Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυρας πάτερ Ἰωάννης της Σάντα Κροὺζ γεννήθηκε τὸ 1937 μ.Χ. στὸ χωριὸ Ἀποίκια τῆς νήσου Ἄνδρου καὶ λεγόταν Καρασταμάτης. Σὲ ἡλικία 20 ἐτῶν πηγαίνει στὴν Ἀμερικὴ καὶ δημιουργεῖ οἰκογένεια. Χειροτονεῖται ἱερέας καὶ γιὰ 10 χρόνια ἐργάζεται μὲ ἱεραποστολικὸ ζῆλο στὴν Ἀλάσκα. Ἀφοῦ διακόνησε τὴν Ἐκκλησία σὲ πολλοὺς Ναούς, τὸ 1981 μ.Χ. πῆγε στὴν Σάντα Κροὺζ στὸν Ναὸ τοῦ Προφήτη Ἠλία, τὸν ὁποῖο καὶ τελειοποίησε καὶ τὸν ἐγκαινίασε γιὰ νὰ γίνει κέντρο ὀρθόδοξης ὁμολογίας σὲ ὅλη τὴν περιοχὴ ὅπου οἱ ἄνθρωποι ἦταν ἀπομακρυσμένοι ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ τὴν Ἐκκλησία.

Ὁ πατὴρ Ἰωάννης ἦταν ἁπλὸς στὴν συμπεριφορά του, ἀγαποῦσε τοὺς ἐνορῖτες του καὶ ἡ πόρτα τοῦ σπιτιοῦ του ἦταν πάντα ἀνοιχτή, μέρα καὶ νύχτα. Τὰ κηρύγματα τοῦ ἦταν πύρινα, ἀγαποῦσε τὸν Θεὸ καὶ ἤθελε ὅλοι νὰ Τὸν ἀγαπήσουν. Πήγαινε στὰ πάρκα καὶ μιλοῦσε μὲ νέους ἀνθρώπους ποὺ δὲν γνώριζαν τίποτε γιὰ τὸν Θεὸ ἢ ἦταν σὲ ἄλλα δόγματα.

Στὴν Ἄνδρο συμβαίνει ἕνα θαῦμα μὲ τοὺς κρίνους τῆς Παναγίας. Ὅταν ἀνθίζουν οἱ κρίνοι τους πηγαίνουν στὴν Εἰκόνα της. Ἀργότερα, ὅπως εἶναι φυσικό, ξεραίνονται καὶ πέφτουν τὰ φύλλα τους καὶ μένει τὸ ξερὸ κοτσάνι. Τ’ ἀφήνουν ἔτσι ξερὰ τὰ κοτσάνια στὴν Εἰκόνα Της καὶ ὅταν ἔρθει ἡ γιορτή της, κάθε χρόνο, αὐτὰ ἀνθίζουν καὶ βγάζουν μπουμπούκια. Ὁ πατὴρ Ἰωάννης μιὰ καὶ ἦταν ἀπὸ μικρὸς μεγαλωμένος στὸ νησὶ γνώριζε τὸ θαῦμα αὐτό. Ἐπισκέφτηκε λοιπὸν τὸ νησὶ καὶ πῆγε στὸ Μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Νικολάου καὶ ζήτησε ἀπὸ τὸν Γέροντα Δωρόθεο κρίνους τῆς Παναγίας. Πῆρε μερικὰ ξερὰ κοτσάνια καὶ τὰ πῆγε στὴν Ἀμερική.

Τὰ ἔβαλε στὴν Εἰκόνα τῆς Παναγίας καὶ αὐτὰ ἄνθισαν ξανά. Ἄρχισε σιγά – σιγὰ ὁ κόσμος νὰ θερμαίνεται στὴν πίστη καὶ νὰ προσκυνοῦν τὴν Παναγία.

Ἦταν μία εὐαίσθητη καὶ ὄμορφη ψυχὴ ὁ πατὴρ Ἰωάννης. Ἔγραφε καὶ θρησκευτικὰ ποιήματα καὶ τὸν συγκινοῦσαν πολὺ τὰ θαύματα τῆς Παναγίας καὶ οἱ βίοι τῶν Ἁγίων. Ζητοῦσε ἀπὸ τὸν Γέροντα Δωρόθεο νὰ τοῦ στέλνει βιβλία γιὰ νὰ κάνει κηρύγματα. Τὸ ἱεραποστολικό του ἔργο ὅμως, ἐνόχλησε κάποιους καὶ ἄρχισαν νὰ τοῦ κάνουν ἀπειλητικὰ τηλεφωνήματα καὶ νὰ τοῦ στέλνουν ἀπειλητικὰ γράμματα γιὰ νὰ σταματήσει τὸ κήρυγμα. Ὅμως τότε ἐκεῖνος ἔγινε πιὸ φλογερὸς καὶ ἔλεγε: «Ὅσο τὰ μάτια μου ἔχουν νερὸ ἐγὼ θὰ κηρύττω τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Ὀρθοδοξία».

Ὅταν μάλιστα συνέστησε στοὺς χριστιανοὺς νὰ προφυλαχθοῦν ἀπὸ τὶς παγίδες τοῦ ἀντιχρίστου καὶ νὰ μὴν πάρουν τὸ χάραγμα, ἄρχισαν πιὸ ἔντονα τ’ ἀπειλητικὰ τηλεφωνήματα γιὰ τὴν ζωή του.

Στὶς 17 Μαΐου τοῦ 1985 μ.Χ. τὸ βράδυ, πῆρε τηλέφωνο τὸν Γέροντα Δωρόθεο στὴν Ἄνδρο καὶ τοῦ ζητοῦσε πληροφορίες γιὰ τὰ θαύματα τῆς Παναγίας της Μυροβλύτισσας γιατί ἤθελε νὰ κάνει κήρυγμα τὴν Κυριακή. Τὴν ἄλλη μέρα στὶς 18 Μαΐου ὁ πατὴρ Ἰωάννης ἦταν μόνος του στὸ σπίτι μαζὶ μὲ τὸν γιό του Φώτιο. Ἡ πρεσβυτέρα εἶχε πάει στὸ σπίτι τῆς κόρης τους Μαρίας. Τὸ ἀγόρι βγῆκε γιὰ λίγο ἔξω μὲ τοὺς φίλους του καὶ ὁ πατὴρ Ἰωάννης πῆγε στὴν Ἐκκλησία νὰ τὴν ἑτοιμάσει καὶ νὰ γράψει τὸ κήρυγμα. Τὸ ἀγόρι γύρισε ἀργὰ στὸ σπίτι, εἶδε ὅτι ὁ πατέρας του ἔλειπε καὶ πῆγε ἀνήσυχο νὰ τὸν βρεῖ στὴν Ἐκκλησία. Καὶ τότε ἀντίκρισε τὸ φοβερὸ θέαμα. Τὸν πατέρα του κατακρεουργημένο καὶ ἀγνώριστο. Τὸν εἶχαν βρεῖ μόνο του καὶ τὸν βασάνισαν χτυπῶντας τον στὸ κεφάλι μὲ σφυρί, καὶ τὸ σῶμα του τὸ κατακρεούργησαν μὲ τὸ μαχαίρι. Καὶ ὅπως διαπίστωσε ἡ ἀστυνομία, ἐπειδὴ ἐκεῖνος σπαρταροῦσε, πῆραν τὸν σταυρό του μὲ τὴν ἁλυσίδα καὶ τὸν ἔπνιξαν.

Τὸ αἷμα του ποὺ χύθηκε ἀπὸ τὶς πληγές του καὶ πλημμύρισε τὸ δάπεδο τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τὸ χρησιμοποίησαν γιὰ νὰ γράψουν δικά τους συνθήματα στοὺς τοίχους τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ καὶ τὸ 666. Ἦταν σατανιστές.

Ἐπειδὴ τὸ Λείψανο τοῦ Ἁγίου ἦταν παραμορφωμένο καὶ τὸ πρόσωπό του δὲν μποροῦσαν νὰ τὸ ἀντικρίσουν, ἀφοῦ τοῦ φορέσανε τὴν καλή του χρυσοκέντητη στολή, σφραγίσανε τὸ φέρετρο στὴν νεκρώσιμη ἀκολουθία.

Ὁ Ἅγιος ἱερέας μαρτύρησε στὸ σημεῖο ποὺ φωτογραφήθηκε μὲ τὸν σταυρὸ στὸ χέρι, ἴσως νὰ ἦταν μία πρόρρηση γιὰ τὸ τί θὰ ἐπακολουθοῦσε. Συνέβησαν, δέ, πρὸ τοῦ θανάτου του τρία θαυμαστὰ γεγονότα:

1) Οἱ ἀνθισμένοι κρίνοι τῆς Παναγίας, μία βδομάδα πρὶν μαρτυρήσει, πέσανε ὅλοι ξαφνικὰ καὶ ἀπὸ τότε δὲν ἔχουν ξανανθίσει.

2) Ἡ Εἰκόνα τῆς Παναγίας δάκρυσε καὶ τὸ δάκρυ ὑπάρχει ἀκόμα πάνω στὴν Εἰκόνα, καί

3) ἐπὶ τρεῖς συνεχεῖς Κυριακὲς πρὸ τοῦ μαρτυρίου του, κατὰ τὴν διάρκεια τῆς θείας Λειτουργίας, ἔλαμπε τὸ πρόσωπό του καὶ σκορποῦσε ἀχτίνες καὶ τὸ παιδί, ποὺ τοῦ ἔδινε τὸ ζέον καὶ εἶδε τὸ παράδοξο αὐτὸ φαινόμενο, ἐπιτιμήθηκε αὐστηρὰ γιὰ νὰ μὴν φανερώσει τίποτα.

Ἡ ἀστυνομία ἐρεύνησε γιὰ τοὺς δολοφόνους τοῦ Ἁγίου καὶ βρῆκαν τρία ἄτομα ἕνα ἀνδρόγυνο καὶ τὸν γιὸ τοῦ ἄνδρα ἀπὸ ἄλλη γυναῖκα. Ἦταν ἱερεῖς τοῦ σατανᾶ καὶ ὅταν τοὺς συνέλαβαν οἱ δύο αὐτοκτόνησαν ἐνῷ ὁ τρίτος ἔχασε τὰ λογικά του.

Ὅταν ἔμαθε ὁ Γέροντας Δωρόθεος γιὰ τὸν μαρτυρικὸ θάνατο τοῦ πατρὸς Ἰωάννη ἔγραψε στὴν πρεσβυτέρα νὰ τοῦ στείλει στὴν Ἄνδρο τ’ ἄμφια τοῦ Ἁγίου ποὺ εἶχαν συλλειτουργήσει στὸ Μοναστήρι στὴν γιορτὴ τοῦ Ἁγίου Δωροθέου τὸ 1981 μ.Χ. Πέρασε καιρὸς καὶ ἀπάντηση δὲν ἔλαβε. Στὶς 4 Ἰουλίου τοῦ 1986 μ.Χ. καὶ ἐνῷ εἶχε τελειώσει ἡ λειτουργία στὸ Μοναστήρι, ἄρχισαν μόνες τους νὰ χτυποῦνε οἱ καμπάνες πανηγυρικά. Σταμάτησαν γιὰ λίγο οἱ καμπάνες καὶ ἄρχισαν πάλι νὰ χτυποῦνε τόσο ἁρμονικὰ ποὺ ὅλοι ἐξέστησαν, ἔκαναν παράκληση στὸν Ἅγιο Νικόλαο καὶ περίμεναν νὰ φανερωθεῖ κάτι θαυμαστό. Καὶ ἔτσι ἔγινε, ἀφοῦ τὸ ἀπόγευμα πῆρε τηλέφωνο τὸν Γέροντα Δωρόθεο ἡ κόρη τοῦ πατρὸς Ἰωάννη ἡ Μαρία, ποὺ εἶχε ἔρθει εἰδικὰ στὴν Ἄνδρο, γιὰ νὰ φέρει τ’ ἄμφια τοῦ πατέρα της. Τὰ ἔφερε στὸ Μοναστήρι καὶ τὰ ὑποδέχτηκαν μὲ χαρά.

Οἱ καμπάνες χτυποῦσαν στὸ Μοναστήρι τὸ πρωὶ ἀκριβῶς τὴν ὥρα ποὺ ἔμπαινε στὸ λιμάνι τὸ καράβι μὲ τ’ ἄμφια τοῦ Νεομάρτυρα.

Οἱ ἐμφανίσεις τοῦ ἱερομάρτυρα Ἰωάννου μετὰ τὸν θάνατό του εἶναι πάρα πολλές. Παραμονὲς τοῦ Ἁγίου Νικολάου τὸ 1986 μ.Χ. καὶ ὁ Γέροντας Δωρόθεος ἑτοίμαζε τὸ Μοναστήρι μαζὶ μὲ μερικὲς γυναῖκες ποὺ τὸν βοηθοῦσαν ἀπὸ τὸ χωριὸ ἐκεῖ. Κάποια στιγμὴ εἶδαν τὸν μακαριστὸ Ἰωάννη νὰ περπατᾶ στὴν αὐλὴ καὶ νὰ ἔρχεται πρὸς τὸ μέρος τους ἀπὸ τὴν ἀνοιχτὴ πόρτα στὴν τράπεζα. Ἔβαλαν ὅλοι τὶς φωνὲς γιατί ὅλοι τὸν ἤξεραν στὸ χωριὸ καὶ τὸν ἔλεγαν: παπᾶ – Γιάννη. Καὶ τότε χάθηκε ἀπὸ μπροστά τους. Ὥσπου νὰ συνέλθουν ἀπὸ τὸ ξάφνιασμα ἦρθε ὁ ταχυδρόμος μ’ ἕνα δέμα ἀπὸ τὴν Ἑλβετία ὅπου μέσα ἦταν μία Εἰκόνα τοῦ Ἁγίου σκαλιστῇ σὲ ξύλο ἀπὸ Ὀρθόδοξους Ρώσους ποὺ τὸν τιμοῦν ὡς Ἅγιο. Ὁ πατὴρ Ἰωάννης ζήτησε νὰ μοιραστεῖ παντοῦ ἡ Εἰκόνα Του καὶ νὰ γίνει γνωστὸ τὸ μαρτύριό του, ἡ Ὀρθόδοξη ὁμολογία του.

Τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1987 μ.Χ. ὁ Γέροντας Δωρόθεος πῆγε στὴν Ἑλβετία γιὰ ἐγχείρηση. Ἐνῷ μιλοῦσε μὲ τοὺς πιστοὺς ἐκεῖ γιὰ τὸν Ἅγιο καὶ τὸ μαρτύριό του, τὸν εἶδαν νὰ τοὺς εὐλογεῖ καὶ νὰ χάνεται. Ὅταν εἶχαν λειτουργήσει μαζὶ μὲ τὸν Γέροντα Δωρόθεο καὶ ὅταν ἐξομολογήθηκε ὁ πατὴρ Ἰωάννης δώρισε τὸ πετραχήλι του ἐκεῖ στὸ Μοναστήρι. Ὅταν πῆγε στὴν Ἑλβετία ὁ Γέροντας Δωρόθεος ἕνα τμῆμα ἀπὸ τὸ πετραχήλι τοῦ Ἁγίου ἐσκόρπιζε ἄρρητη εὐωδία στοὺς παρευρισκομένους ἐκεῖ.

Στὴν Ἀμερικὴ καὶ στὴν Ρωσικὴ Ἐκκλησία τῆς διασπορᾶς τιμᾶται ὡς Ἅγιος καὶ ἔχουν ἐκδώσει καὶ ἀσματικὴ ἀκολουθία στὸν Ἅγιο. Τὰ γεγονότα καὶ τὶς λεπτομέρειες τοῦ μαρτυρίου του τ’ ἀνέφερε ὅλα στὸν Γέροντα Δωρόθεο ἡ κόρη του Μαρία. Ἡ μνήμη του τιμᾶται στὶς 19 Μαΐου καὶ εἶναι παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τῆς ἀνακομιδῆς τῶν Ἱερῶν Λειψάνων τοῦ Ἁγίου Νικολάου. Ἐπίσης, θὰ συνεορτάζεται μαζὶ μὲ τὸν Ἅγιο Νικόλαο γιατί ἀπὸ παιδὶ τὸν ἀγαποῦσε πολύ.

Τὴν Εὐλογία Του νὰ ἔχουμε ὅλοι μας. Ἀμήν.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
19 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιοι Πατρίκιος ἐπίσκοπος Προύσας, Ἀκάκιος, Μένανδρος καὶ Πολύαινος

Ὅσιος Μέμνων ὁ Θαυματουργός

Ἅγιος Ἀκόλουθος

Ἁγία Θεοτίμη ἡ Μάρτυρας

Ἁγία Κυριακὴ ἡ Μάρτυρας

Ἅγιοι Ἰωάννης, Κόνων, Ἰερεμίας, Μᾶρκος, Κύριλλος, Θεόκτιστος, Βαρνάβας, Μάξιμος, Θεόγνωστος, Ἰωσήφ, Γεννάδιος, Γεράσιμος καὶ Γερμανὸς οἱ Ὁσιομάρτυρες καὶ Ὁμολογητὲς τῆς Μονῆς Καντάρας Κύπρου

Ἅγιος Ἰωάννης «Ἀρναουτογιάννης» ὁ Δραγάτης ὁ Νεομάρτυρας

Ἅγιος Ἰωάννης της Σάντα Κροὺζ ὁ Ἱερομάρτυρας

Ὅσιος Κορνήλιος ὁ Θαυματουργός

Ἅγιος Δουνστάνος Ἀρχιεπίσκοπος Καντουαρίας

Ὅσιος Κορνήλιος

Ὅσιος Ἰγνάτιος

Ἅγιοι Νεομάρτυρες ἐν Σλομπόντσκαγιᾳ Οὐκρανίας

Μνήμη Εἰσόδου τῆς Ἁγίας Νίνας της Ἰσαποστόλου στὴν Γεωργία

Ἅγιος Πούδης ὁ Μάρτυρας

Ἀνακομιδὴ τῶν ἱερῶν λειψάνων τῶν Ἁγίων Ἰουλίου Πρεσβυτέρου καὶ Ἰουλιανοῦ Διακόνου

Ἅγιος Δημήτριος Ντονσκόϊ, ὁ μεγάλος Πρίγκιπας

Ὅσιοι Ρωμύλος, Ρωμανός, Νέστωρ, Σισώης, Γρηγόριος, Νικόδημος καὶ Κύριλλος οἱ Σιναΐτες

Ὅσιος Σέργιος τῆς Σουχτόμα

Ἅγιος Ὀνούφριος ὁ Ἱερομάρτυρας

The post Ἅγιος Ἰωάννης της Σάντα Κροὺζ ὁ Ἱερομάρτυρας (19/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Εἰς την Εὐφρασίαν

Eυφρασίαν πεσοῦσαν εἰς βυθοῦ δίνας,

Eύφραινε Σῶτερ σοῦ παράστασις θρόνου.

Ὁι Παρθενομάρτυρες Ἀγίες Τεκοῦσα, Ἀλεξανδρία, Κλαυδία, Φαεινή, Εὐφρασία, Ματρώνα, Ἰουλία καὶ Θεοδότη κατάγονταν ἀπὸ τὴν Ἄγκυρα τῆς Γαλατίας, ἀφιερωμένες ὁλόψυχα στὴν ὑπηρεσία τοῦ Εὐαγγελίου καὶ ἦταν ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ὑπηρέτριες καὶ ἀθλήτριες τῆς χριστιανικῆς πίστης. Προθυμότατες πάντοτε στὰ ἔργα τοῦ ἐλέους καὶ τῆς φιλανθρωπίας, συνεργάζονταν συγχρόνως στὸ νὰ ἑλκύουν εἴδωλολάτρισσές στοὺς κόλπους τῆς Ἐκκλησίας. Καταγγέλθηκαν γιὰ τὸ ἔργο τους καὶ ἀρνήθηκαν νὰ θυσιάσουν στὰ εἴδωλα. Τότε παραδόθηκαν ἀπὸ τὸν ἄρχοντα Ἄγκυρας Θεότεκνο στοὺς στρατιῶτες γιὰ νὰ τὶς διαφθείρουν. Ἐπειδὴ ὅμως, χάριτι Θεοῦ, διαφυλάχτηκαν ἁγνές, ὅλες τὶς ἔπνιξαν στὰ βάθη τῆς ἐκεῖ λίμνης. Ὁ Θεόδοτος, τοῦ ὁποίου ἡ θεία ἦταν μία ἀπὸ τὶς Ἅγιες ἐκεῖνες γυναῖκες, ἡ Τεκοῦσα, ἀνέσυρε τὴ νύκτα τὰ λείψανα τοὺς καὶ τὰ ἔθαψε. Ἀνακαλύφθηκε ὅμως καὶ ἐπειδὴ δὲν θέλησε ν' ἀρνηθεῖ τὸν Χριστό, τὸν ἀποκεφάλισαν μετὰ ἀπὸ πολλὰ βασανιστήρια. Καὶ τὸν κάνει ἀκόμα ἀξιέπαινο τὸ γεγονὸς ὅτι, ἦταν οἰκογενειάρχης καὶ ἄφηνε πίσω του χήρα καὶ ὀρφανά.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
18 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιοι Πέτρος, Διονύσιος, Ἀνδρέας, Παῦλος, Χριστίνα, Ἡράκλειος, Παυλίνος καὶ Βενέδιμος οἱ Μάρτυρες

Ἀγίες Τεκοῦσα, Ἀλεξανδρία, Κλαυδία, Φαεινή, Εὐφρασία, Ματρώνα, Ἰουλία καὶ Θεοδότη οἱ Παρθενομάρτυρες ἀπὸ τὴν Ἄγκυρα τῆς Γαλατίας καὶ Θεόδοτος ὁ Μάρτυρας

Ἅγιος Στέφανος Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης

Ἅγιος Ἰουλιανὸς ὁ Μάρτυρας

Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Ἱερομάρτυρας Πάπας Ρώμης

Ὁσία Ἀναστασὼ ἡ ἐν τοῖς Λευκαδίου

Ὅσιος Μαρτινιανὸς ὁ ἐν τοῖς Ἀρεοβίνθου

Ἁγία Γαλακτία

Ἅγιοι Μάρτυρες, κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, οἱ ἀναιρεθέντες ὑπὸ τὸν αὐτοκράτορα Οὐάλη

Ἅγιοι Δαβὶδ καὶ Ταριχάνι οἱ Μάρτυρες

Ἅγιος Θεόδοτος ὁ Μάρτυρας

Ἅγιος Ποταμῶν ὁ Ἱερομάρτυρας Ἐπίσκοπος Ἡρακλείας

Ὅσιος Μακάριος ὁ Ἱεραπόστολος

Ἅγιος Βενάντιος ὁ Μάρτυρας

Ἅγιος Φήλικας ὁ Ἱερομάρτυρας

Ἅγιος Διόσκορος ὁ Μάρτυρας

The post Ὁι Παρθενομάρτυρες ἀπὸ τὴν Ἄγκυρα τῆς Γαλατίας καὶ Θεόδοτος ὁ Μάρτυρας (18/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Ὅταν ἡ πατρίδα μας βρισκόταν στὴ σκληρὴ δουλεία τῆς τουρκοκρατίας, ὁ Θεὸς εὐδόκησε νὰ ἀναδεικνύονται μεγάλα πνευματικὰ ἀναστήματα, ἄξιοι ποιμένες καὶ ἐκκλησιαστικοὶ ἡγέτες, γιὰ νὰ ποιμαίνουν ἐπάξια τὸ σκλαβωμένο Γένος μας. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ὑπῆρξε καὶ ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Νέος, ὁ Θαυματουργὸς Ἐπίσκοπος Χριστιανουπόλεως στὴ Μεσσηνία.

Γεννήθηκε στὴν Καρύταινα τῆς Γορτυνίας περὶ τὸ 1640. Κάποιοι βιογράφοι του ἀναφέρουν τὴν πληροφορία ὅτι γεννήθηκε στὴν Κέρκυρα τὸ 1644. Οἱ γονεῖς του ὀνομαζόταν Ἀνδρέας καὶ Εὐφροσύνη καὶ εἶχαν ἄλλα τρία παιδιά. Τὸ κοσμικό του ὄνομα ἦταν Ἀναστάσιος Κορφηνός. Ἔλαβε ἀπὸ τοὺς εὐσεβεῖς γονεῖς του τὴν εὐλάβεια καὶ τὴν πίστη στὸ Θεό, δείχνοντας ἀπὸ παιδὶ τὴν κλήση του νὰ ἀφιερωθεῖ στὸ Θεὸ καὶ στὴν ὑπηρεσία τῆς Ἐκκλησίας.

Τὰ πρῶτα του γράμματα τὰ ἔμαθε μᾶλλον στὴν γενέτειρά του καὶ ἀργότερα συνέχισε τὶς σπουδές του στὴν ξακουστὴ σχολὴ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Φιλοσόφου στὴν Ἀρκαδία. Συνέχισε μετὰ ὡς κληρικὸς τὶς ἀνώτερες σπουδές του, ὡς κληρικὸς στὴν Κωνσταντινούπολη.

Ὅταν ἐνηλικιώθηκε, οἱ γονεῖς του τὸν παρότρυναν νὰ παντρευτεῖ, ὅμως ἐκεῖνος πρόβαλλε ἀντιρρήσεις, διότι ἔτρεφε στὴν ψυχή του τὴν ἐπιθυμία νὰ ἀκολουθήσει τὸ μοναχικὸ βίο.

Οἱ γονεῖς του ἐπέμειναν καὶ μάλιστα ὁ πατέρας του, χωρὶς νὰ τὸν ρωτήσει, τοῦ διάλεξε γιὰ σύζυγό του μιὰ κοπέλα ἀπὸ τὴν Πάτρα, κόρη ἑνὸς πλούσιου ἄρχοντα, μὲ τὴν ὁποία τὸν ἀρραβώνιασε. Κατόπιν τὸν ἔστειλε, μαζὶ μὲ κάποιους σέμπρους του, στὸ Ναύπλιο, γιὰ νὰ ἀγοράσει τα ἀπαιτούμενα, γιὰ τὸ γάμο, χρειαζούμενα. Ὁ Ἀναστάσιος, ἔχοντας σεβασμὸ στοὺς γονεῖς του, ὑπάκουσε καὶ ἀναχώρησε γιὰ τὴν πόλη του Ναυπλίου.

Βαδίζοντας γιὰ τὸ Ναύπλιο, πέρασαν ἀπὸ τὸ ἐκκλησάκι τῆς Παναγίας στὸ Βιδόνι, κοντὰ στὸ χωριὸ Σύρνα, ὅπου ὁ Ἀναστάσιος σταμάτησε γιὰ νὰ προσευχηθεῖ. Μπῆκε στὴ μικρὴ Ἐκκλησία καὶ μὲ δάκρυα στὰ μάτια παρακαλοῦσε τὴν Παναγία νὰ τοῦ δείξει τί πρέπει νὰ κάμει. Ἔφτασαν στὸ Ναύπλιο, ψώνισαν τὰ ἀπαραίτητα γιὰ τὸ γάμο καὶ ἦταν ἕτοιμοι νὰ πάρουν τὸ δρόμο τοῦ γυρισμοῦ. Ἀλλὰ τὴν προηγούμενη βραδιὰ τῆς ἀναχωρήσεως εἶδε ἕνα παράξενο ὄνειρο: τὴν Παναγία καὶ τὸν Τίμιο Πρόδρομο, οἱ ὁποῖοι τοῦ εἶπαν: «Σκεῦος ἐκλογῆς καὶ ὑπηρέτη τοῦ Υἱοῦ μου ἐπιθυμῶ νὰ γίνεις, Ἀθανάσιε. Ἀπέστειλε, λοιπόν, τοὺς δούλους σου μὲ τὰ νυμφικὰ ἱμάτια πρὸς τὸν πατέρα σου καὶ ἡ κόρη ἂς συζευχθεῖ ἄλλον ἄνδρα. Ἐσὺ δὲ νὰ πορευθεῖς στὴν Κωνσταντινούπολη, γιὰ νὰ λάβεις ὅτι ὁ Υἱὸς καὶ Θεός μου εὐδόκησε».

Ὁ Ἀναστάσιος κατάλαβε ὅτι τὸ ὄνειρο ἦταν ἀπὸ Θεοῦ καὶ πῆρε τὴν ἀπόφαση νὰ γίνει μοναχός.

Ἔστειλε τοὺς δούλους στὸ σπιτικό του καὶ αὐτὸς ἄλλαξε δρόμο καὶ ἔφυγε γιὰ τὴν Κωνσταντινούπολη. Ἐκεῖ ἐκάρη μοναχὸς καὶ ἔλαβε τὸ μοναχικὸ ὄνομα Ἀθανάσιος. Ἀκολούθως χειροτονήθηκε διάκονος καὶ στὴ συνέχεια πρεσβύτερος.

Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Ἰάκωβος (1679-1682), (κατὰ τὴν πρώτη του πατριαρχεῖα), τὸν ἐκτιμοῦσε πολὺ καὶ βλέποντας τὴν πίστη του, τὴν ἀφοσίωσή του στὴν Ἐκκλησία, τὰ χαρίσματά του καὶ τὰ λοιπὰ προσόντα του, τὸν χειροτόνησε Μητροπολίτη Χριστιανουπόλεως, ὑπέρτιμο καὶ ἔξαρχο πάσης Ἀρκαδίας, ὡς διάδοχο τοῦ κοιμηθέντος Μητροπολίτου Εὐγενίου (1645-1673). Ἡ ἐπισκοπική του χειροτονία θὰ πρέπει νὰ ἔγινε τὸ 1680 μὲ 1681, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὰ ὑπογραφόμενα ἔγγραφα ἀπὸ αὐτόν, ὦ μέλος τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.

Ἡ ἕδρα τῆς Ἐπισκοπῆς του ἦταν ἡ Χριστιανούπολη, πιθανότατα ἡ κώμη Χριστιάνοι τῆς Μεσσηνίας. Ὅμως, μὲ ἀσφάλεια μποροῦμε νὰ ποῦμε πὼς ἡ πραγματικὴ ἕδρα του, ἦταν ἡ πόλη της Κυπαρισσίας.

Ὁ Ἀθανάσιος ὅταν πῆγε στὴν ἐπισκοπή του βρῆκε μιὰ ἀπελπιστικὴ κατάσταση, ἀπὸ ἄποψη οἰκονομική, ἐκκλησιαστικὴ καὶ ἠθική. Οἱ κάτοικοι, κάτω ἀπὸ τὴν τυραννικὴ ἐξουσία τῶν τούρκων, εἶχαν ἐξαχρειωθεῖ καὶ ἐξαθλιωθεῖ. Ἠθικὰ εἶχαν ἀποκτηνωθεῖ καὶ ἐν πολλοῖς, ἐπικρατοῦσε ἀνάμεσά τους ὁ νόμος τῆς αὐτοδικίας. Τὸ ἴδιο καὶ ἀπὸ θρησκευτικὴ καὶ πνευματικὴ ἄποψη, πυκνὸ πνευματικὸ σκοτάδι τους σκέπαζε. Ἡ φιλότιμη δράση τῶν μοναχῶν τοῦ Λουσίου καὶ τῆς Σχολῆς Φιλοσόφου ἐλάχιστα τοὺς ὠφελοῦσε.

Ὁ ἔνθερμος Ἐπίσκοπος, μόλις ἐνθρονίστηκε ἄρχισε ἕναν τιτάνιο ἀγῶνα γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει τὰ ὀξυμένα προβλήματα τῆς ἐπισκοπικῆς του περιφέρειας.

Πρῶτο του μέλημα ἡ ἐξεύρεση ἱκανῶν ἀνθρώπων καὶ ἰδιαίτερα νέων νὰ χειροτονήσει κληρικούς, γιὰ νὰ πληρώσει τὰ τεράστια κενὰ ἐφημερίων. Γιὰ τὸ σκοπὸ αὐτὸ ἵδρυσε σχολεῖα στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως γιὰ τοὺς ὑποψηφίους κληρικούς, ὅπου διδάσκονταν ἑλληνικὴ γλῶσσα, χριστιανικὴ κατήχηση καὶ λειτουργικὴ πρακτική. Γιὰ ἐξεύρεση πόρων παραιτήθηκε ὁ ἴδιος ἀπὸ ὁποιαδήποτε εἰσφορὰ τῶν ἐνοριῶν, γιὰ τὴν συντήρηση τοῦ ἰδίου καὶ τὴ λειτουργία τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως.

Φρόντισε παράλληλα γιὰ τὴν πνευματικὴ καλλιέργεια τοῦ λαοῦ. Ἀνέθεσε σὲ ὁρισμένους σχετικὰ μορφωμένους κληρικοὺς νὰ περιοδεύουν ὁλόκληρη τὴν μητροπολιτική του περιφέρεια καὶ νὰ κατηχοῦν τὸν λαό. Περιόδευε καὶ ὁ ἴδιος, διδάσκοντας τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ μὲ θέρμη καὶ ζῆλο καὶ δίνοντας κουράγιο καὶ ἐλπίδα στὸ λαό. Ἔδωσε μεγάλη σημασία στὴ λειτουργικὴ ζωή, διότι πίστευε πὼς αὐτὸ ποὺ ἔλλειπε ἀπὸ τὸ λαὸ ἦταν ἡ θεία χάρις, ἡ ὁποία λαμβάνεται μέσῳ τῆς λατρείας καὶ ἰδίως τῶν Ἱερῶν Μυστηρίων. Ἐνδιαφέρθηκε γιὰ τὴν ἐπάνδρωση τῶν Ἱερῶν Μονῶν καὶ τὴν ἵδρυση νέων, διότι γνώριζε πολὺ καλὰ τὸν σπουδαῖο ρόλο τοῦ μοναχισμοῦ στὰ δύσκολα ἐκεῖνα χρόνια. Μετέβαλε τὰ μοναστήρια σὲ πνευματικὲς ἑστίες καὶ κέντρα κοινωνικῆς προσφορᾶς πρὸς τοὺς κατατρεγμένους χριστιανούς. Αὐτὰ τὰ μοναστήρια θὰ γίνουν στὴ συνέχεια τὰ ἐκκολαπτήρια ἐπαναστατῶν καὶ τὰ ὁρμητήρια τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἐθνικῆς μας Παλιγγενεσίας!

Παράλληλα ἐπέδειξε μεγάλο κοινωνικὸ καὶ ἐθνικὸ ἔργο. Ἡ μακραίωνη καὶ ἀπάνθρωπη τουρκικὴ δουλεία εἶχε ἐξαθλιώσει τοὺς χριστιανοὺς ραγιᾶδες.

Προσπαθοῦσε νὰ βρεῖ πόρους ἀπὸ τοὺς εὔπορους τῆς περιοχῆς, ἀνακουφίζοντας τοὺς πειναλέους καὶ δυστυχισμένους ἀνθρώπους. Ἰδιαίτερα βοηθοῦσε τὶς χῆρες καὶ τὰ ὀρφανά, τῶν ὁποίων εἶχε γίνει ὁ στοργικὸς τοὺς πατέρας. Ἀρωγὸς ἔγινε καὶ γιὰ τοὺς ἀνήμπορους, τοὺς γέροντες, τοὺς ἀδικημένους καὶ τοὺς διωκόμενους. Σὲ αὐτὸν ἔβρισκαν καταφύγιο, στήριξη καὶ παρηγοριά. Ὅσο μποροῦσε, συντηροῦσε στὶς ψυχὲς τῶν πιστῶν τὴ σπίθα τῆς ἐλευθερίας, μιλῶντας τους γιὰ ἀνθρωπιστικὲς ἀρχὲς καὶ φυσικὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα τὰ καταπατοῦσαν μὲ τὸν πλέον βάναυσο καὶ ἀπάνθρωπο τρόπο οἱ βάρβαροι καὶ ἀλλόθρησκοι κατακτητές.

Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ ποιμαντικὰ καὶ φιλανθρωπικά του καθήκοντα ἀσκοῦνταν καὶ στὴν πνευματική του τελείωση. Προσευχόταν, νήστευε, ἀγρυπνοῦσε, μελετοῦσε τὶς ἅγιες Γραφὲς καὶ ὅσα συγγράμματα Πατέρων μποροῦσε νὰ προμηθευτεῖ. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν νὰ καθαρθεῖ καὶ νὰ λάβει ἀπὸ τὸ Θεὸ τὸ χάρισμα τῆς θαυματουργίας. Δὲν ἦταν λίγοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔβλεπαν τὴν ὥρα τῆς Θείας Λειτουργίας, ὅταν ἐκφωνοῦσε μπροστὰ στὴν Ὡραία Πύλη το: «Κύριε, Κύριε ἐπίβλεψον ἐξ’ οὐρανοῦ καὶ ἴδε…», μιὰ φλόγα σὲ σχῆμα ἀστέρος νὰ βγαίνει ἀπὸ τὸ στόμα του!

Ποίμανε μὲ φόβο Θεοῦ, ζῆλο καὶ αὐταπάρνηση τὸ λογικὸ ποίμνιο ποὺ τοῦ ἀνέθεσε ἡ Ἐκκλησία γιὰ εἴκοσι ἑπτὰ χρόνια. Στὰ 1707, ἢ κατ’ ἄλλους στὰ 1708, κοιμήθηκε εἰρηνικά, ὕστερα ἀπὸ σύντομη ἀσθένεια. Ὁ λαὸς τῆς ἐκκλησιαστικῆς του περιφέρειας τὸν θρήνησε καὶ τὸν συνόδευσε πάνδημα στὴν τελευταία του κατοικία, θεωρῶντας τὸν ἤδη ὡς ἅγιο. Ἀνάμεσα στὰ ἔτη 1710 καὶ 1713 ἔγινε ἀνακομιδὴ τοῦ ἱεροῦ του λειψάνου, τὸ ὁποῖο βρέθηκε, στὸ μεγαλύτερο μέρος του, ἄφθορο νὰ εὐωδιάζει. Τεμάχια τῶν λειψάνων του βρίσκονται στὴν Ἱερὰ Μονὴ Τιμίου Προδρόμου Γορτυνίας, τὰ ὁποῖα συχνὰ θαυματουργούν. Ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος θεωρεῖται θαυματουργός. Ἡ Ἐκκλησία τὸν κατέταξε στὴ χορεία τῶν ἁγίων καὶ ὅρισε νὰ ἑορτάζεται ἡ σεπτή του μνήμη στὶς 17 Μαΐου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Τοὺς τελοῦντας τὴν μνήμην, καὶ τιμώντας τὸ σῶμα σου, καὶ πανευλαβῶς προσκυνοῦντας τὴν μυρίπνοον Κάραν σου, ὡς ἔχων παρρησίαν πρὸς Θεόν, ἱκέτευε Χριστὸν τὸν ἀγαθόν, καὶ ταὶς σαὶς θερμαὶς πρεσβείαις, τῶν κινδύνων σῷζε, ὦ ἅγιε Ἀθανάσιε. Ἔχων δὲ καὶ συμπρεσβευτήν, τὸν μέγαν Κυρίου Πρόδρομον, ἔσο ἀοράτως τῆς Μονῆς, φρουρὸς καὶ προπύργιον.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεῖς ἐν τῷ Σταυρῷ.

Ὁ δοξασθεὶς παρὰ Θεοῦ θαυμασίως, δι᾽ εὐωδίας καὶ θαυμάτων ποικίλων, ἐν τοῖς ἐσχάτοις χρόνοις, Ἀθανάσιε, φάνηθι ταχύτατος, καὶ θερμὸς ἀντιλήπτωρ, τῶν δεινῶν λυτρούμενος, τοὺς πιστώς σε τιμώντας, καὶ τοὺς τὰ λείψανα κατέχοντας τὰ σά, πρὸς μετανοίας ὁδὸν χειραγώγησον.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
17 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Κυριακὴ τοῦ τυφλοῦ

Ἅγιοι Ἀνδρόνικος καὶ Ἰουνία οἱ Ἀπόστολοι

Ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Νέος, ὁ Θαυματουργὸς ἐπίσκοπος Χριστιανουπόλεως

Ἅγιοι Σολόχων, Παμφαμὴρ καὶ Παμφυλῶν

Ὅσιοι Νεκτάριος καὶ Θεοφάνης οἱ αὐτάδελφοι κτήτορες τῆς Μονῆς Βαρλαὰμ Μετεώρων

Ἅγιος Νικόλαος ἐκ Μετσόβου

Ἅγιος Θεοδώρητος ὁ Πρεσβύτερος

Μνήμη τῆς Ἁλώσεως καὶ πυρπολήσεως τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀπὸ τοὺς Πέρσες

Μετακομιδὴ τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ὁσίου Ἀδριανοῦ

Ἅγιος Νικόλαος ὁ Μεγαλομάρτυρας

Ὅσιος Θεοφάνης ὁ Μυροβλύτης Ἐπίσκοπος Σολέα

Οἱ Ἅγιος Ἐλεάζαρος

Ὅσιος Ἰωνᾶς τῆς Ὀδησσοῦ

Ὅσιος Μαϊδοῦλφος

Ἀνάμνηση Θαύματος Ἁγίας Βαρβάρας στὴν Λευκάδα

Σύναξη τῶν Αἰτωλοακαρνάνων Ἁγίων

Ἀνακομιδὴ Ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Ἐρημίτη καὶ Ὁμολογητῆ

The post Ἅγιος Ἀθανάσιος ἐπίσκοπος Χριστιανουπόλεως ὁ Θαυματουργὸς (17/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Δῶρόν σε θεῖον Θεόδωρε δεικνύει
Ἐν Ἁγίοις Ἅγιος ἡγιασμένε.
Τῇ δέγε ἑνδεκάτῃ Θεόδωρος ἀφίπτατο γαίης.

Τὰ πλούτη τῶν γονέων του δὲ στάθηκαν ἱκανὰ νὰ ἐμποδίσουν τὸν Ἱερὸ πόθο τοῦ Θεοδώρου νὰ γίνει μαθητὴς τοῦ μεγάλου ἀθλητῆ τῆς ἐρήμου Παχωμίου. Ἂν καὶ νεαρὸς στὴν ἡλικία, εἶχε ἀξιοθαύμαστη ἐγκράτεια καὶ φρόνηση, ὥστε ὁ Παχώμιος νὰ τὸν ἔχει σὲ μεγάλη ὑπόληψη. Ἐκεῖνο, ὅμως, ποὺ διέκρινε κανεὶς ἰδιαίτερα στὸ Θεόδωρο, ἦταν οἱ πολλές του γνώσεις στὰ Ἱερὰ γράμματα. Ἦταν δεινὸς μελετητὴς τῆς Ἁγίας Γραφῆς, καθὼς καὶ παλαιοτέρων συγγραμμάτων σοφῶν Πατέρων. Ὁ Παχώμιος, βλέποντας τὴν ἱκανότητα τοῦ Θεοδώρου, ὅτι ἦταν «δυνατὸς ἐν ταῖς γραφαῖς» (Πράξεις τῶν Ἀποστόλων,ιη’ 24), δηλαδή, δυνατὸς στὴ γνώση καὶ τὴν ἑρμηνεία τῶν Γραφῶν, ὅρισε νὰ διδάσκει τοὺς ὑπόλοιπους ἀδελφοὺς τοῦ μοναστηριοῦ. Στὴν ἀρχὴ μερικοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἀντέδρασαν, διότι δὲν ἤθελαν νὰ τοὺς μορφώνει ἕνα παιδί, ὅπως χαρακτηριστικὰ ἔλεγαν. Ἡ ἱκανότητα, ὅμως, τοῦ Θεοδώρου, θεμελιωμένη σὲ ταπεινὸ φρόνημα, κατάφερε νὰ πείσει ὅλη τὴν ἀδελφότητα νὰ τὸν ἀκούει πρόθυμα. Μάλιστα, μετὰ ἀπὸ χρόνια, ὁμόφωνα τὸν ἐξέλεξαν ἡγούμενο τῆς Μονῆς, καὶ πάντα τοὺς ὑπενθύμιζε τὸ θεόπνευστο λόγο τῆς Ἁγίας Γραφῆς, «ταῖς ἔντολάς αὐτοῦ μελέτα διὰ παντός. Καὶ ἢ ἐπιθυμία τῆς σοφίας σου δοθήσεταί σοι» (Σοφία Σειράχ, στ’ 37). Δηλαδή, τὶς ἐντολὲς τοῦ Κυρίου νὰ μελετᾶς πάντοτε καὶ ἡ σοφία ποὺ ἐπιθυμεῖς, θὰ σοῦ δοθεῖ. Τὸ Μάϊο τοῦ 367 πέθανε, καὶ δίκαια τοῦ δόθηκε ὁ τιμητικὸς τίτλος τοῦ ἡγιασμένου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.

Δῶρον πέφηνας, ἁγιωσύνης, τὸν πανάγιον, δοξάσας Λόγον, ἠγιασμένε θεόφρον Θεόδωρε, ὅθεν βλυστάνεις ἐκ θείας χρηστότητας, ἁγιασμὸν ἀληθῆ τοὶς βοώσι σοι. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.

Κοντάκιον
Ἦχος β’. Τὰ ἄνω ζητῶν.

Ἐν οἴκω Θεοῦ, ὡς φοίνιξ σύ ἐξήνθησας, καρπούς τε αὐτῷ, ἀρετῶν προσενήνοχας, διὰ τῆς ἀσκήσεως, τῆς ἀρίστης Πάτερ Θεόδωρε· ὅθεν καὶ μακαρίζῃ νῦν, ὡς τῶν Ἀσωμάτων ἰσοστάσιος.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
16 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ὅσιος Θεόδωρος ὁ Ἡγιασμένος

Ἅγιος Ἀλέξανδρος Ἱερομάρτυρας Ἀρχιεπίσκοπος Ἱεροσολύμων

Ἅγιος Νικόλαος ὁ Α’ ὁ Μυστικὸς Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης

Ἅγιοι Αὐδάς, Αὐδιησοὺς οἱ Ἐπίσκοποι, Βενιαμὶν ὁ διάκονος καὶ ἄλλοι τριάντα ὀκτὼ μάρτυρες

Ἅγιοι Ἰσαάκιος, Συμεῶν καὶ Βαχθισόης

Ἅγιοι Ἀββᾶδες ἐν τῇ μονῇ τοῦ Ἁγίου Σάββα ἀναιρεθέντες

Ἅγιος Παπυλίνος

Ἅγιος Πέτρος ὁ ἐν Βλαχέρναις

Ἀνάμνηση τῶν ἐγκαινίων τῆς Ἁγίας Εὐφημίας πλησίον του Νεωρίου

Ὅσιος Νεάδιος ὁ Θαυματουργός

Ἅγιος Βουκασίνος ὁ Ὁσιομάρτυρας

Ἅγιος Θεόδωρος ὁ Ἱερομάρτυρας Ἐπίσκοπος Βρσάκ

Ὅσιοι Κασσιανὸς καὶ Λαυρέντιος

Ἀνακομιδὴ τῶν Ἱερῶν Λειψάνων τοῦ Ὁσίου Ἐφραὶμ ἐκ Ρωσίας

Ἅγιος Μακάριος ὁ Νοταρὰς Ἀρχιεπίσκοπος Κορίνθου

Ἅγιος Περεγρίνος Ἐπίσκοπος Τέρνι

Ἅγιος Περεγρίνος της Ὠξέρρης ὁ Μάρτυρας

Ἅγιος Καραντόκιος ὁ Πρίγκιπας

Ἅγιος Δομνόλος

Ὅσιος Φιδωλός

Ὅσιος Βρενδανὸς ὁ Ἀναχωρητής

Ἅγιος Ὀνωράτος Ἐπίσκοπος Ἀμιένης

Ἅγιοι Φήλικας καὶ Γεννάδιος οἱ Μάρτυρες

Ἅγιος Μακάριος τῶν Ἀλταΐων

The post Ὅσιος Θεόδωρος ὁ Ἡγιασμένος (16/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Ξεχωριστὴ χορεία τῶν ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι ὅσοι ἔλαβαν μέρος στὶς Μεγάλες Οἰκουμενικὲς Συνόδους, στὶς ὁποῖες, μὲ τὴν καθοδήγηση καὶ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καθόρισαν τὰ ὅρια τῆς σωστικῆς ὀρθοδόξους πίστεώς μας. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ὑπῆρξε καὶ ὁ ἅγιος Ἀχίλλειος, ἐπίσκοπος Λαρίσης, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴ δική του συμβολὴ στὶς ἐργασίες τῆς Ἁγίας Α’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου.

Καταγόταν ἀπὸ τὴν Καππαδοκία καὶ γεννήθηκε περὶ τὸ 270 μ. Χ. Δὲν γνωρίζουμε πολλὰ γιὰ τὴν καταγωγή του καὶ τὴν παιδική του ἡλικία. Φαίνεται πὼς ἦταν γόνος εὔπορων καὶ εὐσεβῶν γονέων, οἱ ὁποῖοι φρόντισαν νὰ τὸν σπουδάσουν στὰ ὀνομαστὰ σχολεῖα τῆς περιοχῆς. Περισσότερο ὅμως φρόντισαν νὰ τὸν μορφώσουν πνευματικά. Νὰ τοῦ ἐνσταλάξουν στὴν παιδική του ψυχὴ τὴν ἀκράδαντη πίστη στὸν ἀληθινὸ Τριαδικὸ Θεό, στὸν Σωτῆρα Χριστὸ καὶ τὰ σωτήρια διδάγματα τοῦ Εὐαγγελίου. Νὰ γίνει συνειδητὸ μέλος τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας. Καὶ πράγματι ὁ Ἀχίλλειος ἔγινε μιὰ ὁλοκληρωμένη προσωπικότητα, ποὺ τὸν ἔκανε νὰ διαφέρει ἀπὸ τὰ παιδιὰ τῶν ἐθνικῶν, τὰ ὁποῖα ρίχνονταν νωρὶς στὴν ἀκολασία καὶ τὴν εἰδωλολατρικὴ δεισιδαιμονία.

Μετὰ τὸ θάνατο τῶν γονέων του ὁ Ἀχίλλειος, μοίρασε τὴ μεγάλη πατρική του περιουσία στοὺς ἐνδεεῖς τῆς περιοχῆς καὶ ἀναχώρησε γιὰ τοὺς Ἁγίους Τόπους, γιὰ νὰ ζήσει ἐκεῖ ποὺ ἔζησε ὁ Λυτρωτής μας Χριστός, κοντὰ στὸν Πανάγιο Τάφο, ποὺ ἀκόμη τότε βρισκόταν κάτω ἀπὸ τὸν βέβηλο ναὸ τῆς πορνικῆς «θεᾶς» Ἀφροδίτης.

Μετὰ ἀπὸ καιρὸ ἐπισκέφτηκε ἀσκητήρια, προκειμένου νὰ ὠφεληθεῖ ἀπὸ τοὺς ἁγίους γέροντες ἀσκητές. Μαζὶ τοὺς ἀσκήθηκε στὴ νηστεία, τὴν προσευχὴ καὶ τὴν ἀγρυπνία, καλλιεργῶντας τὶς θεῖες ἀρετές.

Μετὰ ἀπὸ καιρὸ μετέβηκε στὴν Ρώμη, πρωτεύουσα ἀκόμη τοῦ ἀπέραντου Ρωμαϊκοῦ Κράτους, ὅπου εἶχε συναντήσεις μὲ τοὺς Χριστιανοὺς τῆς μεγάλης πόλεως καὶ οἱ ὁποῖοι δοκίμασαν τοὺς χειρότερους διωγμούς, ἐπειδὴ βρισκόταν κοντὰ στὴ ἀντίχριστη ἐξουσία, ἡ ὁποία δίωκε τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Κατόπιν ἦρθε στὴν Ἑλλάδα καὶ κατέληξε στὴ Θεσσαλία, τὴν ὁποία διάλεξε ὡς τόπο τῆς ἱεραποστολῆς του. Μὲ τὸ ἔνθερμο κήρυγμά του, μὲ τὸ παράδειγμά του καὶ μὲ τὰ θαύματα, ποὺ ἀξιώθηκε ἀπὸ τὸ Θεὸ νὰ κάνει, ἔκαμε πολλοὺς εἰδωλολάτρες νὰ ἀσπασθοῦν τὴ νέα πίστη.

Περὶ τὸ 320 χήρεψε ὁ ἐπισκοπικὸς θρόνος τῆς Λαρίσης. Οἱ Χριστιανοὶ τῆς περιοχῆς πρότειναν στὸν ἅγιο Ἀχίλλειο νὰ ἀναλάβει ποιμενάρχης τους. Παρὰ τοὺς δισταγμούς του, δέχτηκε τὸ μεγάλο φορτίο. Ἄρχισε ἀμέσως ἕνα σπουδαῖο ποιμαντικὸ ἔργο, ἐν μέσῳ ἀνυπέρβλητων δυσκολιῶν, διότι, ἂν καὶ οἱ φοβεροὶ διωγμοὶ ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν εἶχαν τυπικὰ σταματήσει, μὲ τὸ περίφημο Διάταγμα τῶν Μεδιολάνων (313), περὶ ἀνεξιθρησκίας, τοῦ Μ. Κωνσταντίνου, ἐν τούτοις ἡ εἰδωλολατρία ἀνθίστατο στὴν ἑλληνικὴ ἐνδοχώρα. Τὰ σκοταδιστικὰ εἰδωλολατρικὰ ἱερατεία προκαλοῦσαν σοβαρὰ προβλήματα ἀκόμη στοὺς Χριστιανούς. Ἀλλὰ ὁ ἅγιος Ἐπίσκοπος ἔδειχνε, ὄχι ἁπλᾶ ἀνοχὴ καὶ ἀνεξικακία στοὺς φανατικοὺς διῶκτες τους, ἀλλὰ τοὺς εὐεργετοῦσε, ὅπως εὐεργετοῦσε τοὺς πιστούς. Αὐτὸ εἶχε ὡς συνέπεια πολὺ σύντομα νὰ μεταστραφοῦν στὴν Ἐκκλησία πλήθη εἰδωλολατρῶν.

Τὴν ἐποχὴ ὅμως αὐτὴ ἡ Ἐκκλησία δοκιμάζονταν καὶ σπαράσσονταν ἀπὸ τὴν φοβερὴ αἵρεση τοῦ ἀρειανισμοῦ. Ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος συγκάλεσε τὴν Α’ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας τὸ 325, γιὰ νὰ ἐπιλυθεῖ συνοδικὰ τὸ μεγάλο αὐτὸ θεολογικὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖο ἀπειλοῦσε αὐτὴ τὴν ἴδια τήν ὕπαρξη τῆς Ἐκκλησίας.

Κλήθηκαν 318 Ἐπίσκοποι ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης, νὰ λάβουν μέρος στὴ Μεγάλη Σύνοδο. Μεταξὺ αὐτῶν ἦταν καὶ ὁ ἅγιος Ἀχίλλειος.

Ἡ φήμη του, ὡς ἁγίου Ἐπισκόπου, εἶχε φτάσει ὡς τὴ Βασιλεύουσα. Γι’ αὐτὸ ὅταν ἔφτασε τὸν ὑποδέχτηκαν μὲ τιμὲς ὁ αὐτοκράτορας καὶ οἱ ἄλλοι Ἐπίσκοποι. Ἔλαβε μέρος στὶς συζητήσεις καὶ μὲ τὴν εὐρυμάθειά του καὶ τὴν ἄρτια θεολογική του κατάρτιση κατατρόπωσε τοὺς αἱρετικοὺς ἀρειανούς. Ὁ Θεὸς τὸν ἀξίωσε μάλιστα νὰ ἐπιτελέσει στὴ Σύνοδο καὶ θαῦμα, γιὰ νὰ δείξει ὅτι ἡ πίστη τῶν Ὀρθοδόξων εἶναι ἡ ἀληθινὴ καὶ εὐάρεστη στὸ Θεό. Μὲ τὶς εὐχές του ἀνάβλυσε λάδι ἀπὸ μιὰ πέτρα. Σὲ σπάνιο χειρόγραφο ποὺ φυλάσσεται στὴν Ἱερὰ Μονὴ Βαρλαὰμ Μετεώρων ἀναφέρεται πὼς «Τὸν Θεὸν ἐπικαλεσάμενος καὶ ἔλαιον δι’ εὐχῆς βλύσαι ποιεῖ».

Μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Συνόδου καὶ τὸν θρίαμβο τῆς Ὀρθοδοξίας, ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος, ζήτησε τὴν εὐλογία τοῦ ἁγίου Ἀχιλλείου καὶ τὸν ξεπροβόδησε μὲ πλούσια δῶρα, νὰ τὰ χρησιμοποιήσει γιὰ ἔργα φιλανθρωπίας καὶ ἀνεγέρσεις ναῶν στὴν ἐπισκοπή του.

Μετὰ ἀπὸ 35 χρόνια ποιμαντορίας, τὸ ἔτος 355 ὁ ἅγιος Ἐπίσκοπος κοιμήθηκε εἰρηνικά. Λίγο πρὶν τὴν κοίμησή του ὁ Θεὸς τὸν ἀξίωσε νὰ προαισθανθεῖ τὴν ἀναχώρησή του ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτό. Κάλεσε τὸν κλῆρο καὶ τὸ λαό, δίνοντάς τους τὶς τελευταῖες συμβουλές του καὶ προαναγγέλλοντας τὴν κοίμησή του.

Οἱ πιστοὶ θρήνησαν τὸν ἅγιο Ἱεράρχη τους καὶ τὸν κήδεψαν μὲ μεγάλες τιμὲς καὶ τοποθέτησαν τὸ σεπτό του σκήνωμα σὲ λάρνακα ποὺ ὁ ἴδιος εἶχε κατασκευάσει. Τὸ τίμιο λείψανό του πραγματοποιοῦσε πολλὰ θαύματα.

Τὸ 985 ὁ τσάρος τῶν Βουλγάρων Σαμουὴλ τὸ ἅρπαξε καὶ τὸ μετέφερε στὰ ἀνάκτορά του στὶς Πέσπες, ὅπου εἶχε χτίσει μεγαλόπρεπη βασιλική, τῆς ὁποίας σώζοντα ὡς τὰ σήμερα ἐρείπια. Οἱ κάτοικοι τῆς Λάρισας συνέχιζαν νὰ τιμοῦν τὸν ἅγιο καὶ μετὰ τὴν ἁρπαγὴ τῶν λειψάνων του. Τοῦ ἔκτισαν μεγαλοπρεπῆ ναὸ καὶ τὸν ἔκαμαν προστάτη καὶ πολιοῦχο τῆς πόλεώς τους. Ἐπιτελοῦνταν δὲ ἐκεῖ πολλὰ θαύματα. Σὲ αὐτὸν τὸν ναὸ συνάζονταν οἱ ἐπίσκοποι τῆς Θεσσαλίας γιὰ νὰ ἐκλέξουν τοὺς ἐπισκόπους τῶν χηρευουσῶν θρόνων. Στὰ 1204, οἱ αἱρετικοὶ Φράγκοι κατέστρεψαν τὴ Λάρισα καὶ μετέβαλαν τὸ ναὸ σὲ ὁρμητήριο ληστῶν. Ἐνῷ στὶς 12 Ἰουνίου 1769 οἱ φανατισμένοι τοῦρκοι τὸν πυρπόλησαν. Τὸ 1965 ἔγινε ἀνασκαφῇ καὶ βρέθηκε ὁ τάφος τοῦ ἁγίου καὶ κτίστηκε ὁ σημερινὸς ναός. Τέλος στὶς 14 Μαΐου 1981 ἐπέστρεψαν τὰ λείψανά του στὴ Λάρισα, ὅπου φυλάσσονται στὸν ὁμώνυμο ναό του καὶ θαυματουργούν. Ἡ μνήμη του τιμᾶται στὶς 15 Μαΐου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.

Λαρίσης σὲ πρόεδρον, καὶ πολιοῦχον λαμπρόν, ἡ χάρις ἀνέδειξεν ὡς Ἱεράρχην σοφόν, παμμάκαρ Ἀχίλλιε, σὺ γὰρ τὸ τῆς Τριάδος, ὁμοούσιον κράτος, θαύμασι τε καὶ λόγοις, κατετράνωσας κόσμω. Ἣν πάτερ ἐξευμενίζου, τοὶς σὲ γεραίρουσι.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τῇ ὑπερμάχῳ.

Τῆς Θεσσαλίας τὸν ἀστέρα τὸν ὑπέρλαμπρον, τῶν Λαρισαίων τὸν Ποιμένα τὸν ἀνύστακτον, κατὰ χρέος εὐφημήσωμεν ἐκβοῶντες· Παῤῥησίαν κεκτημένος πρὸς τὸν Κύριον, ἐκ παντὸς ἡμᾶς κινδύνου ἐλευθέρωσον, ἵνα κράζωμεν Χαίροις Πάτερ Ἀχίλλιε.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
15 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ὅσιος Παχώμιος ὁ Μέγας

Ὅσιος Ἀχίλλιος Ἐπίσκοπος Λαρίσης

Ὅσιος Βάρβαρος ὁ Μυροβλύτης

Ὅσιος Ἀνδρέας ὁ Ἐρημίτης καὶ Θαυματουργός

Ἅγιος Ἠσαΐας ὁ Θαυματουργὸς Ἐπίσκοπος Ροστώβ

Ἅγιος Δημήτριος ὁ Μοσχοβίτης, ὁ Θαυματουργός

Ὅσιος Ἠσαΐας ὁ Θαυματουργός

Μνήμη ἐν τῷ περιτειχίσματι καὶ ἡ ἀνάδειξις τῆς ἀχειροποιήτου εἰκόνος ἐν Καμουλιανοίς

Ἀνακομιδὴ τῆς τιμίας Κάρας τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Τίτου

Ὅσιος Πανηγύριος ὁ θαυματουργός

Ὁσία Καλή

Ὅσιος Σιλβανὸς ὁ Ταβεννησιώτης

Ὅσιος Εὐφρόσυνος ὁ Θαυματουργός

Ὅσιος Σεραπίων τοῦ Πσκώφ

Ὅσιος Παχώμιος ὁ Ἀναχωρητής

Ὅσιος Παχώμιος τοῦ Κένο

Ἀνακομιδὴ τῶν Ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Τύχωνος Ἐπισκόπου Ζαντόνσκ

Ἅγιος Νικόλαος ὁ Ἱερομάρτυρας

Ἅγιος Ἀβέρκιος ὁ Ἱερομάρτυρας

Ἅγιος Παχώμιος ὁ Ἱερομάρτυρας Ἀρχιεπίσκοπος Τσέρνιγκωφ

Ἅγιος Ἀρέθας των Ἀλταΐων

Ἅγιοι Dymphna καὶ Gerebernus

The post Ἅγιος Ἀχίλλειος Λαρίσης ὁ θαυματουργὸς (15/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

Ὤφθης Θεράπων, οἷα θύτης τοῦ Λόγου,
Ὤφθης Θεράπων, καὶ δι‘ αἵματος Πάτερ.

Ἀπὸ ποὺ καταγόταν ὁ Ἅγιος Θεράπων δὲν τὸ γνωρίζουμε μὲ βεβαιότητα. Κατ’ ἄλλους καταγόταν ἀπὸ τὴν Ἀνατολή, «ἐκ τῆς Ἑῴας» ὅπως σημειώνει ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας Κρήτης καὶ κατ’ ἄλλους «ἐκ τῆς τῶν Ἀλαμάνων χώρας», δηλαδὴ ἀπὸ περιοχὴ τῆς σημερινῆς Γερμανίας.

Τὸν ἀκριβὴ χρόνο τῆς γεννήσεως τοῦ τὸν ἀγνοοῦμε παντελῶς. Ἀπὸ πληροφορίες ποὺ μᾶς παρέχουν τὰ διάφορα συναξάρια, ὅπως π.χ. ἡ δράση του κατὰ τῆς αἵρεσης τοῦ θεοπασχητισμοῦ καὶ τῆς εἰκονομαχίας, μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ συμπεράνουμε πὼς ὁ Ἅγιος Θεράποντας ἔζησε τὸν 7ο ἢ ἀρχὲς τοῦ 8ου μ.Χ. αἰῶνα, ὄχι ὅμως μετὰ τὸ 740 μ.Χ., ἡμερομηνία ποὺ κοιμήθηκε ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας Κρήτης, ὁ Ἱεροσολυμίτης, ὁ ὁποῖος – πιθανότατα κατὰ τὸ τέλος τῆς ζωῆς του – ἐκφώνησε θαυμάσιο ἐγκωμιαστικὸ λόγο πρὸς τιμὴ τοῦ Ἁγίου Θεράποντος.

Ἡ ἁγιογραφία μας, τὸν ἱστορεῖ ὅτι ἄνηκε στὴν τάξη τῶν μοναχῶν, ἐκείνων ποῦ ἀπαρνοῦνται στ’ ἀλήθεια τὸ δικό τους θέλημα καὶ κουβαλᾶνε εὐχάριστα τὸ σταυρὸ τοῦ Κυρίου.

Ἡ παράδοση, ἀναφέρει ὅτι ὁ Θεράπων ἔζησε ἕνα διάστημα στὰ Ἱεροσόλυμα καὶ στὴν συνέχεια ἔγινε ἐπίσκοπος Κιτίου στὴν Κύπρο. Ἐκεῖ, συνέχισε νὰ τελεῖ θαύματα καὶ νὰ ποιμαίνει τὸν λαὸ μέχρι ποὺ τελείωσε μαρτυρικὰ ἡ ζωή του, ὅταν τὸν κατέσφαξαν πάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα τὴν ὥρα ποὺ λειτουργοῦσε Ἄραβες πειρατές.

Τὸ τίμιο λείψανο του, μεταφέρθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη, ἀρχικὰ στὸν Ναὸ τῆς Θεοτόκου στὶς Βλαχέρνες καὶ στὴν συνέχεια σὲ ναὸ ποὺ ἔφερε τὸ ὄνομα του. Σήμερα, ἐντὸς τῶν τειχῶν τῆς Κωνσταντινούπολης, ὑπάρχει μικρὸ ἐκκλησάκι-προσκύνημα, ὅπου ἀναβλύζει μύρο καὶ πραγματοποιεῖ θαύματα, σ’ αὐτοὺς ποὺ προστρέχουν σ’ αὐτὸ μὲ εἰλικρινῆ πίστη.

Ἅγια λείψανα τοῦ Ἁγίου Θεράποντος φυλάσσονται στὴν Κοινοβιακὴ Ἱερὰ Μονὴ Ζωγράφου τοῦ Ἁγίου Ὅρους, στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίου Θεράποντος Ζωγράφου Ἀθηνῶν καὶ στὸν Ἱερὸ Ναό του στὴν Μυτιλήνη.

Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου συνέγραψε ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης καὶ ἐπιδιορθώθηκε τὸ 1785 μ.Χ. ἀπὸ τὸν ἀρχιδιάκονο Ἀγάπιο τὸν Πάριο.

Ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ θαύματα τοῦ Ἁγίου Θεράπων εἶναι καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅταν βρισκόταν στὰ Ἱεροσόλυμα, συνάντησε μιὰ Ἑβραία ποὺ ἔκλαιγε γοερά, καθὼς πήγαινε νὰ ἐνταφιάσει τὸ νεκρὸ γιό της. Μόλις τὴν εἶδε ὁ Ἅγιος, τὴ λυπήθηκε καὶ προσευχόμενος στὸν Κύριο ἀνέστησε τὸ νεκρὸ παιδί της. Ὕστερα ἀπὸ αὐτό, μάνα καὶ γιός, ἀφοῦ εὐχαρίστησαν τὸν Θεὸ καὶ τὸν Ἅγιο Θεράποντα, βαπτίστηκαν Χριστιανοί.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’.

Ἀσκήσει μὲν τὸ πρῶτον λάμψας Ὅσιε, πάσας δαιμόνων φάλαγγας κατετρόπωσας, ἀθλήσει δὲ τὸ δεύτερον ἀριστεύσας τὰς τῶν τυράννων ἀπειλὰς κατεφρόνησας. Διὸ διπλοῦν παρὰ Θεοῦ στέφος λαβών, συγχαίρεις τῶν ἀγγέλων τοῖς χοροῖς, καὶ τρυφᾶς Θεράπων μάρτυς, σὺν τοῖς ὁσίοις καὶ ἱερομάρτυσι. Δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, Δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, Δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
14 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιος Ἰσίδωρος ποὺ μαρτύρησε στὴ Χίο

Ἅγιος Θεράπων ἐπίσκοπος Κύπρου

Ἅγιος Λεόντιος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων

Ἅγιος Ἀλέξανδρος ποὺ μαρτύρησε στὶς Κεντουκέλλες

Ἅγιοι Ἀλέξανδρος, Βάρβαρος καὶ Ἀκόλουθος

Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Νεομάρτυρας ὁ Κρὴς ποὺ μαρτύρησε στὴ Σμύρνη

Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Νεομάρτυρας ὁ Βούλγαρος ὁ χρυσοχόος

Ἅγιος Cartage Ἐπίσκοπος Λίσμορ

Ὅσιος Νικήτας ἐκ Κιέβου

Ἅγιος Ἰσίδωρος ὁ Θαυματουργὸς ὁ διὰ Χριστὸν σαλός

Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν Ἰαροσλάβλ

Ἅγιος Ἀνδρέας ἡγούμενος τῆς μονῆς Ραφαὴλ (Τομπόλσκ)

Ἅγιοι Ἀριστοτέλης καὶ Λέανδρος οἱ μάρτυρες

The post Ἅγιος Θεράπων ἐπίσκοπος Κύπρου (14/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Οἱ γυναῖκες καὶ μάλιστα οἱ νεαρὲς παρθένες, Μάρτυρες τῆς Ἐκκλησίας μας ἐπέδειξαν τὸν ἴδιο ἡρωισμὸ μὲ τοὺς ἄνδρες κατὰ τοὺς πρώτους χριστιανικοὺς χρόνους, ὅπου ἡ πίστη τοῦ Χριστοῦ διώκονταν μὲ δαιμονικὴ μανία ἀπὸ τὸν ἀρχαῖο εἰδωλολατρικὸ παρηκμασμένο κόσμο. Μιὰ ἀπὸ αὐτὲς ὑπῆρξε ἡ ἁγία Μάρτυς Γλυκερία.

Ἔζησε τὸν 2ο μ. Χ. αἰῶνα στὰ χρόνια ποὺ αὐτοκράτορας τῆς Ρώμης ἦταν ὁ Ἀντωνίνος ὁ Εὐσεβὴς (138-161). Γεννήθηκε στὴν πόλη Τραϊανούπολη καὶ ἦταν κόρη τοῦ ὑπάτου τῆς πόλεως Μακαρίου. Ὅταν ἀκόμα μικρὴ κατηχήθηκε κρυφὰ ἀπὸ θερμοὺς Χριστιανοὺς καὶ ἔγινε ἔνθερμη Χριστιανή. Ὡς ἔφηβη εἶχε ἀναπτύξει ἀξιοθαύμαστη κατηχητικὴ δράση, μεταστρέφοντας στὴν Ἐκκλησία πλῆθος νεανίδων εἰδωλολατρῶν.

Ἡ δράση της ἔγινε γνωστὴ στοὺς ἀδίστακτους ἱερεῖς τῶν εἰδώλων, οἱ ὁποῖοι τὴν κατήγγειλαν στὸν φανατικὸ εἰδωλολάτρη ἡγεμόνα Σαβίνο, ὁ ὁποῖος ἔδωσε διαταγὴ νὰ τὴ συλλάβουν καὶ νὰ τὴν ὁδηγήσουν μπροστά του. Ἡ νεαρὴ Γλυκερία, πρὶν τὴν παρουσιάσουν στὸν τύραννο εἶχε σημειώσει στὸ μέτωπό της τὸ σημεῖο τοῦ Τιμίου Σταυροῦ καὶ ὁμολόγησε μὲ ἡρωισμὸ τὴν πίστη της στὸ Λυτρωτὴ καὶ Σωτῆρα Χριστό. Ὁ Σαβίνος τὴν ὁδήγησε σὲ παρακείμενο βωμὸ νὰ θυσιάσει στὸ ἄγαλμα τοῦ Δία.

Ἡ Γλυκερία προσευχήθηκε στὸ Χριστὸ καὶ ἀμέσως ἀκούστηκε μιὰ μεγάλη βροντὴ καὶ τὸ εἴδωλο ἔπεσε ἀπὸ μόνο του καὶ συντρίφτηκε.

Τότε οἱ εἰδωλολάτρες ἱερεῖς, γεμᾶτοι ὀργή, τὴν παρέδωσαν στὸν ἡγεμόνα νὰ λιθοβοληθεῖ. Ἐκεῖνος συγκέντρωσε πλῆθος φανατισμένων εἰδωλολατρῶν, δίνοντάς τους ἐντολὴ νὰ τὴ φονεύσουν διὰ λιθοβολισμοῦ. Ὅρμισαν μανισμένοι καὶ ἄρχισαν νὰ τὴν λιθοβολοῦν μὲ μανία καὶ κατάρες. Ὅμως οἱ λίθοι ἄλλαζαν κατεύθυνση καὶ δὲν ἄγγιζαν τὴ Μάρτυρα! Τότε τὴν ἐξέλαβαν ὡς μάγισσα καὶ ἄρχισαν νὰ τὴ βρίζουν χυδαία.

Ὁ ἡγεμόνας τὴν ἔκλεισε φυλακὴ καὶ μάλιστα νὰ τὴν ἀσφαλίσουν, φοβούμενος πὼς μὲ τὰ μαγικά της θὰ δραπέτευε. Ἐκεῖ τὴν ἐπισκέφτηκε ὁ σεβάσμιος Χριστιανὸς ἱερέας τῆς πόλεως Φιλοκράτης γιὰ νὰ τὴν ἐμψυχώσει. Βρῆκε την Μάρτυρα νὰ προσεύχεται. Ἐκείνη τὸ μόνο ποὺ τοῦ ζήτησε ἦταν νὰ τὴν σφραγίσει μὲ τὸ σημεῖο τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.

Τὸ ἑπόμενο πρωὶ ὁδηγήθηκε στὸ δικαστήριο, στὸ ὅπου πρωτοστατοῦσε ὁ ἡγεμόνας Σαβίνος. Τὴ ρώτησε ἂν ἦταν διατεθειμένη νὰ θυσιάσει στὸ Δία γιὰ νὰ τῆς χαριστεῖ ἡ ζωή. Ἐκείνη ἀρνήθηκε κατηγορηματικὰ καὶ ὁμολόγησε γιὰ μιὰ ἀκόμα φορὰ τὴν πίστη της στὸ Χριστό.

Τότε ὁ ἡγεμόνας διέταξε νὰ τὴν κρεμάσουν ἀπὸ τὰ μαλλιὰ καὶ νὰ τῆς γδάρουν τὸ κεφάλι! Ἡ Μάρτυρας κρεμασμένη δοξολογοῦσε τὸ Θεό!

Ὁ ἡγεμόνας ἔδωσε ἐντολὴ νὰ τὴ ξεκρεμάσουν καὶ νὰ τῆς συντρίψουν τὸ πρόσωπο, διότι δὲν ἄντεχε νὰ ἀκούει τὶς δοξολογίες της. Ἀλλὰ τὴν ἴδια στιγμὴ ἐμφανίστηκε ἄγγελος Κυρίου καὶ παρέλυσε τοὺς δημίους της, μένοντας ἀκίνητοι σὰν νεκροί. Βλέποντας τὸ νέο αὐτὸ θαῦμα ὁ Σαβίνος, διέταξε νὰ τὴν κλείσουν στὴ φυλακὴ καὶ νὰ μὴν τῆς δίνουν τροφὴ γιὰ νὰ πεθάνει ἀπὸ τὴν πεῖνα. Ἀλλὰ ὅμως ἄγγελοι τῆς πήγαιναν τροφὴ καὶ ἐκείνη δοξολογοῦσε ἀδιάκοπα τὸ Θεό.

Ἔμεινε ἐκεῖ κλεισμένη γιὰ πολὺ καιρό. Κάποτε ὁ ἡγεμόνας ἀποφάσισε νὰ πάει στὴν πόλη Ἡράκλεια καὶ σκέφτηκε νὰ πάρει μαζί του την Γλυκερία γιὰ νὰ τὴν πιέσει ἐκεῖ νὰ ἀρνηθεῖ τὴν πίστη της. Γεμᾶτος ἔκπληξη διαπίστωσε πὼς δὲν εἶχε πάθει ἀσιτία καὶ εἶδε στὸ κελί της παραθεμένα πολλὰ ἐδέσματα καὶ παραξενεύτηκε.

Οἱ Χριστιανοὶ τῆς Ἡράκλειας, μὲ ἐπί κεφαλῆς τὸν Ἐπίσκοπό τους Δομίτιο, ὅταν πληροφορήθηκαν ὅτι θὰ ἔφτανε στὴν πόλη τους ἡ ἀθλοφόρος Μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, ἔτρεξαν νά τὴν προϋπαντήσουν καὶ νὰ τὴν τιμήσουν, χωρὶς νὰ γίνουν ἀντιληπτοὶ ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρες. Τὸ ἄλλο πρωὶ ὁ ἡγεμόνας ὀργάνωσε δημόσια δίκη, καλῶντας πολὺ κόσμο νὰ τὴν παρακολουθήσουν καὶ διατάσσοντας τὴν Γλυκερία νὰ θυσιάσει στὰ εἴδωλα, διαφορετικὰ θὰ τὴν θανάτωνε. Ἐκείνη γιὰ μιὰ ἀκόμα φορὰ ὁμολόγησε τὴν πίστη της στὸ Χριστό, καταφρονῶντας τὶς ἀπειλὲς τοῦ ἡγεμόνα. Τότε ἐκεῖνος διέταξε νὰ πυρακτώσουν ἕνα καμίνι καὶ νὰ τὴν ρίξουν νὰ βρεῖ τραγικὸ καὶ παραδειγματικὸ θάνατο. Ἀλλὰ τὸ θαῦμα ἐπαναλήφτηκε, ἔκανε τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ καὶ πήδηξε στὸ καμίνι.

Ἀμέσως οἱ φλόγες ἄρχισαν νὰ ξεχύνονται ἀπὸ τὸ καμίνι καὶ μιὰ οὐράνια ὑπέροχη δροσιὰ ἀντικατέστησε τὴν θανατερὴ πυρά. Ἐκείνη στεκόταν. Σὰν τοὺς Τρεῖς Παῖδες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, στὴ μέση τῆς καμίνου, δοξολογῶντας τὸ Θεό!

Βλέποντας τὸ θαῦμα ὁ θηριώδης Σαβίνος, ὄχι μόνον δὲν πίστεψε στὴ δύναμη τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ ἔδωσε διαταγὴ γιὰ νέα βασανιστήρια. Νὰ τὴ δέσουν χειροπόδαρα καὶ νὰ τῆς γδάρουν τὸ κεφάλι! Ἡ Γλυκερία ὑπέμεινε μὲ ἀπίστευτο ἡρωισμὸ τὸ μαρτύριο. Ἔτσι μὲ τὸ κεφάλι γδαρμένο τὴν πέταξαν στὴ φυλακή. Ὅμως καὶ πάλι ἔγινε τὸ θαῦμα. Ἄγγελος Κυρίου τὴν ἐπισκέφτηκε τὸ μεσονύκτιο, τὴν ἔλυσε ἀπὸ τὰ δεσμὰ καὶ τὴν θεράπευσε, χωρὶς νὰ ἀφήσει τὸ παραμικρὸ σημάδι στὸ κεφάλι της!

Τὸ ἑπόμενο πρωὶ ὁ δεσμοφύλακας Λαοδίκιος, ὅταν πῆγε γιὰ νὰ τὴν παραλάβει καὶ νὰ τὴν ὁδηγήσει καὶ πάλι στὸν ἡγεμόνα, διαπίστωσε μὲ θαυμασμὸ τὴν θαυματουργικὴ θεραπεία της καὶ τὴν ἀπελευθέρωσή της ἀπὸ τὰ δεσμά. Πῆγε στὸν Σαβίνο καὶ ὁμολόγησε τὴν μεταστροφή του στὸ Χριστό. Ἀμέσως δόθηκε διαταγὴ νὰ τὸν ἀποκεφαλίσουν, καὶ νὰ ἀξιωθεῖ τὸ μαρτυρίου! Οἱ Χριστιανοὶ πῆραν τὸ σῶμα τοῦ Μάρτυρα καὶ τὸ ἐνταφίασαν μὲ τιμές. Τὴν δὲ Γλυκερία ἀποφάσισε νὰ ρίξει στὴν ἀρένα νὰ τὴν κατασπαράξουν τὰ αἱμοβόρα καὶ πεινασμένα θηρία.

Ἡ Μάρτυρας ἄκουσε μὲ χαρὰ τὴν ἀπόφαση τοῦ ἡγεμόνα καὶ στάθηκε γαλήνια στὸ κέντρο τῆς ἀρένας, ὅπου παρακολουθοῦσαν τὸ θέαμα χιλιάδες εἰδωλολάτρες θεατές. Τὰ πεινασμένα θηρία ὅρμισαν καὶ τὴν κατασπάραξαν, παραδίδοντας μὲ αὐτὸν τὸν φρικτὸ καὶ βασανιστικὸ τρόπο τὴν ἁγία ψυχή της στὸ Χριστό, ποὺ τόσο ἀγάπησε στὴ ζωή της. Ὁ Ἐπίσκοπος Ἡρακλείας Δομίτιος περιμάζεψε ὅ, τί εἶχε ἀπομείνει ἀπὸ τὸ λείψανό της καὶ τὸ ἔθεσε σὲ ἀσφαλὲς μέρος τῆς ἐπισκοπῆς του. Ἡ μνήμη της ἑορτάζεται στὶς 13 Μαΐου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Τὴν ὡραιότητα.

Τὴν καλλιπάρθενον, Χριστοῦ τιμήσωμεν, τὴν ἀριστεύσασαν πόνοις ἀθλήσεως, καὶ ἀσθενείᾳ τῆς σαρκός, τὸν ὄφιν καταβαλοῦσαν· πόθω γὰρ τοῦ Κτίσαντος, τῶν βασάνων τὴν ἔφοδον, παρ’ οὐδὲν ἡγήσατο, καὶ θεόθεν δεδόξασται· πρὸς ἣν ἀναβοήσωμεν πάντες, χαίροις θεόφρον Γλυκερία.

Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.

Ἡ ἀμνάς σου Ἰησοῦ, κράζει μεγάλη τῇ φωνῇ Σὲ Νυμφίε μου ποθῶ, καὶ σὲ ζητοῦσα ἀθλῶ, καὶ συσταυροῦμαι καὶ συνθάπτομαι τῷ βαπτισμῷ σου· καί πάσχω διά σέ, ὡς βασιλεύσω σὺν σοί, καὶ θνήσκω ὑπὲρ σοῦ, ἵνα καὶ ζήσω ἐν σοί· ἀλλ᾽ ὡς θυσίαν ἄμωμον προσδέχου τὴν μετὰ πόθου τυθεῖσάν σοι. Αὐτῆς πρεσβείαις, ὡς ἐλεήμων, σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
13 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ἁγία Γλυκερία

Ὅσιος Σέργιος ὁ Ὁμολογητός

Ὅσιος Εὐθύμιος ὁ Νέος κτήτορας τῆς Μονῆς Ἰβήρων Ἁγίου Ὅρους

Ἅγιος Λαοδίκιος ὁ δεσμοφύλακας

Ὅσιος Παυσίκακος Ἐπίσκοπος Συνάδων

Ἅγιος Ἀλέξανδρος ὁ Μάρτυρας ἐπίσκοπος Τιβεριανῶν

Ὅσιος Νικηφόρος ὁ Πρεσβύτερος

Ἀνάμνηση τῶν ἐγκαινίων τοῦ ναοῦ τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου Παντανάσσης στὴ νῆσο τῆς Ἁγίας Γλυκερίας

Ὅσιος Ἰωάννης ὁ Ἴβηρας

Ὅσιος Γεώργιος ὁ Ἴβηρας

Ὅσιος Γαβριὴλ ὁ Ἴβηρας

Ἅγιοι Ἰβηρίτες Μοναχοὶ οἱ Ὁσιομάρτυρες

Μετακομιδὴ τοῦ Ἱεροῦ λειψάνου τοῦ Ἁγίου Μακαρίου τοῦ Ἱερομάρτυρα

Ἅγιος Ἀββανός

Ἅγιος Οὐαλεριανὸς Ἐπίσκοπος Ὠξέρρης

Ἅγιος Ὀνήσιμος ἐκ Γαλλίας

Ἅγιος Σαρβάτος Ἐπίσκοπος Τονγκρὲ Βελγίου

Ὅσιος Θεόκτιστος

Ἁγία Γλυκερία τοῦ Νόβγκοροντ

The post Ἁγία Γλυκερία ἡ Μεγαλομάρτυς (13/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Ὁρισμένοι ἀπὸ τοὺς ἁγίους μᾶς χαρακτηρίζονται ὡς Πατέρες καὶ Διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας. Κι’ αὐτὸ διότι διακρίθηκαν, πέρα ἀπὸ τὴν ἁγιότητά τους, καὶ γιὰ τὴν μεγάλη προσφορά τους στὴν Ἐκκλησία. Ἔχοντας τεράστια μόρφωση, θεολογικὴ παιδεία καὶ ποιμαντικὴ ἱκανότητα, σημάδεψαν τὴν ἐποχή τους, ἀλλὰ καὶ παραμένουν στοὺς αἰῶνες αὐθεντίες καὶ πρότυπα ἀληθινῶν ποιμένων. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ὑπῆρξε καὶ ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος Ἐπίσκοπος Κωνσταντίας τῆς Κύπρου.

Εἶχε ἰουδαϊκὴ καταγωγή. Οἱ γονεῖς του ἦταν πάμφτωχοι ἀγρότες Ἰουδαῖοι. Γεννήθηκε στὸ χωριὸ Βησανδούκη (ἢ Βησανδοὺκ) κοντὰ στὴν Ἐλευθερούπολη τῆς Παλαιστίνης περὶ τὸ 315. Σύμφωνα ὅμως μὲ κυπριακὴ παράδοση, γεννήθηκε στὸ χωριὸ Καλοπαναγιώτης, Μαραθάσας τῆς Κύπρου, καὶ μεγάλωσε στὴ Βησανδούκη. Εἶχε ἕνα ἀκόμη ἀδελφό τον Καλλίτροπο καὶ μιὰ ἀδελφή.

Ἂν καὶ μεγάλωσε σὲ ἰουδαϊκὸ περιβάλλον, μιὰ ἐσωτερικὴ δύναμη τὸν ἔσπρωχνε νὰ ἀναζητήσει τὴν ἀλήθεια ἐκτὸς τῆς ἰουδαϊκῆς θρησκείας. Αὐτὸ ἔγινε ὅταν ἦταν σὲ ἡλικία δώδεκα ἐτῶν. Ἀφοῦ πέθαναν οἱ γονεῖς του καὶ γνώρισε, δυὸ ὀνομαστοὺς ἁγίους καὶ σοφοὺς ἀσκητές, τὸν Λουκιανὸ καὶ τὸν Ἰλαρίωνα, οἱ ὁποῖοι τοῦ μίλησαν γιὰ τὸν Χριστιανισμὸ καὶ τὸν κατήχησαν στὴν χριστιανικὴ πίστη.

Ὁ Ἐπιφάνιος κατηχήθηκε γιὰ ὅσο καιρὸ ἀπαιτοῦνταν, ἀπὸ τοὺς δύο σεβάσμιους καὶ ἔνθερμους μοναχοὺς καὶ ἔγινε γνώστης τῆς χριστιανικῆς διδασκαλίας. Κατόπιν ἔλαβε τὸ ἅγιο Βάπτισμα.

Ἑπτὰ ἡμέρες μετὰ πῆρε τὴν ἀπόφαση νὰ ἀφιερωθεῖ ψυχή τε καὶ σώματι στὸ Χριστό, στὴν πίστη τοῦ Ὁποίου βρῆκε αὐτὸ ποὺ ζητοῦσε: τὴν ἀλήθεια καὶ τὴ σωτηρία. Τακτοποίησε τὴν ἀδελφή του σὲ κάποιο γυναικεῖο μοναστήρι καὶ ἔφυγε γιὰ τὴν ἔρημο τῆς Παλαιστίνης. Πῆγε νὰ γνωρίσει ἁγίους ἀσκητὲς καὶ νὰ ζήσει μαζί τους τὴν ἁγία καὶ ἰσάγγελη ζωὴ τῆς ἐρήμου. Συνάντησε τοὺς πλέον ἐπιφανεῖς καὶ ἁγίους ἀσκητές, μὲ τοὺς ὁποίους συγκατοίκησε, ἔχοντας τοὺς ὡς διδάσκαλους καὶ καθοδηγητές του στὸν πνευματικό του ἀγῶνα, γιὰ τὴν τελείωσή του.

Προσευχόταν ἀδιάκοπα, νήστευε, ἀγρυπνοῦσε, μελετοῦσε τὶς ἅγιες γραφὲς καὶ ὑπακούοντας στὶς προτροπὲς τῶν Γερόντων πρόκοβε στὴν ἀρετὴ καὶ τὴν ἁγιότητα. Σύντομα ἔγινε ὁ ἴδιος παράδειγμα γιὰ ἄλλους ἀσκητές. Ἡ φήμη του διαδόθηκε σὲ ὅλη τὴν περιοχή.

Τὸν ἀπασχολοῦσε ἔντονα ἡ δράση τῶν αἱρετικῶν, τοὺς ὁποίους θεωροῦσε ὡς ὄργανα τοῦ διαβόλου, γιὰ τὴ ματαίωση τοῦ σχεδίου τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου.

Γιὰ νὰ μάθει περισσότερα γιὰ τὶς πλάνες τους συναναστρέφονταν μαζί τους, ἀποκομίζοντας ἔτσι πλούσια ἐμπειρία, τὴν ὁποία χρησιμοποίησε στὴ συνέχεια γιὰ τὴν ἀντιμετώπισή τους.

Λίγο μετὰ πῆγε στὴν Ἀλεξάνδρεια, ὅπου φοίτησε στὶς ἐκεῖ ὀνομαστὲς σχολές, ἀποκτῶντας σημαντικὴ θεολογικὴ κατάρτιση καὶ κλασσικὴ παιδεία. Σπούδασε θεολογία καὶ φιλοσοφία καὶ ἔμαθε πέντε γλῶσσες (Ἑλληνικά, Ἑβραϊκά, Λατινικά, Συριακὰ καὶ Κοπτικά).

Ἀργότερα γύρισε στὴν Παλαιστίνη, ὅπου ἵδρυσε μοναστήρι, συγκέντρωσε μεγάλη ἀδελφότητα καὶ τὴν ποίμανε γιὰ τριάντα περίπου χρόνια, ἀποκτῶντας φήμη ἁγίου.

Τὸ 367 μπῆκε σὲ κάποιο πλοῖο νὰ ταξιδέψει σὲ κάποιο τόπο. Ὅμως, κατὰ θαυματουργικὸ τρόπο, ἐγέρθηκε μεγάλη θαλασσοταραχή, ἡ ὁποία ὁδήγησε τὸ πλοῖο στὴν Κύπρο.

Προσάραξε στὴν πόλη Σαλαμῖνα, ἡ ὁποία εἶχε μετονομασθεῖ σὲ Κωνσταντία, διότι τὴν ἀνοικοδόμησε, μετὰ ἀπὸ κάποιο καταστροφικὸ σεισμό, περὶ τὰ μέσα τοῦ 4ου αἰῶνα, ὁ αὐτοκράτορας Κωνστάντιος (339-361), παίρνοντας ἔτσι ἀπὸ αὐτὸν τὸ ὄνομά της.

Ἡ Κωνσταντία ἦταν ἡ ἕδρα τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κύπρου, ἡ ὁποία ἦταν κενὴ ἐκείνη τὴν περίοδο. Οἱ κάτοικοι ὑποδέχτηκαν μὲ τιμές τον Ἐπιφάνιο, διότι ἡ φήμη του εἶχε φτάσει ὡς ἐκεῖ καὶ τοῦ ζήτησαν νὰ καταστεῖ ποιμενάρχης τους.

Ἐκεῖνος, παρ’ ὅλες τὶς ἀντιρρήσεις του, δέχτηκε καὶ χειροτονήθηκε Ἐπίσκοπος Κωνσταντίας. Θεώρησε τὴν θαυματουργική του ἀκούσια μετάβαση στὴν Κύπρο, ὡς κλήση ἀπὸ τὸ Θεό, γιὰ νὰ ὑπηρετήσει τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.

Ἀπὸ τὴν θέση του αὐτὴ ὁ ἅγιος Ἐπίσκοπος ξεκίνησε ἕνα τεράστιο ποιμαντικὸ καὶ φιλανθρωπικὸ ἔργο. Ἡ πρώτη του ἐνέργεια ἦταν νὰ ἀποδευσμεύσει τὴν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία της Ἀντιόχειας καὶ νὰ τὴν προσδέσει στὴν Ἐκκλησία της Ἀλεξάνδρειας, διότι πίστευε πὼς ἡ δεύτερη ἐξέφραζε καλλίτερα τὴν διδασκαλία τοῦ ἁγίου Ἀθανασίου, τὸν ὁποῖο θαύμαζε καὶ εἶχε ὡς πρότυπό του. Ἀντίθετα, θεωροῦσε πὼς ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἀντιοχείας εἶχε παρεκκλίνει σὲ πλάνες καὶ ἰδιαίτερα πρὸς αὐτὲς τοῦ Ὠριγένη, τὸν ὁποῖο θεωροῦσε ὡς μέγα αἱρετικὸ καὶ ἀγωνίστηκε γιὰ τὴν καταδίκη τῶν δοξασιῶν του. Μάλιστα δὲ δίστασε νὰ ἔρθει σὲ ρήξη μὲ τὸν ἀρχιεπίσκοπο Ἱεροσολύμων Ἰωάννη, ὁ ὁποῖος συμπαθοῦσε τὸν ἀρχαῖο αὐτὸ ἐκκλησιαστικὸ συγγραφέα. Λόγῳ δὲ τῆς πολεμικῆς τοῦ πρὸς τὸν Ὠριγένη τήρησε μιὰ ἐπιφυλακτικὴ θέση πρὸς τὴν φιλοσοφία καὶ τὴν κλασσικὴ παιδεία.

Ἔστρεψε μὲ ἰδιαίτερο ζῆλο τὴν προσοχή του καὶ τὴ μέριμνά του στὴ διαφύλαξη τῆς ὀρθοδόξου πίστεως ἀπὸ τὶς αἱρέσεις, οἱ ὁποῖες ταλάνιζαν τὴν Ἐκκλησία τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, ὅπως οἱ ἀρειανοί, οἱ πνευματομάχοι, οἱ ὠριγενιστές, ἀλλὰ καὶ οἱ εἰδωλολάτρες. Ὁ Ἐπιφάνιος, ἐκφράζοντας τὴν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας, πίστευε πὼς ἡ ἀλήθεια εἶναι συνώνυμη μὲ τὴ σωτηρία, πὼς οἱ πλάνες, οἱ αἱρέσεις καὶ οἱ κακοδοξίες, ὄχι μόνο δὲν σώζουν, ἀλλὰ ὁδηγοῦν στὴν ἀπώλεια. Εἶναι τὰ ὀλέθρια σπέρματα καὶ ζιζάνια τοῦ διαβόλου στὸν ἀγρὸ τοῦ Κυρίου, τὰ ὁποῖα τείνουν νὰ καταπνίξουν τὸν ἀγαθὸ σπόρο (Μάτθ.13,2). Γι’ αὐτὸ καὶ ἀγωνίστηκε μὲ ὅλες του τὶς δυνάμεις γιὰ τὴν προάσπιση τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Κατέστη ἕνας ἀπὸ τοὺς πλέον γόνιμους ἀντιαιρετικοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ὡς ἄριστος γνώστης τῶν Ἁγίων Γραφῶν καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν συγγραμμάτων, ἀντιμετώπισε μὲ ἀποτελεσματικότητα τοὺς αἱρετικοὺς τῆς Μεγαλονήσου. Παράλληλα συνέγραφε στηλιτευτικοὺς λόγους κατὰ ὅλων τῶν αἱρέσεων.

Ἄσκησε ἐπίσης σημαντικὸ φιλανθρωπικὸ ἔργο, χάρις στὸ ὁποῖο βρῆκαν ἀγάπη καὶ στήριξη χιλιάδες ἀναξιοπαθοῦντες Κύπριοι. Ἐπίσης ἔκτισε πολλοὺς ναούς, μεταξὺ τῶν ὁποίων τὴ μεγάλη βασιλική της Κωνσταντίας, τὴν ὁποία δὲν πρόλαβε νὰ ἀποπερατώσει καὶ τῆς ὁποίας σώζονται μέχρι σήμερα τὰ ἐρείπια. Ἀκόμα ἀξιώθηκε νὰ ἐπιτελέσει καὶ πολλὰ θαύματα. Θεράπευσε τὴν δαιμονισμένη κόρη τοῦ Πέρση Βασιλιᾶ καὶ ἀνάστησε τὸ νεκρὸ γιὸ ἑνὸς ἄλλου Πέρση ἄρχοντα. Ἀπάλλαξε ἀπὸ ἕνα φοβερὸ λιοντάρι μιὰ περιοχή, τὸ ὁποῖο κατασπάραζε ἀνθρώπους καὶ ζῶα. Ἀπάλλαξε ἀπὸ δαιμόνιο τὸ γιὸ ἑνὸς Ρωμαίου Ἔπαρχου, ὀνόματι Κάλλιστου καὶ ἐπίσης θεράπευσε καὶ αὐτὸν τὸν αὐτοκράτορα Μ. Θεοδόσιο (379-395), ἀπὸ σοβαρὴ πάθηση τῶν ἄκρων.

Ἦταν ἄνθρωπος ἀγαθῶν προαιρέσεων καὶ εὐκολόπιστος. Αὐτὸ τὸν ὁδήγησε νὰ προβεῖ σὲ κάποιες λανθασμένες ἐπιλογές του, γιὰ τὶς ὁποῖες ἀργότερα μετανόησε.

Κυριότερο λάθος του ἦταν νὰ συνταχθεῖ μὲ τὸν κακεντρεχῆ ἀρχιεπίσκοπο Ἀλεξανδρείας Θεόφιλο (385-412), ἐναντίον τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου (354-307). Περισσότερο ἀπ’ ὅλα ἐπηρεάστηκε ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι κάποιοι ὠριγενιστὲς Ἀλεξανδρινοί, διωγμένοι ἀπὸ τὸ Θεόφιλο, βρῆκαν καταφύγιο στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ἀρχιεπίσκοπος ἦταν ὁ Χρυσόστομος.

Τὸ 402 μετέβη στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ἦρθε σὲ ρήξη μὲ αὐτόν, κατηγορῶντας τον ὡς αἱρετικό. Γιὰ νὰ πετύχει τὴν καταδίκη των ὠριγενιστὼν συμμάχησε μὲ τοὺς ἀντιπάλους τοῦ Χρυσοστόμου, ἀλλὰ ἐκεῖνοι ἐκμεταλλεύτηκαν αὐτὴ τὴ συμμαχία. Ὁ Χρυσόστομος τοῦ ζήτησε νὰ φύγει. Τελικὰ ὁ Ἐπιφάνιος κατάλαβε τὸ λάθος του, ζήτησε συγνώμη καὶ ἀναχώρησε γιὰ τὴν Κύπρο. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐπιστροφή του, στὶς 12 Μαΐου 403, κοιμήθηκε ξαφνικὰ ἐν πλῷ, ὕστερα ἀπὸ τριάντα ἕξι χρόνια ἀρχιερατείας. Τὸ τίμιο λείψανό του τὸ εἶχε μετακομίσει στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ αὐτοκράτορας Λέων ΣΤ’ ὁ Σοφὸς (866-912). Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται στὶς 12 Μαΐου.

Ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος κατατάσσεται στοὺς μεγάλους Πατέρες καὶ Διδασκάλους τῆς Ἐκκλησίας μας. Μᾶς ἄφησε ἕνα τεράστιο καὶ ἀνεκτίμητο συγγραφικὸ ἔργο, ἀντιρρητικὸ κατὰ τῶν μεγάλων αἱρέσεων τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας. Γνωστὸ εἶναι τὸ ἔργο του «Πανάριον», ὅπου ἀποκρούει ὅλες τὶς κακοδοξίες τῆς ἐποχῆς του. Ὁ «Ἀγκυρωτὸς» (σὲ 120 παραγράφους ἐπιτομὴ τῆς Θεολογίας), τὸ «Περὶ τῶν δώδεκα λίθων τῶν ὄντων ἐν τοῖς στολισμοῖς του Ἀαρῶν» καὶ ἄλλα πολλά.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης.

Τοὺς διττοὺς ὑποφήτας τῆς ἄναρχου θεότητας, τῶν θεοτυπώτων δογμάτων, τοὺς πανσόφους ἐκφάντορας, σὺν τῷ Ἐπιφανίῳ τῷ κλεινῷ, ὑμνήσωμεν τὸν θεῖον Γερμανῶν ὡς λαμπροὶ γὰρ τῶν ἀρρήτων μυσταγωγοί, πυρσεύουσι τοὺς κράζοντας δόξα τῷ στεφανώσαντι ὑμᾶς, δόξα τῷ μεγαλύναντι, δόξα τῷ βεβαιούντι δι’ ὑμῶν, πίστιν τὴν Ὀρθόδοξον.

Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθείς.

Ἱεραρχῶν τὴν θαυμαστὴν ξυνωρίδα, ἀνευφημήσωμεν πιστοὶ κατὰ χρέος, σὺν Γερμανῷ τὸν θεῖον Ἐπιφάνιoν, οὖτοι γὰρ κατέφλεξαν, τῶν ἀθέων τὰς γλώσσας, δόγματα σοφώτατα, διαθέμενοι πᾶσι, τοῖς ὀρθοδόξως μέλπουσιν ἀεί, τῆς εὐσεβείας τὸ μέγα μυστήριoν.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
12 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιος Ἐπιφάνιος Ἐπίσκοπος Κωνσταντίας καὶ Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου

Ἅγιος Γερμανὸς Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης

Ὅσιος Θεόδωρος ὁ ἐν Κυθήροις ἀσκήσας

Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Βλάχος

Ἅγιος Φίλιππος ὁ Ἀργύριος

Ἅγιος Εὐθύμιος Πατριάρχης Ἱεροσολύμων

Ὅσιος Νικήτας ὁ Σιναΐτης

Εὕρεσις τῶν τιμίων λειψάνων τῆς Ἁγίας Εἰρήνης της Παρθενομάρτυρος

Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Νεομάρτυρας ἐκ Σερρῶν

Ὁσία Καλλίτροπος

Ἁγία Δομιτίλλα ἡ Μάρτυρας

Ἅγιος Παγκράτιος ὁ Μάρτυρας

Ἅγιος Θεοφάνης Ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου

Ὅσιος Λέων ἐν Μεθώνῃ

Ἅγιοι Μάρτυρες εἰς Μπούτοβο τῆς Ρωσίας

Ὅσιος Νεκτάριος τῆς Ὄπτινα

Ὅσιος Ἀντώνιος τοῦ Ραντονέζ

Ὅσιος Διονύσιος τοῦ Ραντονέζ

Ἅγιος Ἐρμογένης ὁ Ἱερομάρτυρας Πατριάρχης Μόσχας

The post Ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου: Ὁ μεγάλος ἀντιαιρετικὸς πατέρας (12/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Ὁ ἐκχριστιανισμὸς τῶν Σλαβικῶν λαῶν εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα γεγονότα, τόσο γιὰ τὴν Ἐκκλησία, ὅσο καὶ γιὰ τὴν πολιτικὴ ἱστορία. Ἡ μεγάλη ὁμοεθνία τῶν Σλάβων ἄφησαν πίσω τους τὸ βάρβαρο καὶ εἰδωλολατρικὸ παρελθὸν καὶ ἐντάχτηκαν στὸν πολιτισμένο κόσμο καὶ τὸ σπουδαιότερο: γνώρισαν τὴ σώζουσα ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου, χάρις στοὺς δύο μεγάλους ἄνδρες, τοὺς ἁγίους θεσσαλονικεῖς ἀδελφοὺς Κύριλλο καὶ Μεθόδιο.

Ἔζησαν τὸν 9ου αἰῶνα. Ἦταν δύο ἀπὸ τὰ ἑπτὰ παιδιὰ ὀνομαστῆς οἰκογένειας τῆς Θεσσαλονίκης. Ὁ πατέρας τους Λέων ὁ δρουγγάριος, εὐσεβὴς ἄνθρωπος, κατεῖχε ὑψηλὴ στρατιωτικὴ θέση. Φρόντισε νὰ δώσει σπουδαία μόρφωση στὰ παιδιά του καὶ νὰ τὰ τοποθετήσει σὲ ἀνώτερες κρατικὲς θέσεις.

Ὁ Κύριλλος (Κωνσταντῖνος ἦταν τὸ κοσμικό του ὄνομα), γεννήθηκε τὸ 827. Σπούδασε στὴν Κωνσταντινούπολη, χειροτονήθηκε ἱερέας καὶ ἔφτασε στὸ βαθμὸ τοῦ ἐπισκόπου. Παράλληλα δίδαξε στὰ ἐκεῖ ὀνομαστὰ πανεπιστήμια Φιλολογία, Φιλοσοφία καὶ Θεολογία. Γνώριζε τὴ σλαβική, τὴν ἑβραϊκή, τὴ συριακὴ καὶ τὴν ἀραβικὴ γλῶσσα, τὶς ὁποῖες χρησιμοποίησε στὸ κατοπινὸ ἱεραποστολικό του ἔργο.

Ὁ Μεθόδιος (Μιχαὴλ ἦταν τὸ κοσμικό του ὄνομα), γεννήθηκε τὸ 815. Ἔκαμε καὶ αὐτὸς λαμπρὲς σπουδὲς καὶ ξεκίνησε τὴν καριέρα του ὡς ἀνώτατος στρατιωτικὸς διοικητὴς τῆς Θεσσαλίας. Ἀλλὰ ἀργότερα παραιτήθηκε ἀπὸ τὸ ἀξίωμά του, ἀποσύρθηκε σὲ μοναστήρι στὸν Ὄλυμπο, ὅπου ἐκάρη μοναχός.

Βρισκόμαστε μὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ τὸ Βυζάντιο βρίσκεται στὸ ἀπόγειο τῆς δυνάμεώς του. Ἡ βυζαντινὴ δόξα εἶχε φτάσει ὡς τοὺς βαρβάρους, οἱ ὁποῖοι θαύμαζαν τὸν βυζαντινὸ πολιτισμό. Τὸ 863 ὁ Σλάβος ἡγεμόνας τῆς Μοραβίας Ρατισλάβος ζήτησε ἀπὸ τὸν βυζαντινὸ αὐτοκράτορα Μιχαὴλ Γ’ καὶ τὸν Πατριάρχη Φώτιο νὰ στείλουν ἱεραποστόλους γιὰ νὰ ἐκχριστιανίσουν τὸ λαό του καὶ νὰ υἱοθετήσουν τὸν πολιτισμὸ τῶν βυζαντινῶν. Τόσο ὁ αὐτοκράτορας Μιχαήλ, ὅσο καὶ ὁ ἅγιος Φώτιος ἐπέλεξαν τοὺς δύο ἀδελφοὺς νὰ ἀναλάβουν τὸ δύσκολο αὐτὸ ἔργο. Ἐκεῖνοι δέχτηκαν μὲ χαρὰ καὶ προθυμία, διότι θεώρησαν τὴν ἀποστολή τους ὡς κλήση τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία τῶν Σλάβων, οἱ ὁποῖοι βρισκόταν στὸ σκοτάδι τῆς πλάνης. Ἀλλὰ καὶ νὰ τοὺς καταστήσουν φίλους τῆς αὐτοκρατορίας, σταματῶντας τὶς ληστρικὲς ἐπιδρομές τους στὰ βόρεια σύνορά της.

Ἡ πρώτη ἐνέργειά τους ἦταν νὰ δημιουργήσουν ἀλφάβητο, γιὰ νὰ προσεγγίσουν εὐκολότερα τοὺς ἀμαθεῖς αὐτοὺς λαούς.

Ὁ μεγαλοφυὴς Κύριλλος ἐφηῦρε ἀλφάβητο, στηριζόμενο στὸ ἑλληνικὸ καὶ ἀποδίδοντας τοὺς φθόγγους τῆς σλαβικῆς γλώσσας. Ἡ γραφή του ὀνομάστηκε Κυριλλική, πρὸς τιμὴ τοῦ Κυρίλλου καὶ ἀποτέλεσε ὡς τὰ σήμερα τὸ ἀλφάβητο ὅλων τῶν σλαβικῶν λαῶν. Ὀνομάστηκε Γλαγολιτικό, στὸ ὁποῖο μετέφρασαν τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ πολλὰ θεολογικὰ καὶ λειτουργικὰ βιβλία τῆς Ἐκκλησίας.

Ἔχοντας τὴν στήριξη τῶν βυζαντινῶν καὶ τοῦ Ρατισλάβου, ἐργάστηκαν μὲ πρωτοφανῆ ζῆλο καὶ σὲ σύντομο χρόνο ἐκχριστιάνισαν τοῦ Μοραβοὺς καὶ ἄλλους λαοὺς τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἄρεσε στοὺς βάρβαρους Φράγκους, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀσπασθεῖ τὸ λατινικὸ δόγμα, καὶ εἶχαν υἱοθετήσει κακόδοξες πίστεις, ὅπως τὴν αἵρεση τοῦ φιλιόκβε, διότι ἔβλεπαν ὡς ἀπειλὴ τὴν ἐπιρροὴ τῶν βυζαντινῶν στὶς κτήσεις τους. Παράλληλα προκάλεσαν τὴν ὀργὴ καὶ τὴ ζήλια τῶν Λατίνων κληρικῶν, διότι καὶ ἐκεῖνοι ἔβλεπαν νὰ περιορίζεται ἡ ἐξουσία τους στὰ μέρη ἐκεῖνα. Ἐπιπλέον ἔβλεπαν μὲ καχυποψία τὴν ἀλλαγὴ ἐθίμων τῶν χριστιανῶν, οἱ ὁποῖοι ἀρέσκονταν νὰ ἀκολουθοῦν πλέον τὰ βυζαντινά. Ἂς μὴν ξεχνᾶμε πὼς τὴν ἴδια ἐποχὴ ἔχουμε τὸ πρῶτο, ἐπὶ ἱεροῦ Φωτίου σχίσμα μὲ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ρώμης, ἡ ὁποία ἄρχισε νὰ δηλητηριάζει τὶς σχέσεις τῶν δύο Ἐκκλησιῶν.

Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν οἱ ἐντάσεις καὶ οἱ διώξεις τῶν δύο ἱεραποστόλων ἀπὸ τοὺς ψευδάδελφους χριστιανούς.

Τὸ 868 ἀναγκάστηκαν νὰ μεταβοῦν στὴ Ρώμη γιὰ νὰ ἀπολογηθοῦν στὸν πάπα Ἀνδριανὸ Β’, κατηγορούμενοι ὅτι παρέβαιναν τὸ λατινικὸ δόγμα, ἐπειδὴ εἶχαν εἰσάγει τὴ σλαβικὴ γλῶσσα στὴ λατρεία, ἐνῷ ἦταν ὑποχρεωμένοι νὰ χρησιμοποιοῦν μόνο τρεῖς γλῶσσες, ἡ ἑβραϊκή, ἡ ἑλληνικὴ καὶ ἡ λατινική. Ὁ Κύριλλος καὶ ὁ Μεθόδιος ὑποστήριξαν μὲ σθένος πὼς οἱ γλῶσσες εἶναι ἀνθρώπινα κατασκευάσματα καὶ πὼς ὅλοι οἱ λαοὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀκοῦνε τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ τελεῖται ἡ λατρεία τους στὴ μητρική τους γλῶσσα καὶ στὴν κουλτούρα τους. Ὁ Πάπας πείστηκε καὶ εὐλόγησε τὶς μεταφράσεις καὶ δικαίωσε τοὺς δύο βυζαντινοὺς ἱεραποστόλους. Μάλιστα τέλεσε ὁ ἴδιος, μὲ συλλειτουργούς του τὸν Κύριλλο καὶ Μεθόδιο, λειτουργία στὴ σλαβικὴ γλῶσσα, ἀναγνωρίζοντάς την καὶ ἐπίσης καταδίκασε ὡς κακόδοξους (τριγλωσσίτες), ὅσους ἀπέκλειαν καὶ ἄλλες γλῶσσες ἀπὸ τὴ θεία λατρεία.

Ὁ Κύριλλος (Κωνσταντῖνος) κατὰ τὴν παραμονή του στὴ Ρώμη ἀρρώστησε καὶ κοιμήθηκε τὸ Φεβρουάριο τοῦ 869, ἀφοῦ προηγουμένως ἔλαβε τὸ μοναχικὸ σχῆμα καὶ τὸ μοναχικὸ ὄνομα Κύριλλος. Ἐτάφη μὲ τιμὲς στὴν περίφημη βασιλικὴ τοῦ Ἁγίου Κλήμεντα, ὅπου σώζεται μέχρι σήμερα τὸ τάφος του. Τὸ ἔργο του στοὺς Σλάβους τὸ συνέχισε ὁ Μεθόδιος, ἐν μέσῳ ἀφόρητων διώξεων, φυλακίσεων καὶ ταλαιπωριῶν ἀπὸ τοὺς Φράγκους καὶ τοῦ Λατίνους, παρ’ ὅλη τὴ στήριξη ποὺ εἶχε ἀπὸ τὸ Πάπα. Εἶχε χειροτονηθεῖ ἐπίσκοπος Σιρμίου. Κοιμήθηκε στὶς 6 Ἀπριλίου τοῦ 885. Ἡ μνήμη τους ἑορτάζεται ἀπὸ κοινοῦ στὶς 11 Μαΐου.

Οἱ ἅγιοι Κύριλλος καὶ Μεθόδιος, οἱ φωτιστὲς τῶν Σλάβων ἀνήκουν χωρὶς ἀμφιβολία στὶς κορυφαῖες προσωπικότητες τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. Φώτισαν, μὲ τὸ σωτήριο μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου, τοὺς εὑρισκομένους στὸ στὰ σκοτάδια τῆς πλάνης λαοὺς Κεντρικῆς Εὐρώπης καὶ ταυτόχρονα τοὺς ἐκπολίτισαν, μεταλαμπαδεύοντας σ’ αὐτοὺς τὸν θαυμαστὸ βυζαντινὸ πολιτισμό. Δίκαια οἱ ἀδελφοί μας Σλάβοι τιμοῦν μὲ ἰδιαιτερότητα τοῦς δύο μεγάλους ἄνδρες καὶ θεωροῦν ἐμᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους Ἕλληνες ὡς φωτιστές τους. Ἰδοὺ ὁ σωστικὸς καὶ ἐκπολιτιστικὸς ρόλος τῆς Ἐκκλησίας μας στὸν κόσμο, ποὺ δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ δοῦν οἱ πνευματικὰ κοντόφθαλμοι σύγχρονοί ἐπικριτές Της!

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ’. Τὴ ὑπερμάχω.

Τῶν Ἀποστόλων εἰσδεξάμενοι τὴν ἔλλαμψιν, τῶν Σλάβων ὤφθητε φωστῆρες καὶ διδάσκαλοι, τὸν τῆς χάριτος κηρύξαντες πάσι λόγον. Ἀλλὰ ὢ Κύριλλε παμμάκαρ καὶ Μεθόδιε πάσης βλάβης ἐκλυτρώσασθε καὶ θλίψεως τοὺς κραυγάζοντας, χαίροις ζεῦγος μακάριον.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
11 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Ἅγιος Μώκιος ὁ Ἱερομάρτυρας

Ἀνάμνηση τῶν ἐγκαινίων τῆς Κωνσταντινούπολης

Ἅγιοι Κύριλλος καὶ Μεθόδιος Φωτιστὲς τῶν Σλάβων

Ἅγιος Ἀργύριος ὁ Ἐπανομίτης ὁ Νεομάρτυρας

Ἀγίες Ὀλυμπία καὶ Εὐφροσύνη οἱ Ὁσιομάρτυρες

Ἅγιος Διόσκορος ὁ Νέος

Ἅγιος Ἁρμόδιος ὁ Μάρτυρας

Ὅσιος Ἀγγελάριος Ἀρχιεπίσκοπος καὶ φωτιστῇς Βοημίας

Ἅγιοι Βάσσος, Μάξιμος καὶ Φάβιος οἱ Μάρτυρες

Ὅσιος Νικόδημος Ἀρχιεπίσκοπος Σερβίας

Ὅσιος Σωφρόνιος ὁ Ἔγκλειστος

Ἅγιος Ἰωσὴφ ὁ Ἱερομάρτυρας

Ὅσιος Χριστόφορος ἐκ Γεωργίας

Ἅγιος Ἀλέξανδρος ὁ Ἱερομάρτυρας Ἀρχιεπίσκοπος Χάρκωβ

Ἅγιος Θεοφύλακτος Ἐπίσκοπος Σταυρουπόλεως

Σύναξη πάντων τῶν Εὐβοέων Ἁγίων

The post Οἱ ἅγιοι Κύριλλος καὶ Μεθόδιος: κορυφαῖες προσωπικότητες στὴν παγκόσμια ἱστορία (11/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ
Θεολόγου – Καθηγητοῦ

Οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι τυγχάνουν ἰδιαίτερης τιμῆς ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μας, διότι εἶχαν τὴν ὑπέρτατη εὐλογία ἀπὸ τὸ Θεὸ νὰ ἐπιλεγοῦν καὶ νὰ γίνουν μαθητὲς τοῦ Χριστοῦ. Νὰ δοῦν καὶ νὰ ζήσουν τὰ θαύματά Του καὶ νὰ ἀκούσουν τὸ κήρυγμα τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου. Κι ἀκόμα διότι ὑπῆρξαν οἱ πρῶτοι συνεχιστὲς τοῦ ἔργου Του. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ἦταν καὶ ὁ ἅγιος ἀπόστολος Σίμων, ὁ ἐπονομαζόμενος Καναναῖος, ἢ Κανανίτης, ἢ Ζηλωτής.

Τὸ ὄνομά του ἀναφέρεται στὰ λεγόμενα συνοπτικὰ Εὐαγγέλια, ἤτοι: τοῦ Ματθαίου, τοῦ Μάρκου καὶ τοῦ Λουκᾶ καὶ στὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων. Στοὺς καταλόγους τοῦ Ματθαίου καὶ τοῦ Μάρκου κατατάσσεται ἑνδέκατος στὴ σειρά, καὶ στὸν κατάλογο τοῦ Λουκᾶ ἔνατος καὶ τέλος στὶς Πράξεις ἑνδέκατος. Κάποιοι ὑποστηρίζουν ὅτι εἶναι ὁ Ναθαναήλ, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται στὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ἰωάννου καὶ κάποιοι ἄλλοι ὑποστηρίζουν ὅτι εἶναι ὁ Βαρθολομαῖος. Αὐτὸ τὸ συμπεραίνουν ἀπὸ τὴν προσωνυμία του Ζηλωτής, στὸν ὁποῖο ταιριάζουν τὰ λόγια τοῦ Κυρίου: «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης, ἐν ὦ δόλος οὐκ ἐστὶ» (Ἰωάν.1,48). Ὅπως εἶναι γνωστὸ ὁ Ναθαναὴλ ὁμολόγησε εὐθαρσῶς στὸ Χριστό: «ράββί, σὺ εἰ ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, σὺ εἰ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραὴλ» (Ἰωάν.1,50). Αὐτὰ ἂν πρόκειται γιὰ τὸν Σίμωνα.

Καταγόταν πιθανότατα ἀπὸ τὴν Χαναὰν ἢ ὁποία εἶναι γνωστὴ ὡς Κανά της Γαλιλαίας, ὅπου ὁ Χριστός, παραβρέθηκε σὲ γάμο καὶ ἔκαμε καὶ τὸ πρῶτο Τοῦ θαῦμα, μεταβάλλοντας τὸ νερὸ σὲ κρασὶ (Ἰωάν.2,1-11).

Κάποιοι μάλιστα ἰσχυρίζονται πὼς ὁ γαμπρὸς τοῦ γάμου αὐτοῦ ἦταν ὁ Σίμων. Βέβαια αὐτὸ εἶναι αὐθαίρετη εἰκασία καὶ δὲν ἔχει κανένα ἱστορικὸ ἔρεισμα. Ἡ προσωνυμία του ὡς Κανανίτης εἶναι ἴσως δηλωτικὸ τῆς καταγωγῆς του ἀπὸ τὴν Χαναὰν ἢ τὴν Κανά της Γαλιλαίας. Ἀλλὰ ἡ λέξη «Καναναῖος» εἶναι Χαλδαϊκὴ καὶ σημαίνει «Ζηλωτής». Πράγματι ὁ Λουκᾶς τὸν προσονομάζει ὡς «Ζηλωτὴ» (Λούκ.6,15. Πράξ.1,13). Ἡ προσωνυμία αὐτὴ ἦταν τιμητικὴ γιὰ τὴν ἐποχὴ αὐτὴ καὶ δήλωνε τὸν ἀνδρεῖο, τὸν ἀγωνιστή, τὸν τολμηρό, τὸν πατριώτη.

Οἱ ζηλωτὲς ἀποτελοῦσαν μιὰ ξεχωριστὴ κοινωνικὴ τάξη στὴν ἰουδαϊκὴ κοινωνία στὰ χρόνια τοῦ Χριστοῦ. Ἀποτελοῦνταν ἀπὸ λαϊκοὺς ἀγωνιστές, οἱ ὁποῖοι μάχονταν ἐναντίον τῶν Ρωμαίων κατακτητῶν, συνεχίζοντας τὴν παράδοση τῶν Μακκαβαίων ἐπαναστατῶν. Ὅμως συχνά, πολλοὶ ἀπὸ αὐτούς, ἐκμεταλλεύονταν τὸν ἀπελευθερωτικὸ ἀγῶνα καὶ καταντοῦσαν τύραννοι τοῦ ἰδίου τοῦ λαοῦ τους. Προέβαιναν σὲ παράνομες πράξεις βίας καὶ ληστειῶν γιὰ ἴδιο ὄφελος καὶ γι’ αὐτὸ τὸν 1ο μ. Χ. αἰῶνα εἶχε ἀναπτυχθεῖ λαϊκὴ δυσαρέσκεια κατὰ τοῦ κινήματος τῶν ζηλωτῶν. Οἱ συσταυρούμενοι μὲ τὸν Κύριο ληστὲς ἦταν ζηλωτές.

Δὲ γνωρίζουμε ἂν ὁ Σίμων ἀνῆκε στὴν μερίδα τῶν ζηλωτῶν ἢ προέρχονταν ἀπὸ αὐτό. Τὸ πιὸ πιθανὸ εἶναι νὰ προέρχονταν ἀπὸ τοὺς ζηλωτές. Σὲ καμιὰ περίπτωση δὲν μπορεῖ νὰ ἀνῆκε ταυτόχρονα καὶ στοὺς ζηλωτές, διότι τὸ ζηλωτικὸ κίνημα ἦταν ἀντίθετο μὲ τὴν διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ. Τὰ περὶ ἀγάπης τῶν ἐχθρῶν καὶ ἀνοχῆς κηρύγματά Του τοὺς ἔβρισκε ἀντιθέτους, ὅπως καὶ οἱ ἐγκληματικὲς πράξεις τους ἦταν καταδικασμένες ἀπὸ τὸν Κύριο.

Ὑπάρχει καὶ μιὰ ἄλλη ὑπόθεση γιὰ τὸν Σίμωνα. Εἶναι πιθανὸ νὰ μὴν εἶχε καμιὰ σχέση μὲ τοὺς ζηλωτὲς καὶ τὸ προσωνύμιο «Ζηλωτὴς» νὰ σήμαινε τὸν ἔνθερμο μαθητὴ τοῦ Χριστοῦ.

Μέσα ἀπὸ τὰ εὐαγγελικὰ κείμενα ὁ Σίμων φέρεται ὡς ἕνας ἄδολος, ἀθῶος καὶ ἅγιος ἄνθρωπος. Ὁ Χριστὸς ἐκδήλωνε συχνὰ τὴν ἐκτίμησή Του γι’ αὐτόν, τὸν ὁποῖο κατέτασσε στοὺς πλέον ἀφοσιωμένους μαθητές Του.

Τὸν διακατεῖχε φόβος Θεοῦ καὶ βαθειὰ εὐσέβεια. Δὲν ἀναφέρεται καμιὰ περίπτωση δυστροπίας του, ὅπως ἐκδήλωναν συχνὰ κάποιοι ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους. Σέβονταν τὶς θρησκευτικὲς ἑβραϊκὲς παραδόσεις καὶ εἶχε μεγάλη προσμονὴ γιὰ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Μεσσία. Ἔζησε μὲ δέος τὰ θαύματα τοῦ Κυρίου καὶ γοητεύτηκε ἀπὸ τὴν διδασκαλία Του.

Εἶδε, μαζὶ μὲ τοὺς ὑπολοίπους δέκα μαθητὲς τὸν Κύριο ἀναστάντα καὶ τὰ θαυμαστὰ γεγονότα, ποὺ ἐπακολούθησαν. Ἔγινε μάρτυρας τῆς ἀνάληψης τοῦ Κυρίου καὶ ἀποδέκτης τῆς ἀποστολῆς του γιὰ τὸν εὐαγγελισμὸ τοῦ κόσμου (Μάτθ.28,20), «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πάρξ.1,8).

Τὴν ἁγία ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς βρέθηκε στὸ ὑπερῶο τῆς Ἱερουσαλήμ, ὅπου, μαζί τους δέκα μαθητὲς καὶ τὴ Θεοτόκο, ἔλαβε τὸ φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (Πράξ.2,1-12) καὶ ἔλαβε μέρος στὴν ἐκλογή του Ματθία, ὁ ὁποῖος πῆρε τὴ θέση τοῦ προδότη Ἰούδα (Πράξ.1,23-26).

Ἀκολούθως ἐστάλη στὴν ἱεραποστολική του περιοδεία. Δὲν γνωρίζουμε λεπτομέρειες γιὰ τὸ ἱεραποστολικό του ἔργο. Ἀρχαία παράδοση ἀναφέρει ὅτι μετέβη στὴν Αἴγυπτο καὶ στὴν Ἀφρική, φτάνοντας μέχρι την Μαυριτανία, κηρύσσοντας τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ καὶ ἱδρύοντας Ἐκκλησίες. Κατόπιν ἐπέστρεψε στὴν Ἱερουσαλήμ, ὅπου ἀναχώρησε, μαζὶ μὲ τὸν ἀπόστολο Ἰούδα τοῦ Ἰακώβου ἢ τοῦ Θαδδαίου στὴ Μεσοποταμία καὶ τὴν Περσία, ὅπου κήρυξε καὶ ἐκεῖ μὲ θέρμη τὸ Εὐαγγέλιο καὶ βρῆκε μαρτυρικὸ θάνατο. Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται στὶς 10 Μαΐου.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.

Ζῆλος ἔνθεος, καταλαβῶν σε, τοῦ γνωσθέντος σοι, σαρκὸς ἐν εἴδει, ζηλωτὴν ἐν Ἀποστόλοις ἀνέδειξε καὶ τοῦ Δεσπότου ζηλώσας τὸν θάνατον, διὰ Σταυροῦ πρὸς αὐτὸν ἐξεδήμησας, Σίμων ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.

Κοντάκιον
Ἦχος β’. Τοὺς ἀσφαλεῖς.

Τὸν ἀσφαλῶς τὰ τῆς σοφίας δόγματα, ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν εὐσεβούντων θέμενον, ἐν αἰνέσει μακαρίσωμεν, τὸν θεηγόρον πάντες Σίμωνα· τῷ θρόνῳ γὰρ τῆς δόξης νῦν παρίσταται, καὶ σὺν τοῖς Ἀσωμάτοις ἐπαγάλλεται, πρεσβεύων ἀπαύστως ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.

ΤΟ ΣΥΝΑΞΑΡΙ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
10 Μαΐου 2026 ἑορτάζουν:

Κυριακή της Σαμαρείτιδος

Σύναξη πάντων τῶν ἐν Ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν Ἀρχιεπισκόπων καὶ Πατριαρχῶν Κωνσταντινουπόλεως

Ἅγιος Σίμων ὁ Ἀπόστολος, ὁ Ζηλωτής

Ἅγιοι Ἀλφειός, Κυπρίνος καὶ Φιλάδελφος οἱ Αὐτάδελφοι Μάρτυρες

Ὅσιος Λαυρέντιος

Ὅσιος Ἡσύχιος ὁ Ὁμολογητής

Ἅγιοι Ἔρασμος, Ὀνήσιμος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ δεκατέσσερις Μάρτυρες

Ὅσιοι Πασσαρίων ὁ Πρεσβύτερος, Ἀγάπιος καὶ Φιλήμων

Ἅγιος Σίμων Ἐπίσκοπος Βλαδιμὶρ καὶ Σουζδαλίας

Ἅγιος Comgall

Σύναξη τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου «τῶν ἀδελφῶν του Κιέβου» ἐν Ρωσίᾳ

Ὅσιος Ἰσίδωρος ὁ μωρός

Ἅγιος Συνέσιος τοῦ Ἰρκούτσκ

Σύναξη τῶν Ἁγίων της Δημητριάδος

The post Ὁ Ἀπόστολος Σίμων ὁ Κανανίτης ἢ Ζηλωτὴς (10/5/2026) appeared first on ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.