θείας χάριτος πεπληρωμένος, τοῦ Χριστοῦ Ἀπόστολος, καὶ ὑπηρέτης ἀληθής, ἐν μετανοίᾳ ἐκραύγαζε· Σύ μου ὑπάρχεις, Θεός τε καὶ Κύριος.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
6 Ὀκτωβρίου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιος Θωμᾶς ὁ Ἀπόστολος

Ἁγία Ἐρωτηΐς

Ἅγιος Μακάριος ὁ νέος ὁσιομάρτυρας ἀπὸ τὴν Κίο της Βιθυνίας

Ὅσιος Κενδέας ὁ θαυματουργός

Ἅγιοι Ἰλαρίων ὁ Νέος, Ἰωάννης, Ἰωσὴφ «εἰς τὸν Λυθροδώνταν», Καλάντιος ἐν Ταμασίᾳ, Κασσιανὸς ὁ της Γλυφάς, Κασσιανὸς ὁ της Ἀξύλου, οἱ ἐξ’ Ἀλαμανῶν, ἐν Κύπρῳ

Ὀσίος Γρηγορίος του Χαντζτέλι

Ὅσιος Ἱννοκέντιος Βενιάμινωφ Μητροπολίτης Μόσχας καὶ Ἱεραπόστολος Ἀλάσκας

The post Ἀπόστολος Θωμᾶς: Ὁ δύσπιστος μαθητὴς τοῦ Κυρίου (6/10/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.